پشم و لگد؛ از همه نوع اثر ایمان رئیسی

معرفی کتاب پشم و لگد؛ از همه نوع

«پشم و لگد؛ از همه نوع» کتابی برای خواندن خطی و بی‌دردسر نیست؛ اثری چندلایه است که از معماری، هنر، نقد، آموزش، عکاسی و تجربه‌های فکری نویسنده عبور می‌کند. ایمان رئیسی در این مجموعه، به‌جای دنبال‌کردن یک مسیر ثابت، مجموعه‌ای از دغدغه‌ها و تجربه‌های ده‌ساله خود را کنار هم می‌گذارد و خواننده را با پرسش‌هایی درباره سنت، تکثر، زندگی حرفه‌ای و معنای کتاب روبه‌رو می‌کند.

عنوان کتاب نیز به همین حرکت پرتنش و متنوع اشاره دارد: بافتن، ساختن، آزمودن و در همان حال لگدزدن به عادت‌ها، قالب‌ها و قطعیت‌های رایج. این اثر می‌پرسد آیا می‌توان هم‌زمان ساده و پیچیده، ریز و درشت، چپ و راست بود و از چند حوزه به‌موازات یکدیگر عبور کرد؟

درباره کتاب پشم و لگد؛ از همه نوع

این کتاب مجموعه‌ای از آثار ایمان رئیسی است؛ مجموعه‌ای که ساختار متعارف و یکدست یک کتاب را دنبال نمی‌کند. همین بی‌قاعدگی، بخشی از هویت اثر است و پرسشی اساسی پیش می‌کشد: اگر متن‌ها و تجربه‌های گردآمده در کنار هم کتاب‌اند، چرا از الگوی آشنای کتاب‌بودن فاصله دارند؟ و اگر به مجله شباهت دارند، چرا همه مطالب را یک نفر نوشته است؟

پاسخ این پرسش‌ها را باید در تنوع موضوع‌ها و مسیرهای فکری اثر جست‌وجو کرد. کتاب از سنت و تخت جمشید و مفهوم انسان کامل آغاز می‌کند و به نقد، موزه تاریخ یهود و رندی می‌رسد. در میان این مسیر، معماری ایران از دوره باستان تا امروز، اندیشه معماری معاصر، هنر، رسانه و تجربه زیسته نویسنده در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. بنابراین با اثری روبه‌رو هستید که بیش از آن‌که بخواهد یک نتیجه نهایی ارائه کند، امکان رفت‌وآمد میان موضوع‌ها و نگاه‌ها را فراهم می‌کند.

یکی از ویژگی‌های برجسته کتاب، حضور هم‌زمان چند نقش و فعالیت است: معمار، نویسنده، گرافیست، معلم، وبلاگ‌نویس و عکاس. تجربه‌های مرتبط با برگزاری کنگره، تحصیل در مقطع دکترا، فعالیت در یک سازمان مردم‌نهاد تخصصی معماری، تشکیل خانواده، نوشتن نقد، پژوهش، همکاری با نشریات تخصصی، برگزاری جلسات نقد، کار حرفه‌ای، وبلاگ‌نویسی و ترجمه کتاب، در چشم‌انداز کلی این مجموعه جای می‌گیرند. کتاب از این منظر، تصویری از زندگی‌ای ارائه می‌دهد که در آن دانشگاه، خانواده، حرفه و وب در رقابت و گفت‌وگو با یکدیگرند.

رئیسی در این مسیر به چهره‌ها و جریان‌های گوناگون نظری و هنری توجه دارد؛ از مارسل دوشان و لوکوربوزیه تا هیداک، کیارستمی، آیزنمن و کولهاس. این نام‌ها در کنار اشاره به اندیشه افقی دلوز و علاقه به رورتی، فضای فکری متکثر کتاب را شکل می‌دهند. با این حال، اثر را نباید صرفاً مجموعه‌ای از ارجاع‌ها دانست؛ اهمیت آن در تجربه‌کردن همین حرکت میان ایستگاه‌های متفاوت و در نقد مداوم خود و دیگری است.

در «پشم و لگد؛ از همه نوع»، تکثرگرایی و انعطاف‌پذیری نه شعارهایی جدا از زندگی، بلکه شیوه‌ای برای مواجهه با جهان حرفه‌ای و فکری‌اند. نویسنده از تجربه‌گرایی، مصلحت‌اندیشی، رندی و چندپارگی زندگی روزمره سخن می‌گوید و مرز میان حوزه خصوصی و عمومی را به پرسش می‌کشد. از سوی دیگر، فرم نامتعارف مجموعه باعث می‌شود خواننده با متنی مواجه شود که مانند یک مسیر مستقیم، پاسخ‌ها را از پیش مرتب نکرده است. ارزش خواندن کتاب در همین دعوت به بازاندیشی، مقایسه و تحمل هم‌زیستی دیدگاه‌های متفاوت است.

نویسنده کتاب پشم و لگد؛ از همه نوع

ایمان رئیسی، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد قزوین، در این کتاب از منظری چندرشته‌ای به موضوع‌های معماری، هنر، نقد و زندگی حرفه‌ای نزدیک می‌شود. گستره فعالیت‌هایی که در مجموعه بازتاب یافته، نشان می‌دهد دغدغه نویسنده به یک عنوان شغلی یا یک حوزه محدود نمی‌ماند. او تجربه معماری را با نوشتن، آموزش، گرافیک، عکاسی، پژوهش و حضور در فضای وب پیوند می‌دهد.

رویکرد او در این اثر، رویکردی تجربه‌گرا و خودانتقادی است؛ رویکردی که به‌جای پافشاری بر یک هویت ثابت، امکان حرکت میان حوزه‌های مختلف را جدی می‌گیرد. از این منظر، کتاب را می‌توان بازتابی از تلاش نویسنده برای فهم نسبت میان حرفه، دانشگاه، خانواده، رسانه و اندیشه دانست؛ تلاشی که در قالب مجموعه‌ای متنوع و غیرکلاسیک شکل گرفته است.

خرید کتاب پشم و لگد؛ از همه نوع به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به کتاب‌های معماری و نقد معماری علاقه دارید و می‌خواهید معماری ایران را از گذشته تا امروز در کنار پرسش‌های هنر و اندیشه دنبال کنید، این مجموعه می‌تواند انتخابی قابل‌توجه برای شما باشد. همچنین خوانندگانی که از متن‌های چندموضوعی، ساختارشکن و دور از قالب‌های معمول کتاب لذت می‌برند، احتمالاً با فرم و فضای آن ارتباط برقرار می‌کنند.

این کتاب برای کسانی مناسب است که به رابطه میان سنت و معاصر بودن، تکثرگرایی، تجربه‌گرایی و نقد مداوم علاقه دارند. اگر مطالعه درباره مارسل دوشان، لوکوربوزیه، هیداک، کیارستمی، آیزنمن، کولهاس، دلوز و رورتی برایتان جذاب است، «پشم و لگد؛ از همه نوع» امکان آشنایی با این نام‌ها را در بستری مرتبط با معماری، هنر و زندگی فکری فراهم می‌کند.

در نهایت، هنگام خرید این کتاب انتظار اثری منظم و تک‌موضوعی با مسیر استدلالی کاملاً مستقیم نداشته باشید. با مجموعه‌ای از تجربه‌ها، نقدها و تأملات روبه‌رو خواهید شد که خواندنش بیش از حفظ‌کردن یک پاسخ، شما را به پرسیدن سؤال‌های تازه درباره هویت، حرفه، زندگی و شکل کتاب دعوت می‌کند.