نفت اثر الا هیکسون
کتاب نفت
معرفی کتاب نفت
اگر می‌خواهید رابطه‌ی پیچیده‌ی انسان با انرژی، قدرت و آینده‌ی زمین را در قالب نمایشنامه‌ای گسترده دنبال کنید، «نفت» اثر الا هیکسون انتخابی تأمل‌برانگیز است. این نمایشنامه در پنج صحنه، داستان عصر نفت را از خانه‌ای سرد در کورن‌وال آغاز می‌کند و تا آینده‌ای می‌برد که این منبع محدود دیگر در دسترس نیست.
الا هیکسون در این اثر، مسئله‌ای ژئوپلیتیکی و جهانی را از دریچه‌ی زندگی یک زن و دخترش روایت می‌کند؛ روایتی که در آن تاریخ، استعمار، ثروت، خانواده و بحران زیست‌محیطی به هم گره می‌خورند. «نفت» تنها درباره‌ی یک ماده‌ی سوختی نیست؛ درباره‌ی انتخاب‌هایی است که جوامع انسانی برای دستیابی به انرژی و پیشرفت انجام می‌دهند و بهایی که نسل‌های بعدی برای آن می‌پردازند.
درباره کتاب نفت
نمایشنامه‌ی «نفت» در پنج صحنه پیش می‌رود و هر صحنه بخشی از عصر نفت را روایت می‌کند. این بازه‌ی زمانی گسترده، حدود ۱۶۰ سال را دربرمی‌گیرد و مخاطب را از سال ۱۸۸۹ به سال ۲۰۵۱ می‌رساند. شخصیت محوری نمایش، «می»، زنی انگلیسی است که در تمامی صحنه‌ها حضور دارد و همچون پلی میان دوره‌های تاریخی، تغییرات سیاسی و دگرگونی‌های خانوادگی عمل می‌کند. حضور پیوسته‌ی او به نمایشنامه انسجامی ویژه می‌بخشد و در کنار عناصر تاریخی، فضایی نزدیک به رئالیسم جادویی ایجاد می‌کند.
آغاز نمایش در کلبه‌ای در مزرعه‌ی خانواده‌ی سینگر در کورن‌وال انگلستان شکل می‌گیرد؛ جایی که سرمای زمستان زندگی خانواده را دشوار کرده است. ورود یک فروشنده‌ی امریکایی با چراغی نفتی، خانواده را با ویژگی‌های نفت سفید آشنا می‌کند و نقطه‌ی شروع وسوسه‌ای بزرگ رقم می‌خورد. نفت از همین لحظه به نماد امکان، گرما، ثروت و پیشرفت تبدیل می‌شود؛ اما در ادامه، همین وعده‌ها چهره‌ی دیگری از خود نشان می‌دهند.
مسیر داستان از انگلستان به کشورهایی مانند ایران، عراق و لیبی می‌رسد و پیوند نفت با قدرت سیاسی و مناسبات استعماری را دنبال می‌کند. «می» که می‌تواند نمادی از حکومت انگلستان نیز تلقی شود، در حالی که کودکی در شکم دارد، خانه و خانواده‌اش را ترک می‌کند تا به‌دنبال رؤیای نفت، انرژی و پیشرفت برود. این سفر گاه با پیشرفت همراه است و گاه به ویرانی می‌انجامد؛ به همین دلیل، نمایشنامه تصویری یک‌سویه از توسعه ارائه نمی‌دهد و تناقض‌های آن را نیز پیش چشم خواننده می‌گذارد.
در امتداد این تاریخ، دختر می، «امی»، متولد می‌شود و رشد می‌کند. او وارث ثروت هنگفت مادر است و در لذت‌های زندگی غرق شده، اما در زمینه‌ی مسائل زیست‌محیطی با مادر اختلاف‌های اساسی دارد. تضاد میان این دو، تعارضی میان نسل‌ها و دو نگاه متفاوت به رفاه، مسئولیت و آینده‌ی زمین می‌سازد. از یک سو، ثروتی قرار دارد که از نفت به دست آمده و از سوی دیگر، نگرانی درباره‌ی پیامدهای زیست‌محیطی و پایان یافتن این منبع.
در سال ۲۰۵۱، داستان دوباره به کورن‌وال انگلستان بازمی‌گردد؛ زمانی که نفت در سطح کره‌ی زمین به پایان رسیده و انگلستان بار دیگر با سرما و یخ‌زدگی روبه‌روست. معرفی ماده‌ای جایگزین از سوی عربستان و چین، نشانه‌ی تغییر موازنه‌ی قدرت و پایان دوره‌ی استعمار انگلستان و امریکا است. هیکسون با این پایان‌بندی، خواننده را با پرسشی مهم روبه‌رو می‌کند: وقتی می‌دانیم یک منبع سرانجام تمام خواهد شد، چه تصمیمی باید بگیریم؟
سبک نمایشنامه میان واقعیت تاریخی، درگیری خانوادگی و رگه‌هایی از رئالیسم جادویی حرکت می‌کند. حضور یک شخصیت در دوره‌های گوناگون، امکان می‌دهد تاریخ نه فقط به‌عنوان مجموعه‌ای از رویدادهای سیاسی، بلکه به‌صورت تجربه‌ای انسانی و خانوادگی دیده شود. «نفت» از این راه، موضوعاتی مانند انرژی، استعمار، بحران محیط‌زیست، ثروت و مسئولیت نسل‌ها را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.
نویسنده کتاب نفت
الا هیکسون نمایشنامه‌نویس بریتانیایی و خالق «نفت» است؛ اثری که موضوع ژئوپلیتیکی نفت را به مرکز یک روایت نمایشی گسترده می‌آورد. رویکرد او در این نمایشنامه، پیوند دادن تاریخ و سیاست با زندگی روزمره و روابط خانوادگی است. به‌جای آن‌که نفت تنها در سطح یک مسئله‌ی اقتصادی یا سیاسی بررسی شود، پیامدهای آن در انتخاب‌های می، سرنوشت امی و رابطه‌ی مادر و دختر دیده می‌شود.
هیکسون با استفاده از پنج صحنه و گستره‌ای تاریخی از ۱۸۸۹ تا ۲۰۵۱، تغییرات عصر نفت را در قالبی فشرده و نمایشی دنبال می‌کند. ترکیب رئالیسم تاریخی با عناصر رئالیسم جادویی، به این اثر هویتی متمایز می‌دهد و آن را به نمونه‌ای قابل توجه از نمایشنامه‌ای درباره‌ی تاریخ، قدرت و آینده تبدیل می‌کند.
خرید کتاب نفت به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
مطالعه‌ی «نفت» به مخاطبان جدی ادبیات نمایشی پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه اگر به نمایشنامه‌هایی با ساختار تاریخی، موضوعات سیاسی و روابط پیچیده‌ی خانوادگی علاقه دارید. اگر درباره‌ی ژئوپلیتیک انرژی، استعمار و تأثیر تصمیم‌های امروز بر آینده‌ی زمین مطالعه می‌کنید، این اثر می‌تواند نگاه شما را به نفت از یک منبع طبیعی به عاملی مؤثر بر زندگی انسان‌ها و سرنوشت کشورها گسترش دهد.
این کتاب همچنین برای دوستداران رئالیسم جادویی مناسب است؛ زیرا روایت آن در کنار واقعیت تاریخی، از حضوری نمادین و پیوسته بهره می‌گیرد. خوانندگان باید انتظار نمایشنامه‌ای پرتنش و چندلایه را داشته باشند که هم‌زمان تاریخ عصر نفت، اختلاف میان یک مادر و دختر، مسئله‌ی محیط‌زیست و دگرگونی قدرت جهانی را بررسی می‌کند. اگر به آثاری علاقه‌مندید که پس از پایان مطالعه نیز پرسش‌هایی درباره‌ی پیشرفت، رفاه و مسئولیت باقی بگذارند، «نفت» می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد.
