فاشیسم و راست گرایی در اروپا (۱۹۱۹_۱۹۴۵) اثر مارتین بلینک هورن

کتاب فاشیسم و راست گرایی در اروپا (۱۹۱۹_۱۹۴۵)
1945-1919
معرفی کتاب فاشیسم و راست گرایی در اروپا (۱۹۱۹_۱۹۴۵)
فاشیسم فقط نام یک جنبش سیاسی در ایتالیا یا آلمان نیست؛ پدیدهای است که در پیوند با بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی اروپای میان دو جنگ جهانی شکل گرفت و گسترش یافت. کتاب فاشیسم و راست گرایی در اروپا (۱۹۱۹_۱۹۴۵) نوشتهٔ مارتین بلینکهورن با نگاهی تاریخی و تحلیلی، رابطهٔ فاشیسم را با گونههای مختلف اقتدارگرایی راستگرا بررسی میکند.
این کتاب خواننده را به دورهای میبرد که لیبرالیسم و نظام دموکراتیک از سوی منتقدان رادیکال، ناکارآمد یا گرفتار بنبست دانسته میشدند. پرسش اصلی آن، چگونگی پیدایش، رشد و تثبیت ایدئولوژیها و جنبشهایی است که سیاست اروپا را در فاصلهٔ سالهای ۱۹۱۹ تا ۱۹۴۵ دگرگون کردند؛ در کنار این موضوع، سرنوشت این جریانها پس از جنگ جهانی و تداوم برخی گرایشهای نئوفاشیستی نیز بررسی میشود.
درباره کتاب فاشیسم و راست گرایی در اروپا (۱۹۱۹_۱۹۴۵)
مارتین بلینکهورن در مقام مورخی اجتماعی و سیاسی، فاشیسم را جدا از بستر تاریخی آن مطالعه نمیکند. او در کنار جنبشهای شناختهشدهٔ فاشیستی در ایتالیا و آلمان، ایدهها، سازمانها و حکومتهای راستگرا و فاشیستی دیگری را نیز در نظر میگیرد که بر صحنهٔ سیاسی اروپا اثر گذاشتند. به این ترتیب، کتاب تصویری گستردهتر از راست افراطی ارائه میدهد و موضوع را به تجربهٔ تنها یک کشور یا یک رهبر محدود نمیکند.
یکی از نکات مهم کتاب، توجه به همپوشانی میان گروههای راست افراطی است. نویسنده تفاوتهای سازمانی و سیاسی آنها را نادیده نمیگیرد، اما نشان میدهد که منافع مشترک، مبادلههای فکری و سازشهای عملگرایانه در سالهای میان دو جنگ جهانی، مرزهای ظاهراً روشن میان این جریانها را کمرنگ میکرد. این رویکرد به خواننده کمک میکند فاشیسم را در شبکهای از روابط سیاسی و فکری ببیند، نه بهعنوان پدیدهای منفرد و جدا از دیگر نیروهای اقتدارگرا.
کتاب برای فهم ریشههای فاشیسم، به فضای فکری دههٔ ۱۹۲۰ توجه دارد؛ فضایی که در آن مبلغان سیاسی، متفکران اجتماعی و تاریخنگاران دربارهٔ معنای این مفهوم و امکانهای سیاسی آن بحث میکردند. سپس تحولات حکومتهای فاشیستی و ناسیونالسوسیالیستی در دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، در ارتباط با بحرانهای سیاسی و اقتصادی دنبال میشود. نقش شخصیتهایی مانند موسولینی، هیتلر و فرانکو نیز در چارچوب همین تحولات مورد بررسی قرار میگیرد، نه جدا از شرایط اجتماعی و تاریخی زمانهٔ آنان.
از سوی دیگر، نویسنده به رابطهٔ جنبشهای فاشیستی با گروههای سیاسی و نظامی توجه دارد و توضیح میدهد که دگرگونیهای اقتصادی، بحرانهای سیاسی و تغییرات اجتماعی چگونه زمینهٔ قدرتگیری و تثبیت حرکتهای مشابه را فراهم کردند. این تحلیل، فاشیسم را هم یک ایدئولوژی و هم مجموعهای از جنبشها و حکومتها میبیند؛ بنابراین خواننده میتواند هم به اندیشههای پشت این جریانها و هم به عملکرد سیاسی آنها توجه کند.
جنگ جهانی نقطهٔ مهم دیگری در روایت کتاب است؛ زیرا پیامدهای آن سرنوشت حکومتها و جنبشهای فاشیستی را تغییر داد. با این حال، بررسی کتاب به گذشته ختم نمیشود و جریانهای نئوفاشیستی و تهدیدهای آنها برای دموکراسی در اروپای معاصر را نیز دربرمیگیرد. ارزش مطالعهٔ این اثر در همین پیوند میان تاریخ و سیاست امروز است: شناخت زمینههای شکلگیری فاشیسم میتواند نگاه خواننده را به سازوکار قدرت، بحران سیاسی و رابطهٔ ایدئولوژی با جامعه دقیقتر کند.
نثر و رویکرد کتاب بر تحلیل تاریخی استوار است و به جای ارائهٔ روایتی ساده و تکعلتی، مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فکری را کنار هم میگذارد. خوانندگان نباید انتظار داستانی تاریخی یا شرح زندگی جداگانهٔ رهبران را داشته باشند؛ با پژوهشی روبهرو هستند که میکوشد ارتباط میان ایدهها، جنبشها، حکومتها و شرایط تاریخی را روشن کند. همین ویژگی، کتاب را برای مطالعهٔ جدی فاشیسم و راستگرایی در اروپا مناسب میسازد.
نویسنده کتاب فاشیسم و راست گرایی در اروپا (۱۹۱۹_۱۹۴۵)
مارتین بلینکهورن در این اثر، رویکردی اجتماعی و سیاسی به تاریخ دارد. دغدغهٔ او تنها ثبت رویدادها نیست؛ بلکه میخواهد نشان دهد مفاهیم سیاسی در چه فضای فکری شکل میگیرند و جنبشها چگونه در برابر بحرانهای جامعه، اقتصاد و حکومت رشد میکنند. تمرکز او بر رابطهٔ فاشیسم با دیگر شکلهای اقتدارگرایی راستگرا، به کتاب چشماندازی مقایسهای میدهد و از سادهسازی تاریخ این جریانها جلوگیری میکند.
بلینکهورن با دنبالکردن پیوند میان اندیشه و عمل سیاسی، به بدهبستانهای فکری، ائتلافها و سازشهایی توجه میکند که بر رفتار نیروهای راست افراطی اثر گذاشتند. از این منظر، نویسنده مخاطب را به بازاندیشی دربارهٔ مرزهای فاشیسم، راستگرایی و اقتدارگرایی دعوت میکند و اهمیت بررسی این مفاهیم را در بستر تاریخیشان نشان میدهد.
خرید کتاب فاشیسم و راست گرایی در اروپا (۱۹۱۹_۱۹۴۵) به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به تاریخ اروپا، تاریخ سیاسی قرن بیستم و مطالعهٔ ریشههای فاشیسم علاقه دارید، این کتاب میتواند انتخابی جدی و روشنگر باشد. اثر حاضر برای دانشجویان و پژوهشگرانی مناسب است که میخواهند جنبشهای فاشیستی ایتالیا و آلمان را در کنار سایر جریانهای راستگرا بررسی کنند و از توضیحهای محدود به یک کشور یا یک شخصیت فراتر بروند.
این کتاب همچنین به خوانندگانی پیشنهاد میشود که دربارهٔ رابطهٔ بحران اقتصادی، نارضایتی اجتماعی، ناکارآمدی سیاسی و قدرتگیری ایدئولوژیهای افراطی مطالعه میکنند. اگر به نقش موسولینی، هیتلر و فرانکو در تحولات اروپا، پیوند میان گروههای سیاسی و نظامی، یا مسئلهٔ نئوفاشیسم و تهدیدهای آن برای دموکراسی علاقهمندید، بحثهای این اثر با پرسشهای شما ارتباط مستقیم دارد.
در نهایت، فاشیسم و راست گرایی در اروپا (۱۹۱۹_۱۹۴۵) برای کسانی مناسب است که از آثار تحلیلی تاریخ استقبال میکنند و میخواهند به جای حفظ مجموعهای از نامها و تاریخها، سازوکار شکلگیری و عملکرد جنبشهای فاشیستی را بفهمند. مطالعهٔ آن نیازمند توجه به روابط میان اقتصاد، اجتماع، سیاست و ایدئولوژی است؛ اما در برابر، چشماندازی منسجم از یکی از مناقشهبرانگیزترین دورههای تاریخ سیاسی اروپا پیش روی شما میگذارد.

