دو دستی (نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن) اثر منصور ضابطیان
کتاب دو دستی (نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن)
نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن
معرفی کتاب دو دستی (نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن)
ژاپن را میتوان از پشت پنجرههای قطار، در سکوت یک معبد، میان صفهای منظم شهری و در گفتوگو با مردمی شناخت که هرکدام روایتی از زندگی روزمرهشان دارند. کتاب «دو دستی (نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن)» نوشته منصور ضابطیان، خواننده را به سفری یکماهه در ژاپن میبرد؛ سفری که پاییز سال ۱۴۰۲ آغاز شده و حاصل مشاهدههای شخصی، شنیدهها و تجربههای نویسنده در چند شهر این کشور است.
این اثر در دسته سفرنامه و ناداستان قرار میگیرد و با کنار هم گذاشتن نوشتهها و عکسها، تصویری دیداری و روایی از ژاپن پیش روی مخاطب میگذارد. «دو دستی» قرار نیست یک گزارش آماری یا پژوهش علمی درباره ژاپن باشد؛ ارزش آن در نگاه نزدیک نویسنده به آدمها، آیینها، رفتارها و جزئیاتی است که در جریان سفر با آنها روبهرو شده است.
درباره کتاب دو دستی (نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن)
منصور ضابطیان در این سفرنامه از شهرهای توکیو، یوکوهاما، کیوتو، اوساکا، کوبه، نارا و هیروشیما نوشته است. مسیر کتاب همه شهرهای ژاپن را دربرنمیگیرد، بلکه بر مقصدهایی تمرکز دارد که نویسنده در آنها حضور داشته و مشاهدات خود را از فضای شهری، فرهنگ عمومی و شیوه زندگی مردم ثبت کرده است. همین محدود بودن مسیر، به روایت کتاب حالوهوایی شخصی و تجربهمحور میدهد.
موضوع اصلی کتاب فقط دیدن بناها یا عبور از جاذبههای شناختهشده نیست. نویسنده به آدابورسوم، فرهنگها و خردهفرهنگهای مردم ژاپن توجه میکند و در کنار مشاهدههای مستقیم، روایت ژاپنیها و خارجیهایی را که در روزهای اقامتش ملاقات کرده، بازتاب میدهد. در نتیجه، خواننده با ژاپنی روبهرو میشود که از خلال رفتارهای روزمره، روابط اجتماعی و مراسم گوناگون شناخته میشود؛ ژاپنی که هم در تصویرهای کتاب حضور دارد و هم در جزئیات روایتهای آن.
یکی از ویژگیهای سفرنامه، توجه به صحنههای عینی و ملموس است. توصیف مراسم عروسی در معبد، از کفشهای عروس و داماد و جورابهای سفیدشان تا جای نشستن خانوادهها و مهمانان، نمونهای از همین نگاه جزئینگر است. نویسنده در چنین موقعیتهایی فقط آنچه را میبیند ثبت نمیکند؛ از تفاوت میان نظم از پیش تعیینشده و اتفاقهای پیشبینینشده نیز سخن میگوید و به عادتهای اجتماعی ژاپنیها از زاویه تجربه شخصی خود نگاه میکند.
نوشتههای کتاب بر دیدن و شنیدن استوارند. بنابراین خواننده باید انتظار داشته باشد با برداشتی شخصی از سفر روبهرو شود، نه با اثری که ادعای تحلیل علمی یا ارائه تصویری جامع و آماری از جامعه ژاپن دارد. عکسهایی که نویسنده در طول سفر گرفته و در کنار نوشتهها آورده است، به ساختهشدن فضای کتاب کمک میکنند و امکان میدهند مخاطب هنگام خواندن، جزئیات توصیفشده را با تصویر همراه کند. ترکیب متن و عکس، تجربهای نزدیکتر به سفرنامههای تصویری و یادداشتهای سفر فراهم میآورد.
«دو دستی» برای کسانی ارزش خواندن دارد که میخواهند با فرهنگ ژاپن از دریچه نگاه یک مسافر آشنا شوند. این کتاب بهجای ارائه پاسخهای قطعی، مجموعهای از مشاهدهها و روایتها را کنار هم میگذارد و مخاطب را به دقت در تفاوتهای فرهنگی، نظم اجتماعی و شیوه مواجهه مردم با موقعیتهای روزمره دعوت میکند. از این منظر، اثر هم یک سفر کاغذی به ژاپن است و هم فرصتی برای فکرکردن به نقش عادتها و برنامهریزی در زندگی اجتماعی.
نویسنده کتاب دو دستی (نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن)
منصور ضابطیان نویسنده کتاب «دو دستی (نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن)» است و این اثر، یازدهمین سفرنامه او به شمار میآید. او در این کتاب بهعنوان سفرنامهنویسی ناظر و شنونده ظاهر میشود؛ کسی که در طول اقامت خود به گفتوگوها، صحنهها و جزئیات محیط توجه دارد و برداشتهایش را با زبانی روایی ثبت میکند.
رویکرد ضابطیان در این اثر بر تجربه مستقیم استوار است. او مشاهدات خود را بهعنوان برداشتهایی دیداری و شنیداری عرضه میکند و میان سفر شخصی و ادعای پژوهش علمی تفاوت میگذارد. همین صراحت، جایگاه کتاب را روشن میکند: «دو دستی» را باید سفرنامهای مبتنی بر مواجهه، تماشا و شنیدن دانست؛ اثری که ژاپن را از مسیر تجربههای یک مسافر و عکسهای او روایت میکند.
خرید کتاب دو دستی (نوشتهها و عکسهای سفر به ژاپن) به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به سفرنامههای معاصر، ناداستانهای روایی و کتابهایی درباره فرهنگ ژاپن علاقه دارید، «دو دستی» میتواند انتخابی متناسب با سلیقه شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که دوست دارند پیش از سفر یا بدون امکان سفر، با شهرهایی مانند توکیو، کیوتو، اوساکا و هیروشیما از مسیر روایت و تصویر آشنا شوند و درباره آدابورسوم و رفتارهای اجتماعی مردم ژاپن بیشتر بدانند.
این اثر همچنین به کسانی پیشنهاد میشود که از مطالعه یادداشتهای شخصی، مشاهدههای فرهنگی و سفرنامههای همراه با عکس لذت میبرند. اگر انتظار شما از یک کتاب، گزارش دانشگاهی یا تصویری جامع و آماری از ژاپن است، باید بدانید که تمرکز «دو دستی» بر تجربههای فردی و روایتهای شنیدهشده در طول سفر است. اما اگر میخواهید با نگاهی انسانی و جزئینگر به فرهنگ و خردهفرهنگهای ژاپن نزدیک شوید، این سفرنامه میتواند همراهی خواندنی برای شما باشد.
شاید با خودتان تصور کنید که سفرنامه ارزش محتوایی چندان زیادی ندارد و آن را با دفتر خاطرات اشتباه بگیرید. ولی در واقع، سفرنامه نوشتن کار هر کس نیست و اگر نویسندهای جهاندیده و گردشگر مثل منصور ضابطیان پیدا شود که دست به سفرنامهنویسی برده باشد، حتما باید آثارش را بخوانید ...
