ملت دوپامین

کتاب ملت دوپامین نوشته‌ای از دکتر آنا لمبک به‌شمار می‌رود که دست به کاوشی گیرا و شگفت‌انگیز در مورد چالش‌های مدرن و سیستم پاداش مغز می‌زند. در این کتاب ، لمبک به موشکافی تلاش‌های روزافزون افراد برای رسیدن و چشیدن لذت در دنیای امروز اشاره می‌کند که این امر ممکن است سرانجام به اعتیاد و دردسر عاطفی منتهی شود. نویسنده از راه مجموعه‌ای از داستان‌های شخصی و تحقیقات علمی، خواننده را با ممعنا و مفهوم دوپامین، یعنی همان انتقال‌دهنده‌ی عصبی که لذت و درد را برای انسان به ارمغان می‌آورد، آشنا می‌سازد. کتاب ملت دوپامین با ترجمه‌ی فهیمه سادات کمالی و با همت نشر طرح‌نو منتشر شده است.

درباره آنا لمبک، نویسنده کتاب ملت دوپامین

دکتر آنا لمبک، روانپزشک برجسته آمریکایی به‌شمار می‌رود که مدیریت برنامه پزشکی دانشگاه استنفورد در حوزه‌ی اعتیاد را برعهده دارد. او دوران حرفه‌ای خود را صرف شناسایی مسئله اعتیاد و پیامد آن بر افراد و جامعه کرده است و در ایت زمینه و همچنین درباره سلامت روان دست به انتشار آثار متعددی زده است.

درباره کتاب ملت دوپامین

کتاب ملت دوپامین به مسئله‌ی لذت و درد می‌پردازد و پارادوکس میان آنها را بررسی می‌کند. دکتر لمبک بیان می‌کند که چرخ دنیای انسان‌ها به‌شکل روزافزونی با جستجو و دریافت لذت لحظه‌ای می‌چرخد که همین امر باعث می‌شود که در این فرآیند لذت‌ها کمتر شوند و دردها نمود بیشتری پیدا کنند. این چرخه‌ی معیوب با عوامل اعتیادآوری مانند صرف مواد مخدر و نوشیدنی‌های الکلی شکل نامناسب‌تری به خود می‌گیرد.

لمبک به مخاطبان خود مفهوم "تعادل لذت-درد" را توضیح می‌دهد و این فرض را مطرح می‌نماید که مغز انسان از یک توازن طبیعی میان لذت و درد برخوردار است. او می‌گوید هنگامی‌که ما سرگرم انجام یک فعالیت‌ لذت‌بخش زیاده‌روی می‌نماییم به‌طور موقت این توازن را به سود لذت منحرف کنیم. با این وجود این زیاده‌روی، درد احتمالی را به‌همراه دارد که برای گریز از آن، ما گرفتار یک چرخه‌ای از تجربیات لذت‌بخش می‌شویم و از این طریق می‌خواهیم دست به کاهش ناراحتی‌های خود بزنیم.

یکی دیگر از موضوعات کلیدی و قابل عرض در « ملت دوپامین» این است که منظور از اعتیاد فقط مواد مخدر نیست بلکه عملکردهایی که منجر به دریافت یک رضایت لحظه‌ای می‌شوند نیز در زمره‌ی اعتیاد قرار می‌گیرند. برای مثال اگر شما مدام به تماشای تلویزیون بنشینید و یا در خرید یک کالای مورد علاقه‌ی خود اصراف نمایید، گرفتار اعتیاد شده‌اید. این نوع برداشت از اعتیاد سبب می‌شود نسبت به عادت‌ها و رفتارهای خود بازنگری کند و دست به اصلاح آنها بزند.

در سرتاسر کتاب، لمبکه داستان‌هایی را تعریف می‌کند که نشان می‌دهد بیمارانش چگونه با اعتیاد پیامدهای آن برخورد و مبارزه می‌کنند. نویستده با اشاره به این روایت‌ها برای ما از وضیعت انسانی سخن می‌گوید و میزان تحمل افراد را در رویارویی با اعتیاد به نمایش می‌گذارد.

جملات کتاب ملت دوپامین

«ضرب‌المثلی هست که می‌گوید «ما چیزی را می‌شنویم باور نمی‌کنیم، چیزی را باور می‌کنیم که بر زبان خودمان جاری شود.» مثلا اگر برای کسی درباره اهمیت صداقت سخنرانی کنیم و بعد به او بگوییم که می‌تواند با تقلب در فالن بازی به پاداش برسد، می‌بینیم سخنرانی ما پشیزی ارزش نداشته است. اما اگر به کسی بگوییم درباره اهمیت صداقت برای ما حرف بزند، احتمال کمتری دارد وقتی پای بازی می‌نشیند تقلب کند.»

«ذهن خلاق تواناترین موجود بر روی کره زمین است. هیچ چاه نفت یا معدن طلا یا مزرعه پهناوری نمی‌تواند از نظر تولید ثروت به‌پای یک ایده خلاقانه برسد. خلاقیت بهترین حالت فعالیت مغز و بیماری روانی درست نقطه مقابل آن است.»

«دوپامین درواقع نه در پاسخ به پاداش بلکه در پاسخ به خطای پیش‌بینی پاداش ترشح می‌شود: یعنی پاسخ واقعی منهای پاسخ مورد‌ انتظار. به همین دلیل است که عشق تا ابد دوام ندارد.»

«هرچیزی که بتواند بر آینده ما تاثیر بیشتری داشته باشد بارزتر است. چیزهایی بارز هستند که ترشح دوپامین آرزو را تحریک کنند.»