قم رو بیشتر دوست‌داری یا نیویورک؟ اثر راضیه مهدی‌زاده

معرفی کتاب قم رو بیشتر دوست‌داری یا نیویورک؟

گاهی یک شهر فقط محل زندگی نیست؛ خاطره، زبان، دلتنگی و تصور ما از آینده را هم در خود جای می‌دهد. کتاب «قم رو بیشتر دوست‌داری یا نیویورک؟» نوشته راضیه مهدی زاده، مجموعه‌ای از چهارده داستان است که بیشتر آن‌ها در نیویورک روایت می‌شوند و زندگی ایرانیان و مهاجران را در مواجهه با جهانی پیچیده و تازه دنبال می‌کنند.

در این مجموعه، نیویورک در کنار ایران قرار می‌گیرد؛ نه برای آن‌که یکی بر دیگری برتری پیدا کند، بلکه برای آن‌که تفاوت‌ها، شباهت‌ها و تجربه زیستن میان دو دنیای گوناگون آشکار شود. پرسش عنوان کتاب، پرسشی درباره انتخاب ساده یک شهر نیست. این پرسش، خواننده را به فکر کردن درباره خانه، ریشه، خاطره و جایی که انسان در آن احساس تعلق می‌کند دعوت می‌کند.

درباره کتاب قم رو بیشتر دوست‌داری یا نیویورک؟

چهارده داستان این کتاب، شخصیت‌هایی ایرانی و مهاجر را در موقعیت‌هایی گاه روزمره و گاه غریب قرار می‌دهند. آن‌ها در شهری زندگی می‌کنند که از نظر فرهنگی، هنری و ادبی جایگاهی برجسته دارد، اما حضور در نیویورک الزاماً به معنای یافتن خانه یا رسیدن به آرامش نیست. در پس بسیاری از روایت‌ها، احساس بی‌مکانی و نداشتن جای ثابت دیده می‌شود؛ حسی که شخصیت‌ها را میان گذشته، اکنون و تصویری نامعلوم از آینده معلق نگه می‌دارد.

داستان‌ها هرکدام مسیر متفاوتی برای پرداختن به این بی‌قراری پیدا می‌کنند. شخصیتی برای یافتن شهر آرمانی خود راهی سفری به سوی سقراط و خرابه‌های یونان می‌شود. در روایتی دیگر، ماجرای کشتن مادربزرگ و فرستادن او به بهشت، مرز میان واقعیت، خیال و باور را به شکلی نامتعارف پیش روی خواننده می‌گذارد. داستانی دیگر به امید یافتن خانه‌ای در نیویورک می‌پردازد؛ خانه‌ای که می‌تواند نشانه‌ای از ثبات و تعلق باشد.

در یکی از روایت‌ها، تغییر کوچکی در چشم‌های مادر، شخصیتی را وادار می‌کند از بوستون بلیت اتوبوس بگیرد و برای دیدن دوباره مادربزرگ راهی شود. در داستانی دیگر، مرده‌های کشور و سرزمین شخصیت در مرزهای دور شهری دیگر زنده می‌شوند. همچنین در یکی از داستان‌ها، رویارویی دو شخصیت با یک سرباز آمریکایی در قطار، تجربه‌ای متفاوت از برخورد آدم‌ها، کشورها و خاطرات را شکل می‌دهد.

این روایت‌ها بدون آن‌که به نتیجه‌ای قطعی درباره بهتر بودن ایران یا نیویورک برسند، امکان نگاه تازه‌ای به هر دو فضا فراهم می‌کنند. کتاب به‌جای ارائه پاسخ مستقیم، تجربه‌های پراکنده و گاه تکان‌دهنده شخصیت‌ها را کنار هم می‌نشاند تا خواننده با پیچیدگی زندگی مهاجران، فاصله از سرزمین مادری و دشواری ساختن خانه‌ای تازه روبه‌رو شود. از سوی دیگر، شهرها در این داستان‌ها فقط پس‌زمینه نیستند؛ هرکدام با خاطره‌ها، مرزها و تصور شخصیت‌ها از زندگی پیوند دارند.

فضای مجموعه میان واقعیت آشنا و موقعیت‌های خیال‌انگیز حرکت می‌کند. سفر، خانواده، مادربزرگ، مادر، خانه، مرز و قطار، در روایت‌های گوناگون به نشانه‌هایی از جست‌وجوی تعلق تبدیل می‌شوند. خواننده باید انتظار مجموعه‌ای از داستان‌های مستقل اما هم‌جهت را داشته باشد؛ داستان‌هایی که به‌جای دنبال کردن یک ماجرای واحد، از زاویه‌های متفاوت به تجربه بی‌جایی و زندگی در میان چند جهان نگاه می‌کنند.

نویسنده کتاب قم رو بیشتر دوست‌داری یا نیویورک؟

راضیه مهدی زاده در این مجموعه، زندگی شخصیت‌های ایرانی و مهاجر را در موقعیت‌هایی میان دو فضای فرهنگی و جغرافیایی دنبال می‌کند. توجه کتاب به تجربه جابه‌جایی، فاصله گرفتن از سرزمین آشنا و تلاش برای یافتن جایگاهی تازه، نشان می‌دهد که دغدغه اصلی نویسنده فقط توصیف یک شهر یا مقایسه دو مکان نیست؛ بلکه بررسی احساساتی است که انسان را در جست‌وجوی خانه و هویت همراهی می‌کنند.

روایت‌های کتاب از مسیرهای گوناگون به یک موضوع مشترک نزدیک می‌شوند: انسان چگونه میان خاطره‌های گذشته و زندگی تازه، معنایی برای تعلق پیدا می‌کند؟ مهدی زاده برای طرح این پرسش، داستان‌هایی با موقعیت‌های متنوع کنار هم قرار داده است؛ از سفر به دنبال شهر آرمانی تا سفر برای دیدن دوباره یکی از اعضای خانواده. همین تنوع، نگاه کتاب به مهاجرت و بی‌مکانی را چندلایه و قابل تأمل می‌کند.

خرید کتاب قم رو بیشتر دوست‌داری یا نیویورک؟ به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به مجموعه داستان‌های معاصر فارسی با موضوع مهاجرت، هویت و زندگی میان دو فرهنگ علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. همچنین اگر داستان‌هایی را می‌پسندید که شهر را فقط یک مکان نمی‌دانند و آن را با خاطره، خانواده و احساس تعلق پیوند می‌دهند، روایت‌های این مجموعه توجهتان را جلب خواهد کرد.

«قم رو بیشتر دوست‌داری یا نیویورک؟» برای خوانندگانی مناسب است که از داستان‌های چندگانه با شخصیت‌های ایرانی و مهاجر، فضاهای شهری و موقعیت‌های متفاوت لذت می‌برند. اگر دنبال کتابی هستید که پاسخ قطعی درباره انتخاب میان دو جهان ارائه نکند و در عوض شما را به بازاندیشی درباره خانه، سرزمین و بی‌مکانی وادارد، این مجموعه را در نظر بگیرید. انتظار شما از این کتاب باید روبه‌رو شدن با چهارده روایت مستقل، فضای گاه غریب و پرسش‌هایی ماندگار درباره معنای تعلق باشد.