گفت‌وگو با جیم جارموش اثر جیم جارموش

عکس گفت‌وگو با جیم جارموش

کتاب گفت‌وگو با جیم جارموش

انتشارات:شور آفرین
نویسنده:جیم جارموش

معرفی کتاب گفت‌وگو با جیم جارموش

برخی فیلم‌سازان سینما را به زبان شخصی خود تبدیل می‌کنند؛ جیم جارموش از چهره‌هایی است که این استقلال را در انتخاب موضوع، ترکیب فرهنگ‌ها و ساخت فیلم‌هایش به‌روشنی نشان می‌دهد. کتاب «گفت‌وگو با جیم جارموش» فرصتی است برای نزدیک‌شدن به نگاه فیلم‌سازی که مرز میان فرهنگ والا و فرهنگ عامه را به چالش می‌کشد.

این مجموعه شامل هفده گفت‌وگوست که در فاصله سال‌های ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۰ انجام شده‌اند و مسیر حرفه‌ای و حساسیت هنری جارموش را دنبال می‌کنند. گفت‌وگوها به‌جای ارائه تصویری کلی و دور از جزئیات، امکان می‌دهند ایده‌ها و انتخاب‌های او را در امتداد کارنامه‌اش ببینید؛ از نخستین فیلم بلندش، «تعطیلات دائمی»، تا «سگ شبح: راه سامورایی».

درباره کتاب گفت‌وگو با جیم جارموش

موضوع اصلی کتاب، شنیدن صدای فیلم‌سازی است که سینمای مستقل را با نگاهی کاملاً شخصی پیوند می‌دهد. جارموش مواد فرهنگی بسیار متفاوتی را کنار هم می‌نشاند و از این ترکیب، فیلم‌هایی می‌سازد که به‌سادگی در مرزهای رایج دسته‌بندی‌های فرهنگی قرار نمی‌گیرند. در این رویکرد، تجربه سینمایی می‌تواند هم‌زمان از عناصر جدی، عامه‌پسند، بومی و بیگانه بهره بگیرد؛ بدون آن‌که هویت مستقل فیلم‌ساز از میان برود.

برای درک ویژگی این نگاه، کتاب به فیلم «غریبه‌تر از بهشت» توجهی ویژه دارد؛ اثری که نخستین بار توجه گسترده‌ای را به جارموش جلب کرد. او این فیلم را با لحنی نیمه‌طنزآمیز، کمدی سیاهِ نیمه‌نئورئالیستی در سبک فیلم‌سازی اروپای شرقیِ خیالی توصیف کرده است؛ فیلم‌سازی که شیفته اوزوست و با مجموعه تلویزیونی آمریکایی «ماه عسل» در دهه ۱۹۵۰ آشنایی دارد. همین توصیف، آمیزش ارجاعات و فرهنگ‌های متفاوت را در مرکز تجربه سینمایی جارموش نشان می‌دهد.

از سوی دیگر، این کتاب فقط به معرفی چند فیلم محدود نمی‌شود؛ ساختار مصاحبه‌ای آن اجازه می‌دهد تغییرات مسیر حرفه‌ای و تداوم دغدغه‌های هنری جارموش را در دوره‌ای نزدیک به دو دهه دنبال کنید. بازه زمانی گفت‌وگوها، از ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۰، تصویری پیوسته از فیلم‌سازی ارائه می‌کند که استقلال را نه یک شعار، بلکه اصل شکل‌دهنده به کار خود می‌داند. خواننده با خواندن این گفت‌وگوها می‌تواند به رابطه میان انتخاب‌های فرهنگی، لحن فیلم‌ها و تصمیم‌های سینمایی او توجه کند.

«غریبه‌تر از بهشت» در این مسیر جایگاهی تعیین‌کننده دارد، زیرا رویکرد متفاوت جارموش به فیلم‌سازی مستقل، جنبش فیلم مستقل کم‌هزینه آمریکا را شتاب بخشید. این فیلم همچنین دوربین طلایی بهترین فیلم اول را در جشنواره فیلم کن به دست آورد. اشاره به این موفقیت در کنار گفت‌وگوهای کتاب، نشان می‌دهد که تجربه‌ای شخصی و کم‌هزینه می‌تواند با مخاطبان و فضای گسترده‌تر سینما ارتباط برقرار کند، بی‌آن‌که الزاماً به الگوهای متعارف وابسته باشد.

نویسنده کتاب گفت‌وگو با جیم جارموش

جیم جارموش در این کتاب نه فقط به‌عنوان نامی پشت دوربین، بلکه به‌عنوان فیلم‌سازی سخنگو و صاحب دیدگاهی متمایز حضور دارد. آنچه از خلال مصاحبه‌ها شکل می‌گیرد، تصویری از هنرمندی است که به استقلال، ترکیب منابع فرهنگی و حفظ لحن شخصی اهمیت می‌دهد. او درباره فیلم‌هایش با زبانی صحبت می‌کند که در آن جدیت سینمایی با شوخ‌طبعی و فاصله‌گرفتن از تعریف‌های رسمی در کنار هم قرار می‌گیرند.

مسیر کاری او در این مجموعه از «تعطیلات دائمی» در سال ۱۹۸۰ آغاز می‌شود و تا «سگ شبح: راه سامورایی» در سال ۱۹۹۹ امتداد پیدا می‌کند. این بازه به خواننده کمک می‌کند پیوستگی یک نگاه مستقل را در چند مرحله از کار حرفه‌ای جارموش دنبال کند. در عین حال، گفت‌وگوها او را در جایگاه فیلم‌سازی نشان می‌دهند که از کنار هم گذاشتن عناصر ظاهراً دور از هم، زبان خاص خود را می‌سازد.

خرید کتاب گفت‌وگو با جیم جارموش به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به سینمای مستقل آمریکا، فیلم‌های کم‌هزینه و آثاری با امضای شخصی علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. همچنین برای خوانندگانی جذاب است که می‌خواهند درباره چگونگی پیوند فرهنگ‌های گوناگون در یک اثر سینمایی فکر کنند و از توضیح‌های مستقیم خود فیلم‌ساز درباره کارش بهره ببرند. این مجموعه به‌ویژه با کسانی همراه می‌شود که فیلم را فقط داستانی برای تماشا نمی‌دانند، بلکه آن را حاصل انتخاب‌های فرهنگی و هنری می‌بینند.

اگر دوست دارید درباره «غریبه‌تر از بهشت» و جایگاه آن در شکل‌گیری توجه گسترده به جارموش بیشتر بدانید، گفت‌وگوهای این کتاب زمینه‌ای روشن برای چنین مطالعه‌ای فراهم می‌کنند. علاقه‌مندان به فیلم‌سازی مستقل، حساسیت‌های سینمای آمریکا، کمدی سیاه، سینمای اروپای شرقی و تأثیر فرهنگ عامه بر فیلم نیز می‌توانند از موضوعات آن بهره ببرند؛ البته کتاب بیش از آن‌که راهنمای آموزشی باشد، دعوتی است به شنیدن دیدگاه‌های یک فیلم‌ساز درباره مسیر و انتخاب‌هایش.

از این کتاب انتظار داشته باشید با مجموعه‌ای از پاسخ‌ها و نگاه‌ها روبه‌رو شوید، نه با روایت داستانی یا دستورالعملی برای فیلم‌سازی. ارزش خواندن آن در امکان دنبال‌کردن یک ذهنیت مستقل است: ذهنیتی که میان سینمای شخصی، ارجاع‌های فرهنگی متنوع و ارتباط با مخاطب تعادل برقرار می‌کند. در نهایت، «گفت‌وگو با جیم جارموش» برای شما مناسب است اگر می‌خواهید فیلم‌های جارموش را از زاویه نگرش سازنده‌شان بهتر ببینید و درباره مرزهای فرهنگ سینمایی تأمل کنید.

جیم جارموش
جیم جارموش