قاموس خزران رمان- واژهنامه اثر میلوراد پاویچ
کتاب قاموس خزران رمان- واژهنامه
معرفی کتاب قاموس خزران رمان- واژهنامه
اگر رمانی میخواهید که مرز میان داستان و واژهنامه را عمداً از میان بردارد، «قاموس خزران رمان- واژهنامه» شما را به جهانی میان تاریخ و افسانه میبرد؛ جهانی که در آن عشق، جنگ، زبانهای فراموششده و رازهای یک سرزمین تاریخی در کنار هم قرار میگیرند. میلوراد پاویچ در این اثر، خواننده را با کتابی روبهرو میکند که بهآسانی در قالبهای معمول ادبی جای نمیگیرد.
این کتاب درباره خزران است؛ قومی که دولتشان نزدیک به سه قرن در فاصله میان دریای سیاه و دریای خزر فرمانروایی داشت. بااینحال، آنچه در برابر خواننده قرار میگیرد یک روایت تاریخی ساده نیست. خزران در این اثر در مهی از اوهام، اشباح، خاطره و فراموشی دیده میشوند و گذشتهای دور را به صحنهای برای بازگشت مردمان ازیادرفته، زبانهای خاموش و سرزمینهای گمشده تبدیل میکنند.
درباره کتاب قاموس خزران رمان- واژهنامه
«قاموس خزران رمان- واژهنامه» هم رمان است و هم فرهنگ لغات؛ اما نه رمانی که فقط ظاهر واژهنامه را وام گرفته باشد و نه واژهنامهای که داستان در آن نقش فرعی داشته باشد. ساختار اثر، خواننده را درگیر همین پرسش میکند که با چه نوع کتابی روبهرو است. روایت در میان مدخلها، واژهها، روایتهای عاشقانه و نشانههای تاریخی شکل میگیرد و هر بخش، قطعهای از جهانی گسترده و رازآلود را آشکار میکند.
در مرکز این جهان، عشقی بیسرانجام و بیوصال قرار دارد؛ عشقی که در لابهلای کلمهها و مدخلهای فرهنگی گمشده نفس میکشد. فرهنگ لغتی که در سال ۱۶۹۱ نوشته شده و در سال ۱۶۹۲ از میان رفته، به یکی از محورهای خیالانگیز کتاب تبدیل میشود. واژهها در اینجا فقط ابزار تعریف کردن نیستند؛ آنها حامل خاطره، رنج، دلباختگی و نشانههایی از آدمهایی هستند که از تاریخ کنار گذاشته شدهاند.
فضای کتاب از نظر عاطفی گسترده و چندلایه است. عشق در آن هم شورانگیز است و هم هولناک؛ گاهی به سوگ و نابودی نزدیک میشود و گاهی شخصیتها را به اسارت خود درمیآورد. جنگها، شاهها، اسبها و شمشیرها در کنار این عواطف قرار میگیرند و تصویری پرتحرک از جهانی میسازند که در آن خشونت و رهاییبخشی، فقدان و میل، افسانه و تاریخ همزمان حضور دارند.
طنز و شوخی نیز در کنار اندوه و شیدایی از ویژگیهای این تجربه خواندن است. همین همنشینی، حالوهوای اثر را از یک روایت تاریخی یا عاشقانه معمولی جدا میکند. کتاب از مردمانی سخن میگوید که به یاد آورده نمیشوند و از زبانهایی که دیگر بر زبانها جاری نیستند؛ بنابراین خواندن آن، جستوجویی ادبی برای بازسازی جهانی فراموششده است، نه دنبال کردن خطی ساده از رویدادها.
این اثر با زیرعنوان «رمان ـ قاموس صد هزار واژهای، نسخه آقایان» معرفی شده است؛ عنوانی که از همان ابتدا بازی میان قالب ادبی و فرهنگ لغت را برجسته میکند. انتظار شما از کتاب نباید یک داستان سرراست و متعارف باشد. در عوض، با متنی روبهرو میشوید که واژهها، روایتها و تصاویر را کنار هم مینشاند و اجازه میدهد رابطه میان زبان، عشق و حافظه را از زاویهای متفاوت دنبال کنید.
در بخشهای عاشقانه، عفریتهای که از اندوه مرگ معشوق میترکد اما نمیمیرد، تصویری تکاندهنده از دوام درد و دلبستگی است. آورکیه، استاد شمشیرزنی، نیز چهرهای از شیفتگی و فناشدن در عشق و هنر خویش به شمار میآید. این روایتها بدون آنکه فضای کتاب را به یک داستان عاشقانه معمولی محدود کنند، شدت عواطف و وجه شگفتانگیز جهان خزران را آشکار میسازند.
نویسنده کتاب قاموس خزران رمان- واژهنامه
میلوراد پاویچ، نویسندهای صرب، در این کتاب سراغ سرزمینی تاریخی ـ افسانهای میرود و آن را با زبانی آمیخته به خیال، عشق، طنز و شگفتی بازسازی میکند. دغدغه او در این اثر، فقط بازگویی گذشته خزران نیست؛ او میکوشد از میان واژهها، داستانها و رازهای سربهمهر، تصویری از مردمان و زبانهایی ارائه دهد که در مه تاریخ ناپدید شدهاند.
رویکرد پاویچ در «قاموس خزران رمان- واژهنامه» به خواننده امکان میدهد با متنی چندوجهی مواجه شود؛ متنی که هم کشش روایی دارد و هم به شکل فرهنگ لغت، ذهن را به جستوجو در میان مدخلها و پیوندهای پنهان دعوت میکند. او تاریخ و افسانه را در کنار عشق و جنگ قرار میدهد و از این ترکیب، تجربهای متفاوت از رمان تاریخی و عاشقانه میسازد.
خرید کتاب قاموس خزران رمان- واژهنامه به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که از رمانهای عاشقانه معمولی فراتر میروند و به داستانهایی با فضای رازآلود، تاریخی و خیالانگیز علاقه دارند. اگر دوست دارید در متنی درباره دولت خزران، سرزمینهای میان دو دریا، زبانهای فراموششده و مردمان ازیادرفته تأمل کنید، این اثر میتواند انتخابی قابل توجه باشد.
«قاموس خزران رمان- واژهنامه» همچنین به کسانی پیشنهاد میشود که از تجربههای ساختارشکن ادبی لذت میبرند؛ خوانندگانی که میخواهند رمانی را در قالب واژهنامه بخوانند و پیوند میان تعریف، روایت و خاطره را دنبال کنند. اگر عشقهای ناکام، شخصیتهای شگفتانگیز، جنگ، شمشیر و آمیزش طنز با اندوه برایتان جذاب است، باید انتظار متنی پر از تصویرهای غریب و عاطفههای شدید را داشته باشید. در نهایت، این کتاب برای مطالعهای آرام و کاملاً خطی نوشته نشده است؛ ارزش آن در کشف تدریجی جهانی است که هر واژه و داستان، بخشی از راز آن را پیش چشم شما میگشاید.
