گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران اثر مقصود فراستخواه
کتاب گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران
(مباحثی نو و انتقادی در باب دانشگاه پژوهی، مطالعات علم و آموزش عالی)
معرفی کتاب گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران: مباحثی نو و انتقادی در باب دانشگاه‌پژوهشی، مطالعات علم و آموزش عالی
دانشگاه در ایران فقط یک نهاد آموزشی نیست؛ عرصه‌ای است که دانش، پژوهش، علم و آینده آموزش عالی در آن به یکدیگر پیوند می‌خورند. کتاب گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران: مباحثی نو و انتقادی در باب دانشگاه‌پژوهشی، مطالعات علم و آموزش عالی نوشته مقصود فراستخواه، با تمرکز بر همین قلمرو گسترده، خواننده را به تأملی جدی درباره دانشگاه و جایگاه آن در جامعه دعوت می‌کند.
عنوان کتاب از نگاهی انتقادی و مسئله‌محور خبر می‌دهد؛ نگاهی که دانشگاه را نه پدیده‌ای ثابت و جدا از تحولات اجتماعی، بلکه موضوعی شایسته پژوهش و بازاندیشی می‌داند. ترکیب دانشگاه‌پژوهشی، مطالعات علم و آموزش عالی، دامنه بحث را از خود دانشگاه به شیوه مطالعه علم و مسائل آموزش عالی گسترش می‌دهد. از این رو، کتاب برای خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند درباره معنا، کارکرد و وضعیت دانشگاه در ایران دقیق‌تر فکر کنند.
درباره کتاب گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران: مباحثی نو و انتقادی در باب دانشگاه‌پژوهشی، مطالعات علم و آموزش عالی
این اثر بر مباحثی نو و انتقادی درباره دانشگاه در ایران تمرکز دارد. سه محور اصلی عنوان کتاب، مسیر کلی مطالعه را روشن می‌کنند: دانشگاه‌پژوهشی، مطالعات علم و آموزش عالی. هر یک از این حوزه‌ها به بخشی از واقعیت دانشگاه مربوط می‌شود و در کنار یکدیگر تصویری چندوجهی از موضوع کتاب می‌سازد. بنابراین، خواننده با اثری روبه‌رو است که دانشگاه را از زاویه‌ای محدود و تک‌بعدی دنبال نمی‌کند.
دانشگاه‌پژوهشی، امکان توجه به خود دانشگاه به‌عنوان موضوع پژوهش را فراهم می‌کند. مطالعات علم، نگاه را به دانش و علم و چگونگی اندیشیدن درباره آن‌ها نزدیک می‌سازد؛ و آموزش عالی، حوزه‌ای را پیش می‌کشد که دانشگاه در بستر آن معنا پیدا می‌کند. پیوند این سه محور، زمینه‌ای برای گفت‌وگو درباره مسائل دانشگاهی و بازنگری در برداشت‌های رایج از آموزش و پژوهش فراهم می‌آورد.
رویکرد کتاب، چنان‌که از عنوان آن برمی‌آید، نو و انتقادی است. این رویکرد به‌جای ارائه تصویری ساده و یکدست، مخاطب را با پرسش‌هایی درباره دانشگاه در ایران همراه می‌کند: دانشگاه چگونه باید مطالعه شود؟ علم و پژوهش چه نسبتی با آموزش عالی دارند؟ و برای فهم بهتر مسائل دانشگاه، چه زاویه‌هایی باید دوباره بررسی شوند؟ ارزش خواندن کتاب در همین فرصت برای مکث، پرسشگری و دیدن پیوندهای میان این موضوعات است.
گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران برای مطالعه‌ای سریع و صرفاً اطلاعاتی نوشته نشده است؛ موضوعات آن به خواننده فرصت می‌دهد مفاهیم دانشگاهی را با دقت بیشتری دنبال کند. کتاب می‌تواند گفت‌وگویی میان جامعه‌شناسی، مطالعات علم و آموزش عالی ایجاد کند و ذهن مخاطب را به سوی ارتباط میان دانش، نهاد دانشگاه و مسائل اجتماعی ببرد. در واقع، اهمیت اثر در آن است که دانشگاه را موضوعی زنده و قابل بازاندیشی معرفی می‌کند.
خوانندگان این کتاب باید انتظار داشته باشند با مجموعه‌ای از مباحث فکری و انتقادی درباره دانشگاه و آموزش عالی روبه‌رو شوند، نه با متنی که فقط به توصیف ساختار دانشگاه بسنده کند. کتاب برای کسانی جذاب‌تر خواهد بود که از مطالعه تحلیلی درباره علم، دانشگاه‌پژوهی و مسائل آموزش عالی لذت می‌برند و مایل‌اند نسبت میان این حوزه‌ها را در زمینه ایران دنبال کنند.
نویسنده کتاب گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران: مباحثی نو و انتقادی در باب دانشگاه‌پژوهشی، مطالعات علم و آموزش عالی
مقصود فراستخواه جامعه‌شناس ایرانی و استاد برنامه‌ریزی توسعه آموزش عالی در مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی است. فعالیت علمی و عمومی او در حوزه جامعه‌شناسی و آموزش عالی، با موضوعات اصلی این کتاب ارتباط مستقیم دارد. تمرکز بر دانشگاه، علم و آموزش عالی در این اثر، با جایگاه تخصصی نویسنده در برنامه‌ریزی توسعه آموزش عالی هم‌خوان است و به کتاب زمینه‌ای دانشگاهی و اجتماعی می‌بخشد.
فراستخواه برای فعالیت و تلاش مستمر، مسئولانه، هدفمند، همه‌جانبه، انسانی و اخلاقی در حوزه‌های دانشگاهی و عمومی و نیز بسط دانش جامعه‌شناسی، جایزه ترویج علم سال ۱۳۹۶ را دریافت کرده است. همچنین جایزه نشان دهخدا در چهارمین دوره، در سال ۱۳۹۷، برای کتاب نظارت و ارزشیابی در آموزش عالی به عباس بازرگان و مقصود فراستخواه تعلق گرفت. او در دهمین جشنواره بین‌المللی فارابی نیز جایزه مطالعات میان‌رشته‌ای را دریافت کرد.
خرید کتاب گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران: مباحثی نو و انتقادی در باب دانشگاه‌پژوهشی، مطالعات علم و آموزش عالی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
اگر دانشجو، پژوهشگر یا مدرس حوزه جامعه‌شناسی، مطالعات علم و آموزش عالی هستید، این کتاب می‌تواند انتخابی متناسب با علاقه‌های شما باشد. همچنین مدیران و برنامه‌ریزان آموزش عالی و همه کسانی که دانشگاه را موضوعی مهم برای شناخت جامعه می‌دانند، از مباحث آن بهره فکری خواهند برد. کتاب برای مخاطبی مناسب است که به‌دنبال طرح پرسش‌های تازه درباره دانشگاه در ایران است.
اگر به آثار تحلیلی و انتقادی درباره دانشگاه‌پژوهی علاقه دارید، از مطالعه کتاب‌هایی درباره علم و نهادهای آموزشی لذت می‌برید یا می‌خواهید آموزش عالی را فراتر از تعریف‌های معمول بررسی کنید، گاه و بیگاهی دانشگاه در ایران انتخابی قابل تأمل است. این اثر را می‌توان برای مطالعه‌ای آرام، دقیق و مسئله‌محور انتخاب کرد؛ مطالعه‌ای که در نهایت نگاه شما را به رابطه میان دانشگاه، علم، پژوهش و آموزش عالی حساس‌تر می‌کند.
