این خیابان سرعتگیر ندارد اثر مریم جهانی

کتاب این خیابان سرعتگیر ندارد
معرفی کتاب این خیابان سرعتگیر ندارد
اگر قرار باشد یک انتخاب شخصی، زنی را در برابر عرف، خانواده و نگاه سنگین جامعه قرار دهد، آیا او از خواستهاش دست میکشد؟ رمان این خیابان سرعتگیر ندارد نوشته مریم جهانی، داستان شهره است؛ زنی مستقل در شهر کرمانشاه که رانندگی را فقط وسیلهای برای گذران زندگی نمیداند، بلکه آن را بخشی از هویت و انتخاب آگاهانه خود میبیند.
داستان از یک پمپ بنزین آغاز میشود؛ جایی که شهره نازل را در باک تاکسیاش فرو میکند و از گذشته، آرزوها و مسیر دشواری میگوید که برای رسیدن به شغل مورد علاقهاش پیموده است. او از کودکی میدانسته چه میخواهد: در پاسخ به پرسش کلاس انشا درباره آینده، رؤیای راننده تاکسی شدن را در سر داشته است.
درباره کتاب این خیابان سرعتگیر ندارد
شهره در محیطی سنتی و مردسالار تصمیم میگیرد پشت فرمان بنشیند؛ تصمیمی که برای او تنها انتخاب یک شغل نیست. رانندگی در زندگی شهره به نشانهای از استقلال، مقاومت و تلاش برای تغییر تبدیل میشود. او باید در برابر متلکها، دشواریهای کار و قضاوت زنانی و مردانی ایستادگی کند که جایگاه زن را در محدودهای از پیش تعیینشده میخواهند.
رمان، زندگی زنی را دنبال میکند که برای حفظ انتخاب خود هزینه میدهد. مخالفت مادر، نگاه سنتی خانواده و فشار همسر، مسیر شهره را آسان نمیکنند. از نظر مادر او، زن شدن با ازدواج، زایمان و شیردهی معنا پیدا میکند؛ اما شهره تعریف دیگری از زندگی دارد و نمیخواهد هویت خود را فقط از نقشهای خانوادگی بگیرد. پدر، برخلاف بسیاری از مردان اطراف او، گاهی همراه و مشوق دخترش است.
تاکسی شهره فقط یک وسیله نقلیه نیست. او برای ماشینش نام «الیزابت» را انتخاب میکند و به آن شخصیت میدهد؛ گویی اتاق کوچک تاکسی به قلمرو شخصی زنی تبدیل میشود که میخواهد اختیار زندگیاش را به دست بگیرد. همین نگاه، رابطه شهره با کارش را از یک فعالیت روزمره فراتر میبرد و به تجربهای عاطفی و معنادار تبدیل میکند.
در این داستان، نگاه سلطهطلبانه به زنان به گروه یا سن خاصی محدود نمیشود. حامد، همسر شهره، بابک، پسر دایی او، مسافران و بخشی از مردم شهر، هرکدام به شکلی با نگاه از بالا به پایین با زنان برخورد میکنند. مادر شهره نیز با همان معیارهای سنتی همراه میشود. در برابر این فضای سنگین، شهره شخصیتی جسور است که به شغلش باور دارد و حاضر نیست برای پذیرفته شدن، خواسته خود را کنار بگذارد.
این خیابان سرعتگیر ندارد درباره تغییر است؛ تغییری که از تصمیمی فردی آغاز میشود، اما معنایی اجتماعی پیدا میکند. شهره پس از جدایی توافقی از حامد، سختی کار و فشار نگاه دیگران را میپذیرد و همچنان به مسیر خود ادامه میدهد. پایانبندی رمان، با تصویر زنی دیگر که پشت فرمان سمندی زرد در میدان آزادی دیده میشود، نشانهای از دیده شدن این تغییر است. رمان مریم جهانی با تمرکز بر تجربه زنان، فضای اجتماعی کرمانشاه و کشمکش میان سنت و استقلال، خواننده را به فکر کردن درباره حق انتخاب و معنای زن بودن دعوت میکند.
نویسنده کتاب این خیابان سرعتگیر ندارد
مریم جهانی در این رمان، روایت شهره را از دل جزئیات زندگی روزمره و روابط خانوادگی پیش میبرد. آغاز داستان در پمپ بنزین، بازگشت به خاطرات کودکی و پیوند میان رانندگی و استقلال، به روایت مسیری شخصی و اجتماعی شکل میدهد. نویسنده به جای جدا کردن زندگی خصوصی از فضای جامعه، نشان میدهد که تصمیمهای شهره چگونه در خانواده، زندگی زناشویی و برخورد با مردم معنا پیدا میکنند.
تمرکز اثر بر دشواریهای زنان در جامعهای مردسالار است؛ جامعهای که قضاوت، سنت و سلطه میتوانند حتی انتخاب شغل را به مسئلهای جدی تبدیل کنند. این رمان برنده دهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد شده است.
خرید کتاب این خیابان سرعتگیر ندارد به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به رمانهای ایرانی درباره زنان، استقلال فردی و رویارویی با سنتهای محدودکننده علاقه دارید، این کتاب میتواند انتخابی متناسب با سلیقه شما باشد. این اثر برای خوانندگانی مناسب است که میخواهند داستان زنی را دنبال کنند که در برابر نگاه مردسالارانه تسلیم نمیشود و شغل مورد علاقهاش را بخشی از حق انتخاب خود میداند.
همچنین اگر از داستانهایی با فضای اجتماعی، شخصیت محوری جسور و تعارض میان خواسته فردی و انتظارات خانواده لذت میبرید، از این رمان انتظار روایتی درباره مقاومت، هزینههای استقلال و امکان تغییر داشته باشید. این کتاب بیش از آنکه فقط داستان رانندهای در خیابانهای کرمانشاه باشد، تصویری از زنی است که میکوشد جای خود را در جامعه پیدا کند و راهی تازه برای زندگی بسازد.

