زبانشناسی شناختی اثر رضا نیلیپور
کتاب زبانشناسی شناختی
دومین انقلاب معرفت شناختی در زبان شناسیانتشارات:
هرمس
نویسنده:
رضا نیلیپور
نویسنده:
رضا نیلیپور
معرفی کتاب زبانشناسی شناختی: دومین انقلاب معرفتشناختی در زبانشناسی
زبان چگونه با ذهن و مغز پیوند میخورد و این پیوند چه تصویری از ماهیت زبان به دست میدهد؟ کتاب زبانشناسی شناختی: دومین انقلاب معرفتشناختی در زبانشناسی نوشته و ترجمه رضا نیلی پور، خواننده را به همین پرسش بنیادی نزدیک میکند و از تحولاتی سخن میگوید که در مطالعه زبان و شناخت رخ دادهاند.
این کتاب به بررسی دو تحول مهم معرفتشناختی در علوم شناختی و حوزههای مرتبط با رابطه زبان و ذهن میپردازد؛ تحولاتی که جورج لیکاف و مارک جانسن از آنها با عنوان علوم شناختی نسل اول و علوم شناختی نسل دوم یاد کردهاند. موضوع اصلی اثر، جایگاه زبانشناسی شناختی در این مسیر و نقش آن در بازاندیشی درباره مبانی هستیشناختی زبان است.
درباره کتاب زبانشناسی شناختی: دومین انقلاب معرفتشناختی در زبانشناسی
نقطه آغاز هر دو انقلاب معرفتشناختی، پرسش از چیستی زبان و نسبت آن با ذهن است. آیا زبان پدیدهای مستقل از فرایندهای ذهنی است یا باید آن را در پیوند با شناخت بررسی کرد؟ ذهن و زبان چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟ زبان در مغز چگونه یاد گرفته میشود؟ کتاب با طرح چنین پرسشهایی، زمینهای برای فهم کشمکشها و تغییرات مهم در زبانشناسی معاصر فراهم میکند.
در روایت این اثر، چامسکی در انقلاب نخست و جورج لیکاف در انقلاب دوم تأثیر چشمگیری داشتهاند. این اشاره، خواننده را با دو مرحله متفاوت در تحول نگاه به زبان روبهرو میکند: مرحلهای که بر مبانی نخستین علوم شناختی اثر گذاشت و مرحلهای که به شکلگیری زبانشناسی شناختی و توجه بیشتر به پیوند زبان، ذهن و شناخت انجامید.
کتاب از گفتوگوی رضا نیلی پور با جورج لیکاف، چند مقاله و گفتوگو درباره دیدگاههای لیکاف و مارک جانسن تشکیل شده است. بنابراین، متن فقط به معرفی یک اصطلاح یا ارائه تعریفی کوتاه از زبانشناسی شناختی محدود نمیشود؛ بلکه از قالبهای گوناگون برای نزدیکشدن به دومین انقلاب معرفتشناختی در زبانشناسی بهره میگیرد. گفتوگوها امکان دنبالکردن دیدگاهها را در قالبی مستقیمتر فراهم میکنند و مقالهها به بررسی و توضیح این دیدگاهها میپردازند.
محور مشترک مطالب، بازنگری در مبانی مطالعه زبان است. در این نگاه، زبان موضوعی جدا از مسئله ذهن نیست و پرسش درباره یادگیری زبان در مغز، بخشی از بحث گستردهتر درباره شناخت به شمار میآید. از این رو، خواننده با کتابی روبهرو است که بیش از آنکه مجموعهای از تعریفهای پراکنده باشد، مسیر شکلگیری یک تحول فکری را از خلال پرسشها، دیدگاهها و گفتوگوها دنبال میکند.
اهمیت کتاب برای خواننده در این است که نشان میدهد تغییر در زبانشناسی فقط به پیشنهاد چند مفهوم تازه محدود نمیشود؛ گاهی خودِ پرسشهای بنیادین درباره زبان نیز دگرگون میشوند. وقتی رابطه زبان و ذهن یا شیوه یادگیری زبان در مغز دوباره بررسی میشود، مبانی شناخت ما از زبان نیز نیازمند بازنگری خواهد بود. این اثر چنین بازنگریای را در چارچوب دو انقلاب معرفتشناختی توضیح میدهد.
در نتیجه، انتظار میرود مطالعه کتاب با تمرکز بر ایدههای اصلی لیکاف و جانسن، نقش چامسکی و لیکاف در دو تحول یادشده، و ارتباط میان زبان، ذهن، مغز و علوم شناختی پیش برود. ساختار متشکل از گفتوگو و مقاله نیز به کتاب حالوهوایی تحلیلی و گفتوگومحور میدهد و موضوع را از چند زاویه مرتبط دنبال میکند.
نویسنده کتاب زبانشناسی شناختی: دومین انقلاب معرفتشناختی در زبانشناسی
رضا نیلی پور نویسنده و مترجم این کتاب است. حضور او در اثر، هم در تدوین مطالب و هم در گفتوگو با جورج لیکاف دیده میشود. رویکرد کتاب بر طرح پرسشهای بنیادی درباره زبان، ذهن و مغز و گردآوری گفتوگوها و مقالههایی درباره دیدگاههای لیکاف و جانسن استوار است. به همین دلیل، نام نیلی پور در این اثر با تلاشی برای توضیح دومین انقلاب معرفتشناختی در زبانشناسی پیوند میخورد.
این شیوه، کتاب را به متنی برای پیگیری یک بحث علمی و معرفتشناختی تبدیل میکند؛ بحثی که در آن زبانشناسی شناختی در ارتباط با علوم شناختی و مسئله رابطه زبان و ذهن بررسی میشود. خواننده میتواند از خلال مطالب کتاب با پرسشها و دیدگاههایی همراه شود که موضوع زبان را در بستری گستردهتر از مطالعه صرفِ ساختارهای زبانی قرار میدهند.
خرید کتاب زبانشناسی شناختی: دومین انقلاب معرفتشناختی در زبانشناسی به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به زبانشناسی، علوم شناختی و رابطه زبان و ذهن علاقه دارید، این کتاب میتواند انتخابی مناسب برای پیگیری بحثهای بنیادین این حوزه باشد. اثر برای خوانندگانی جذاب است که میخواهند بدانند دو انقلاب معرفتشناختی در مطالعه زبان چگونه شکل گرفتند و چامسکی، لیکاف و جانسن در این تحولات چه جایگاهی دارند.
این کتاب همچنین به کسانی پیشنهاد میشود که به پرسشهایی درباره یادگیری زبان در مغز، مبانی هستیشناختی زبان و ارتباط میان فرایندهای زبانی و شناختی توجه دارند. اگر مطالعه متنهای تحلیلی و گفتوگومحور را میپسندید، ترکیب گفتوگوی نیلی پور با لیکاف و مقالهها و گفتوگوهای مرتبط با دیدگاههای لیکاف و جانسن، تجربهای متناسب با علایق شما فراهم میکند.
در نهایت، زبانشناسی شناختی: دومین انقلاب معرفتشناختی در زبانشناسی برای کسانی مناسب است که میخواهند بهجای نگاهکردن به زبان بهعنوان پدیدهای جدا از ذهن، ارتباط این دو را در چارچوب علوم شناختی دنبال کنند. کتاب شما را به بازاندیشی درباره چیستی زبان، شیوه یادگیری آن و تغییر مبانی نظری زبانشناسی دعوت میکند.
