گیسوانم در باد (گلاسه) اثر مریم زندی

معرفی کتاب گیسوانم در باد (گلاسه)

گاهی یک عکس، بیش از ثبت یک لحظه، به سندی دیداری از زمان، آدم‌ها و نگاه عکاس تبدیل می‌شود. کتاب گیسوانم در باد (گلاسه) مجموعه‌ای از عکس‌های سیاه‌وسفید مریم زندی است؛ کتابی که خواننده را با بخشی از نگاه مستقل و تجربه عکاسانه این هنرمند ایرانی همراه می‌کند.

این اثر در سال ۱۳۹۷ در تهران منتشر شده و از سوی نشر نظر به چاپ رسیده است. قالب تصویری کتاب و استفاده از عکس‌های سیاه‌وسفید، آن را برای مخاطبانی مناسب می‌کند که عکاسی را نه‌فقط به‌عنوان تصویر، بلکه به‌عنوان شیوه‌ای برای دیدن و ثبت جهان دنبال می‌کنند.

درباره کتاب گیسوانم در باد (گلاسه)

گیسوانم در باد (گلاسه) مجموعه‌ای عکس است و محتوای اصلی آن بر تصویر استوار است. عکس سیاه‌وسفید با حذف رنگ، توجه مخاطب را به عناصر دیگری مانند نور، سایه، فرم، چهره، حالت و فضای موجود در قاب جلب می‌کند. ازاین‌رو، مواجهه با این کتاب بیش از آن‌که خواندنی به معنای معمول باشد، تجربه‌ای برای تماشا، مکث و کشف جزئیات دیداری است.

این مجموعه را می‌توان در امتداد فعالیت حرفه‌ای مریم زندی در عکاسی دید؛ فعالیتی که از حدود سال ۱۳۴۸ آغاز شد و در طول سال‌ها به شکل‌گیری آرشیوی منحصربه‌فرد از پرتره اشخاص مشهور ایران در حوزه‌های گوناگون هنری و سیاسی انجامید. کتاب حاضر نیز برای مخاطب علاقه‌مند به عکاسی مستند، پرتره و تاریخ تصویری ایران، فرصتی فراهم می‌کند تا با بخشی از کارنامه تصویری این عکاس آشنا شود.

ویژگی مهم چنین مجموعه‌ای، دعوت به نگاه‌کردن با حوصله است. عکس‌ها در کنار یکدیگر، فقط مجموعه‌ای از قاب‌های جداگانه نیستند؛ بلکه تصویری از دغدغه‌های بصری و مسیر کاری عکاس ارائه می‌دهند. مخاطب می‌تواند به نحوه انتخاب سوژه، رابطه میان آدم‌ها و محیط، کیفیت نور و تأثیر سیاه‌وسفید بودن تصاویر توجه کند و در هر صفحه، برداشت شخصی خود را شکل دهد.

مریم زندی پیش‌تر بخشی از پرتره‌های خود را در پنج جلد کتاب چهره‌ها منتشر کرده است و چهارده کتاب در زمینه عکاسی در کارنامه او قرار دارد. همین سابقه، گیسوانم در باد (گلاسه) را به اثری قابل توجه برای کسانی تبدیل می‌کند که به مجموعه‌عکس‌های پدیدآمده از یک مسیر طولانی و پیوسته علاقه دارند. این کتاب قرار نیست جای توضیح‌های طولانی را بگیرد؛ زبان اصلی آن تصویر است و ارزش تجربه‌اش در تماشای دقیق و پیگیری نگاه عکاسانه نهفته است.

برای خواننده، این کتاب می‌تواند فرصتی باشد برای فاصله‌گرفتن از شتاب روزمره و دیدن عکس‌ها با تمرکز بیشتر. تصاویر سیاه‌وسفید امکان مقایسه، تأمل و توجه به جزئیاتی را فراهم می‌کنند که در نگاه سریع نادیده می‌مانند. بنابراین انتظار از این اثر، مطالعه یک روایت متنی یا داستان خطی نیست؛ بلکه باید خود را برای مواجهه با یک مجموعه تصویری و برداشت آزاد از قاب‌های آن آماده کرد.

نویسنده کتاب گیسوانم در باد (گلاسه)

مریم زندی عکاس ایرانی است که در ۲۰ دی ۱۳۲۵ در گرگان به دنیا آمده و لیسانس حقوق و علوم سیاسی را از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران دریافت کرده است. آغاز فعالیت عکاسی او به حدود سال ۱۳۴۸ بازمی‌گردد؛ زمانی که جایزه نخست مسابقه سراسری عکاسی وزارت فرهنگ و هنر را به دست آورد.

او در سال ۱۳۵۰ به‌عنوان عکاس در سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران استخدام شد و در سال ۱۳۶۲ بازخرید گردید. پس از آن، فعالیت خود را به‌صورت عکاس مستقل ادامه داد. زندی در طول حدود ۳۵ سال، آرشیوی منحصربه‌فرد از پرتره اشخاص مشهور ایران در زمینه‌های مختلف هنری و سیاسی پدید آورد و بخشی از این پرتره‌ها را در مجموعه پنج‌جلدی چهره‌ها منتشر کرد.

او عضو هیئت مؤسس و نخستین رئیس انجمن ملی عکاسان ایران و عضو افتخاری انجمن عکاسان میراث فرهنگی ایران بوده است. تلاش او برای احقاق حقوق عکاسان در سال ۱۳۸۹ و ایستادگی‌اش برای چاپ بدون سانسور کتاب انقلاب ۵۷ در سال ۱۳۹۳، باعث شد از سوی جشنواره مستقل شید به‌عنوان عکاس تأثیرگذار و جریان‌ساز سال شناخته شود. در گیسوانم در باد، شناخت این مسیر حرفه‌ای به مخاطب کمک می‌کند مجموعه عکس را در پیوند با تجربه گسترده و نگاه مستقل عکاس دنبال کند.

خرید کتاب گیسوانم در باد (گلاسه) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به کتاب‌های عکس، عکاسی سیاه‌وسفید و پرتره علاقه دارید، گیسوانم در باد (گلاسه) انتخابی مناسب برای گسترش تجربه دیداری شماست. این اثر به‌ویژه برای کسانی جذاب است که دوست دارند با کار یک عکاس ایرانی و بخشی از آرشیو تصویری چهره‌های هنری و سیاسی ایران آشنا شوند.

دانشجویان و هنرجویان عکاسی، علاقه‌مندان به تاریخ تصویری ایران و مخاطبانی که مجموعه‌عکس‌های هنری را دنبال می‌کنند نیز می‌توانند از تماشای این کتاب بهره ببرند. اگر دنبال اثری هستید که به‌جای روایت‌پردازی مستقیم، از زبان قاب، نور، سایه و چهره با شما گفت‌وگو کند، این مجموعه با ساختار تصویری خود انتظارتان را روشن می‌کند. در نهایت، گیسوانم در باد برای کسانی مناسب است که از ورق‌زدن آرام یک کتاب عکس و بازگشت دوباره به تصاویر برای کشف جزئیات تازه لذت می‌برند.