نهجالبلاغه اثر علی بن ابی طالب
کتاب نهجالبلاغه
انتشارات:
قدیانی
نویسنده:
علی بن ابی طالب
نویسنده:
علی بن ابی طالب
مترجم:
علی موسوی گرمارودی
مترجم:
علی موسوی گرمارودی
معرفی کتاب نهجالبلاغه
نهجالبلاغه کتابی است که در آن قدرت اندیشه و موسیقی کلام در کنار یکدیگر قرار میگیرند. این اثر، سخنان علی بن ابی طالب را در قالبی اثرگذار پیش روی خواننده میگذارد و ترجمه فارسی علی موسوی گرمارودی میکوشد شکوه زبانی متن را، بدون دور شدن از معنا، به فارسی منتقل کند.
ویژگی برجسته این ترجمه، استفاده از نثر مسجع است؛ نثری آهنگین که در آن هماهنگی واژهها و جملهها به خواندن متن حالوهوایی ویژه میدهد. با این حال، سجع در این ترجمه صرفاً آرایهای برای زیباتر شدن کلام نیست، بلکه در خدمت مفهوم قرار میگیرد. حاصل کار، متنی است که هم برای خوانندهای علاقهمند به معارف و سخنان امام علی جذاب است و هم برای کسی که به زیباییشناسی زبان فارسی و فنون ادبی توجه دارد.
درباره کتاب نهجالبلاغه
در این ترجمه، مسئله اصلی فقط برگرداندن واژهها از زبانی به زبان دیگر نیست؛ بلکه بازآفرینی نسبت میان معنا و آهنگ سخن اهمیت دارد. علی موسوی گرمارودی با رجوع به نهجالبلاغه با تصحیح صبحی صالح، متنی فارسی فراهم کرده است که در آن سجع تا جای ممکن همراه و تابع معنا حرکت میکند. بنابراین خواننده با ترجمهای روبهرو است که تلاش دارد هم پیام عبارت را روشن نگه دارد و هم جلوه ادبی آن را از بین نبرد.
آنچه این رویکرد را متمایز میکند، پرهیز از قربانی کردن مفهوم برای رسیدن به قافیه و آهنگ است. در پیشگفتار کتاب، بر این نکته تأکید میشود که در سخن امام علی، سجع وسیلهای برای تغییر یا تضعیف معنا نیست. همین نگاه، معیار مهمی برای فهم روش مترجم به شمار میآید: زیبایی لفظی زمانی ارزشمند است که به دقت معنایی آسیب نزند و منظور سخن را روشنتر و رساتر به مخاطب برساند.
مطالعه نهجالبلاغه با چنین ترجمهای، تجربهای دووجهی ایجاد میکند. از یک سو، خواننده با محتوای سخنان علی بن ابی طالب و بیان اندیشیده و نافذ آن مواجه میشود؛ از سوی دیگر، با ظرفیتهای نثر مسجع فارسی روبهرو است. ضرباهنگ جملهها، هماهنگی پایان عبارتها و انتخاب واژهها باعث میشود متن فقط برای دریافت اطلاعات خوانده نشود، بلکه به کیفیت بیان و اثرگذاری زبان نیز توجه خواننده را جلب کند.
این ترجمه همچنین تصویری از پیوند میان سجع و سنت سخنوری در فرهنگ اسلامی ارائه میدهد. در توضیح شیوه این اثر، به رواج سخن مسجع در مکه پیش از اسلام و حضور فراوان این صنعت در نخستین دسته از آیات مکی قرآن کریم اشاره شده است. همچنین، سجعگویی در خاندان پیامبر و در سخنان دختر پیامبر، علی بن ابی طالب و فرزندان او، امری طبیعی و مرتبط با وراثت و تأثیرپذیری از آیات قرآن دانسته شده است. این زمینه، به خواننده کمک میکند آهنگ کلام را نه عنصری جدا از معنا، بلکه بخشی از سنت بیانی آن درک کند.
در نتیجه، این کتاب برای کسانی ارزش خواندن دارد که میخواهند با ترجمهای ادبی و آهنگین به نهجالبلاغه نزدیک شوند، اما در عین حال انتظار دارند معنا در پسِ آرایههای زبانی پنهان نشود. متن، خواننده را به دقت در واژهها، تناسب عبارتها و رابطه میان فرم و محتوا دعوت میکند و نشان میدهد که نثر زیبا میتواند همزمان دقیق، تأملبرانگیز و وفادار به پیام باشد.
نویسنده کتاب نهجالبلاغه
نویسنده این اثر علی بن ابی طالب است و سخنان او هسته اصلی نهجالبلاغه را شکل میدهد. در نسخه فارسی حاضر، علی موسوی گرمارودی مسئولیت ترجمه را بر عهده داشته و با انتخاب نثر مسجع، کوشیده است ویژگی برجسته بیان را به زبان فارسی منتقل کند. اهمیت کار او در این است که به جای جدا کردن موسیقی کلام از محتوای آن، میان این دو ارتباط برقرار میکند.
موسوی گرمارودی در پیشگفتار خود از خاطرات کودکی و پیوند مطالعه نهجالبلاغه با آن دوران سخن میگوید. این اشاره، نشان میدهد که مواجهه با این اثر برای او تنها یک کار ترجمهای نبوده، بلکه با تجربهای شخصی از خواندن و شنیدن کلام امام علی همراه شده است. رویکرد او در این کتاب بر دو اصل استوار است: پاسداشت معنای سخن و حفظ توان ادبی و آهنگین آن در فارسی.
خرید کتاب نهجالبلاغه به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به مطالعه سخنان علی بن ابی طالب و متون دینی با نثر ادبی علاقه دارید، این ترجمه میتواند انتخابی مناسب برای شما باشد. کسانی که به زیباییشناسی زبان، سجع، موسیقی جمله و رابطه میان معنا و بیان توجه میکنند نیز از ویژگی متمایز این نسخه بهره خواهند برد. همچنین اگر ترجمهای روان اما ادبی میخواهید که برای انتقال مفهوم، از جلوههای زبانی چشمپوشی نکند، نهجالبلاغه با ترجمه علی موسوی گرمارودی انتظاری روشن و مشخص پیش روی شما میگذارد.
این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که ترجیح میدهند هنگام مطالعه، هم با محتوای سخن و هم با شیوه بیان آن درگیر شوند. در اینجا نباید انتظار متنی کاملاً خنثی و بیآهنگ را داشت؛ ترجمه آگاهانه به موسیقی کلام توجه دارد. با این حال، این موسیقی قرار نیست جای معنا را بگیرد. اگر از آثاری لذت میبرید که خواندنشان نیازمند مکث، توجه به ترکیب واژهها و بازخوانی عبارتهای اثرگذار است، این نسخه میتواند همراهی ارزشمند برای مطالعه شما باشد.
