بیمترسک اثر علی غبیشاوی
معرفی کتاب بیمترسک
«بیمترسک» خواننده را به دشتی در خوزستان میبرد؛ جایی که یک پژوهش ساده درباره خاک، به مواجههای متفاوت با گذشته و روایتهای یک روستای فراموششده تبدیل میشود. علی غبیشاوی در این رمان، فضای باز دشت و سکوت شب را کنار قصههایی قرار میدهد که هر شب تصویری تازه از زندگی مردم صویله پیش چشم دو دانشجوی جوان میسازند.
داستان با راوی و دوست دانشجویش رضا آغاز میشود؛ دو جوانی که به دستور استادشان برای تحقیق و نمونهگیری از خاک، چند روز در اطراف منطقهای در خوزستان میگردند. اقامت آنها در دشت، سه شب طول میکشد و در هر شب، پیرمردی به دیدارشان میآید. او میگوید در خرابههای روستای قدیمی صویله زندگی میکند و از گذشته این روستا داستانهایی برایشان نقل میکند.
رمان پنج فصل دارد. دو فصل نخستین و پایانی با عنوان «روز آخر» آمدهاند و نقش مقدمه و مؤخره داستان را دارند؛ روایت اصلی نیز در سه فصل «شب اول»، «شب دوم» و «شب سوم» پیش میرود. همین تقسیمبندی، حرکت کتاب میان زمان حالِ دو دانشجو و گذشتهای را که پیرمرد بازگو میکند، روشن و منظم نگه میدارد.
درباره کتاب بیمترسک
در سطح نخست، «بیمترسک» داستان چند روز اقامت دو دانشجو در دشتهای اطراف خوزستان است؛ اما بخش مهمی از تجربه خواندن، به قصههایی مربوط میشود که پیرمرد شببهشب برای آنها تعریف میکند. روایت او از صویله، زندگی مردمی را نشان میدهد که با پدیدهها و تغییرات تازه روبهرو میشوند و تلاش میکنند آنها را در چارچوب تجربههای خود بفهمند.
در شب اول، موضوع برق و پیامدهای ورود آن، از جمله تلویزیون و دیگر دستگاههای برقی، محور روایت پیرمرد است. این قصه فقط درباره یک فناوری نیست؛ بلکه تصویری از برخورد مردم یک روستا با پدیدهای تازه ارائه میدهد. در شب دوم، فوتبال به موضوع اصلی تبدیل میشود و واکنش صویلهایها به این پدیده، بخش دیگری از نگاه کتاب به تغییرات اجتماعی و فرهنگی را شکل میدهد.
شب سوم به دلایل زوال و نابودی صویله اختصاص دارد. کنار هم قرار گرفتن این سه روایت، تصویری تدریجی از روستایی میسازد که با جهان در حال تغییر مواجه است. کتاب بدون پیچیده کردن مسیر داستان، خواننده را به فکر کردن درباره نسبت گذشته و حال، تأثیر ورود پدیدههای جدید و سرنوشت یک اجتماع کوچک دعوت میکند. در این میان، دشت و شب، فقط محل وقوع ماجرا نیستند؛ فضای آرام و خلوتی میسازند تا روایتهای پیرمرد با تمرکز بیشتری شنیده شوند.
ساختار روایی کتاب ساده و زبان آن روان و خوشخوان است. شیوه روایت پیرمرد بر نقل کردن استوار است؛ بنابراین بخشهای اصلی داستان از خلال بازگویی خاطرات و ماجراهای صویله پیش میروند. خواننده در کنار دو دانشجو، شنونده این روایتها میشود و کمکم از یک مشاهده ساده در دشت به گذشته روستا نزدیک میشود. این ترکیبِ روایت قابگونه، قصههای شبانه و موضوعات اجتماعی، به اثر هویتی مشخص میدهد و آن را برای کسانی مناسب میکند که داستانی روشن، پیوسته و متکی بر قصهگویی را میپسندند.
نویسنده کتاب بیمترسک
علی غبیشاوی در «بیمترسک» روایت را از مسیر گفتوگو و نقل داستان پیش میبرد. او برای آشکار کردن گذشته صویله، پیرمردی را در برابر دو دانشجوی جوان قرار میدهد؛ به این ترتیب، روایتهای مربوط به روستا در فضایی زنده و داستانی شنیده میشوند، نه به شکل توضیحی جدا از ماجرا.
تمرکز نویسنده بر زندگی مردم صویله و واکنش آنها به برق، تلویزیون، دستگاههای برقی و فوتبال، به رمان امکان میدهد تغییرات یک جامعه کوچک را در قالب قصه دنبال کند. در پایان نیز روایت دلایل زوال روستا، مسیر سهشبه داستان را کامل میکند. حاصل کار، رمانی با ساختار مشخص، روایت روان و توجه به رابطه میان خاطره، تغییر و سرنوشت جمعی است.
خرید کتاب بیمترسک به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به رمانهای فارسی با فضای دشت، شب و روایتهای رازآلود از گذشته علاقه دارید، «بیمترسک» میتواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که از داستانهایی درباره روستاها، خاطرات جمعی و دگرگونی زندگی اجتماعی لذت میبرند و ترجیح میدهند مفاهیم خود را از خلال ماجرا و قصهگویی دنبال کنند.
این رمان همچنین به کسانی پیشنهاد میشود که نثر روان و ساختار ساده را به روایتهای بسیار پیچیده ترجیح میدهند. انتظار شما از کتاب باید داستانی پنجفصلی باشد که در آن سفر کوتاه دو دانشجو، بهانهای برای شنیدن سه روایت درباره صویله است: مواجهه با برق و وسایل برقی، روبهرو شدن با فوتبال و سرانجام، روایت زوال روستا.
در نهایت، اگر میخواهید کتابی بخوانید که هم قصهای خوشخوان درباره یک دیدار شبانه داشته باشد و هم از مسیر زندگی مردم یک روستا به موضوع تغییر و نابودی یک اجتماع نزدیک شود، خرید «بیمترسک» را در نظر بگیرید. فضای روایی آرام، حضور پیرمرد قصهگو و حرکت تدریجی داستان از مشاهدهای امروزی به گذشته صویله، تجربهای متمرکز بر شنیدن و دنبال کردن روایت فراهم میکند.
