مهرجویی اثر مانی حقیقی

عکس مهرجویی

کتاب مهرجویی

انتشارات:مرکز
نویسنده:مانی حقیقی

معرفی کتاب مهرجویی: کارنامهٔ چهل‌ساله: گفت و گوی مانی حقیقی با داریوش مهرجویی

وقتی یک فیلم‌ساز درباره لحظه‌ای سخن می‌گوید که می‌خواهد از نمایش پیچیده و حساب‌شده فاصله بگیرد و به «ذات قضیه» برسد، گفت‌وگو از شرح تجربه‌های کاری فراتر می‌رود. کتاب «مهرجویی: کارنامهٔ چهل‌ساله: گفت و گوی مانی حقیقی با داریوش مهرجویی» دریچه‌ای است به نگاه داریوش مهرجویی درباره سینما، بازیگر، داستان، تصویر و رهایی هنری؛ نگاهی که در گفت‌وگویی با مانی حقیقی شکل گرفته است.

عنوان کتاب، بر گستره‌ای چهل‌ساله از کارنامه مهرجویی تأکید دارد و خواننده را با روایتی گفت‌وگومحور روبه‌رو می‌کند. در این اثر، سینما نه فقط مجموعه‌ای از نماها و تکنیک‌ها، بلکه عرصه‌ای برای جست‌وجوی رابطه میان روایت، تصویر و رضایت هنرمند از کاری است که انجام می‌دهد.

درباره کتاب مهرجویی: کارنامهٔ چهل‌ساله: گفت و گوی مانی حقیقی با داریوش مهرجویی

محور اصلی کتاب، تأمل درباره شیوه کار در سینما و تغییر نگاه به عناصر فیلم‌سازی است. داریوش مهرجویی در بخشی از این گفت‌وگو توضیح می‌دهد که ترجیح می‌دهد انرژی خود را بیشتر روی بازیگر و داستان بگذارد، نه بر ساخت و پرداخت دقیق نماها. این دیدگاه، اولویت او را روشن می‌کند: رسیدن به جان روایت و توجه به کنش بازیگر، به جای آن‌که همه چیز در نمایش تکنیکی تصویر خلاصه شود.

از سوی دیگر، او تصویری را می‌پسندد که شبیه نگاه یک ناظر عادی حاضر در صحنه باشد. چنین نگاهی به دوربین، از دور شدن از حرکت‌های عجیب و غریب و تأکید بر دریافت مستقیم موقعیت حکایت می‌کند. در این برداشت، دوربین قرار نیست همیشه خودنمایی کند؛ بلکه می‌تواند تا حد امکان در خدمت داستان و تجربه‌ای باشد که بازیگر و صحنه به وجود می‌آورند.

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این نگرش، پیوندی است که میان سینما و نقاشی برقرار می‌شود. اشاره به جکسون پولاک و رها کردن شیوه‌های قبلی، برای توضیح نوعی آزادی هنری به کار می‌رود؛ آزادی‌ای که در آن نتیجه، هم می‌تواند عجیب باشد و هم معنا و انسجام خود را پیدا کند. این مقایسه نشان می‌دهد که خلاقیت برای مهرجویی فقط در اجرای دقیق یک فرم از پیش‌تعیین‌شده خلاصه نمی‌شود و گاهی باید به امکان‌های پیش‌بینی‌ناپذیر اثر نیز مجال داد.

با این حال، کتاب نگاه ساده‌انگارانه‌ای به سینما ندارد. در گفت‌وگو تأکید می‌شود که سینما به دلیل وابستگی به روایت، تصویر و زمان دو ساعته، نمی‌تواند به همان اندازه نقاشی به رهایی کامل برسد. همین محدودیت، بحث را جذاب‌تر می‌کند؛ زیرا فیلم‌ساز میان میل به آزادی و الزام‌های قالب سینمایی قرار می‌گیرد. نتیجه، گفت‌وگویی درباره مرزهای بیان سینمایی و انتخاب‌هایی است که در مسیر کار هنری شکل می‌گیرند.

خواندن این کتاب می‌تواند برای علاقه‌مندان سینما فرصتی باشد تا درباره مفهوم سبک، نقش دوربین، اهمیت بازیگر و جایگاه داستان دوباره فکر کنند. این اثر به جای ارائه تصویری صرفاً فنی از فیلم‌سازی، تجربه‌ای شخصی و هنری را پیش می‌گذارد: این‌که هنرمند در دوره‌ای از کار خود ممکن است بخواهد برخی پیچیدگی‌های تصویری را کنار بزند و به کاری نزدیک شود که بیش از هر چیز برای خودش رضایت‌بخش است.

نویسنده کتاب مهرجویی: کارنامهٔ چهل‌ساله: گفت و گوی مانی حقیقی با داریوش مهرجویی

مانی حقیقی نویسنده و گفت‌وگوشونده این کتاب است و اثر او بر گفت‌وگویی متمرکز شده که موضوعش کارنامهٔ چهل‌ساله و نگاه داریوش مهرجویی به سینماست. ساختار پرسش‌وپاسخ، امکان می‌دهد دیدگاه‌های مهرجویی با زبان مستقیم و در پیوند با تجربه هنری او مطرح شوند. در این قالب، خواننده با مجموعه‌ای از گزاره‌های انتزاعی روبه‌رو نیست؛ بلکه با شرح نگرشی مواجه می‌شود که از نسبت میان بازیگر، داستان، دوربین و آزادی خلاقه سخن می‌گوید.

اهمیت کار مانی حقیقی در این گفت‌وگو، فراهم کردن فضایی برای شنیدن صدای فیلم‌ساز و دنبال کردن مسیر فکری اوست. تمرکز کتاب بر خود سینما و انتخاب‌های زیبایی‌شناختی، آن را برای کسانی مناسب می‌کند که می‌خواهند پشت تصویر نهایی فیلم، درباره نگاه و تصمیم‌های سازنده آن نیز تأمل کنند.

خرید کتاب مهرجویی: کارنامهٔ چهل‌ساله: گفت و گوی مانی حقیقی با داریوش مهرجویی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به کتاب‌های گفت‌وگومحور درباره سینما علاقه دارید، این اثر می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد؛ به‌ویژه اگر دوست دارید درباره کارنامه داریوش مهرجویی و نگاه او به مسیر فیلم‌سازی بیشتر بخوانید. کسانی که به نقش بازیگر و داستان در ساخت فیلم اهمیت می‌دهند نیز از بحث‌های این کتاب ارتباط خوبی می‌گیرند.

این کتاب برای خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که درباره زبان تصویر، جایگاه دوربین و نسبت میان فرم و محتوا پرسش دارند. همچنین اگر از بررسی پیوند میان سینما و دیگر هنرها، مانند نقاشی، لذت می‌برید، مقایسه‌های مطرح‌شده در گفت‌وگو می‌تواند توجه شما را جلب کند. در نهایت، باید انتظار متنی را داشته باشید که بیش از آموزش گام‌به‌گام فیلم‌سازی، به تجربه، انتخاب و نگاه هنری می‌پردازد؛ اثری برای مکث کردن بر این پرسش که سینما چگونه می‌تواند میان روایت، تصویر و میل به رهایی تعادل برقرار کند.

مانی حقیقی
مانی حقیقی