چرتوپیا اثر آیدین سیارسریع
معرفی کتاب چرتوپیا: تاریخ زوال یک اتوپیا به روایت سباستوس میکلانکوس
اگر قرار باشد ورود به یک آرمان‌شهر فقط با بلد بودن گرفتن مساحت مربع ممکن شود، احتمالاً با شهری معمولی روبه‌رو نیستیم. کتاب «چرتوپیا: تاریخ زوال یک اتوپیا به روایت سباستوس میکلانکوس» نوشته آیدین سیارسریع، داستان شهری خیالی است که از آرمان‌های افلاطون الهام گرفته، اما قرار نیست نسخه‌ای ساده و تکراری از یک مدینه فاضله باشد.
چرتوپیا شهری است برای اندیشیدن به آرمان‌ها، حکومت و فاصله میان آنچه روی کاغذ زیبا به نظر می‌رسد و آنچه در عمل رخ می‌دهد. این داستان، تاریخ این شهر را از نگاه سباستوس میکلانکوس دنبال می‌کند؛ وزیری که خاطرات خود را از دوران حکومت فیلسوف‌شاهی به نام گذالفون می‌نویسد. همین زاویه دید، روایت را به گزارشی شخصی از روزگار یک حکومت آرمانی تبدیل می‌کند؛ گزارشی که در آن، شهر و حاکمش از خلال یادداشت‌ها و خاطرات وزیر شناخته می‌شوند.
درباره کتاب چرتوپیا: تاریخ زوال یک اتوپیا به روایت سباستوس میکلانکوس
چرتوپیا در جزیره‌ای به نام «چرت» در استرالیا قرار دارد؛ جزیره‌ای که نامش با الهام از کرت، پنجمین جزیره بزرگ دریای مدیترانه، شکل گرفته است. ساکنان این سرزمین در شهری زندگی می‌کنند که با تکیه بر تصور یک آرمان‌شهر ساخته شده است. با این حال، عنوان کتاب از همان ابتدا سرنوشت این اتوپیا را پیش چشم خواننده می‌گذارد: قرار است تاریخ زوال آن را بخوانیم، نه فقط وصف شکوه و نظم آن را.
ایده اصلی داستان از آرمان‌های افلاطون و شهری می‌آید که تنها هندسه‌دان‌ها می‌توانند شهروند آن باشند. شرط ورود به چرتوپیا نیز به همین تصور پیوند دارد؛ کافی است فرد بتواند مساحت مربع را به دست آورد. این شرط در ظاهر ساده است، اما در جهان داستان به نشانه‌ای از معیارهایی تبدیل می‌شود که حکومت برای تعریف شهروند مطلوب خود تعیین کرده است. از این مسیر، کتاب تصویری داستانی از تلاش برای ساختن یک جامعه ایده‌آل ارائه می‌دهد؛ جامعه‌ای که میان آرمان بزرگ و واقعیت انسانی قرار گرفته است.
گذالفون، فیلسوف‌شاه چرتوپیاست و سباستوس میکلانکوس، وزیر او، روایت دوران حکومتش را ثبت می‌کند. خواننده با تکیه بر این خاطرات، با شهری روبه‌رو می‌شود که نام آن با اتوپیا بازی می‌کند و در عین حال، از همان ابتدا امکان فروپاشی آرمان‌هایش را در خود دارد. روایت کتاب به‌جای ارائه توضیحی خشک درباره فلسفه سیاسی، این ایده‌ها را در قالب یک داستان و از مسیر سرگذشت یک شهر پی می‌گیرد.
آنچه این کتاب را متمایز می‌کند، ترکیب جهان خیالی چرتوپیا با ارجاع روشن به اندیشه افلاطون است. گرفتن مساحت مربع، هندسه‌دان‌ها، فیلسوف‌شاه و خاطرات یک وزیر، اجزای جهانی هستند که هم به ساختن فضای داستان کمک می‌کنند و هم پرسش‌هایی درباره آرمان‌شهر و شیوه اداره آن پیش می‌کشند. در نتیجه، کتاب فقط درباره یک جزیره یا یک پادشاه نیست؛ درباره این است که یک آرمان چگونه تعریف می‌شود و تاریخ زوال آن چگونه از زبان نزدیک‌ترین راویانش روایت می‌شود.
چرتوپیا پیش‌تر در قالب داستانی سریالی و غیرسریالی خوانده شده بود و در ویرایش جدید، تغییرات و اصلاحاتی در آن انجام شده است. بنابراین این نسخه، شکل کامل‌تری از داستان را در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد. اگر پیش‌تر با چرتوپیا آشنا بوده‌اید، بازخوانی آن می‌تواند فرصتی برای دنبال کردن دوباره مسیر این آرمان‌شهر باشد؛ و اگر نخستین بار است به این جزیره وارد می‌شوید، با داستانی روبه‌رو خواهید شد که جهان خود را بر پایه پیوند میان فلسفه، حکومت و خاطره بنا می‌کند.
نویسنده کتاب چرتوپیا: تاریخ زوال یک اتوپیا به روایت سباستوس میکلانکوس
آیدین سیارسریع نویسنده کتاب «چرتوپیا: تاریخ زوال یک اتوپیا به روایت سباستوس میکلانکوس» است. او در این اثر، به‌جای روایت مستقیم درباره آرمان‌شهر، شهری خیالی می‌سازد و تاریخ آن را به سباستوس میکلانکوس می‌سپارد. انتخاب یک وزیر به‌عنوان راوی، داستان را از زاویه‌ای نزدیک به مرکز حکومت پیش می‌برد؛ زاویه‌ای که در آن، گذالفون، فیلسوف‌شاه چرتوپیا، و دوران فرمانروایی او در قالب خاطرات بازتاب پیدا می‌کند.
رویکرد نویسنده در این کتاب بر بازسازی یک جهان داستانی استوار است؛ جهانی که از اندیشه‌های افلاطون آغاز می‌شود و در جزیره چرت شکل می‌گیرد. آیدین سیارسریع با کنار هم گذاشتن عناصر فلسفی و جزئیاتی مانند شرط گرفتن مساحت مربع برای ورود به شهر، فضایی متفاوت برای روایت تاریخ یک اتوپیا ساخته است. ویرایش جدید کتاب نیز با تغییرات و اصلاحات، امکان خواندن کامل‌تر این داستان را فراهم می‌کند.
خرید کتاب چرتوپیا: تاریخ زوال یک اتوپیا به روایت سباستوس میکلانکوس به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
اگر به داستان‌هایی درباره آرمان‌شهرها، حکومت‌های خیالی و سرنوشت ایده‌های بزرگ علاقه دارید، چرتوپیا می‌تواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که از ورود به جهان‌های داستانی متفاوت لذت می‌برند و دوست دارند روایت یک شهر را از نگاه شخصی نزدیک به حاکم آن دنبال کنند.
این اثر همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که به پیوند ادبیات و اندیشه‌های فلسفی، به‌ویژه آرمان‌های افلاطون و تصور فیلسوف‌شاه، علاقه‌مندند. داستان در فضایی شکل می‌گیرد که هم عناصر یک جزیره خیالی را دارد و هم با مسئله ساختن یک جامعه ایده‌آل درگیر است. بنابراین انتظار شما از کتاب باید روایتی داستانی درباره شکل‌گیری و زوال یک اتوپیا باشد؛ روایتی که مسیر خود را از خلال خاطرات سباستوس میکلانکوس و دوران حکومت گذالفون دنبال می‌کند.
اگر پیش‌تر نسخه سریالی یا غیرسریالی چرتوپیا را خوانده‌اید، نسخه ویرایش‌شده فرصتی برای بازگشت به همان جهان و خواندن شکل کامل‌تر آن است. در نهایت، این کتاب برای دوستداران داستان‌های خیال‌پردازانه‌ای مناسب است که به‌جای تمرکز صرف بر ماجرا، خواننده را با مفهوم آرمان‌شهر، معیارهای شهروندی و فاصله میان آرمان و زوال آن همراه می‌کنند.
