دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی) اثر بهاءالدین خرمشاهی
کتاب دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی)
(۲ جلدی)انتشارات:
دوستان
نویسنده:
بهاءالدین خرمشاهی
نویسنده:
بهاءالدین خرمشاهی
معرفی کتاب دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی)
اگر میخواهید مفاهیم، شخصیتها، رویدادها و اصطلاحات مرتبط با قرآن را در مجموعهای منظم و فارسی دنبال کنید، دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی) انتخابی کاربردی برای مطالعه و مراجعه است. این اثر با سرپرستی بهاءالدین خرمشاهی و همکاری هفده نویسنده و قرآنپژوه تدوین شده و در قالب یک دانشنامه، میان معارف قرآنی و حوزه قرآنپژوهی پیوند برقرار میکند.
این دانشنامه بیش از آنکه تنها فهرستی از واژهها باشد، تصویری گسترده از موضوعات پیرامون قرآن ارائه میدهد. حدود سه هزار و ششصد مقاله در آن گرد آمده و این مدخلها در نوزده مقوله کلی سامان یافتهاند. بنابراین خواننده میتواند هم برای یافتن توضیحی درباره یک اصطلاح یا آیه به کتاب مراجعه کند و هم با دنبال کردن موضوعات مرتبط، شناختی وسیعتر از فرهنگ و دانش قرآنی به دست آورد.
درباره کتاب دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی)
دامنه موضوعی کتاب از اعلام قرآنی آغاز میشود؛ بخشی که شخصیتهای تاریخی، از پیامبران و دیگر چهرهها، و همچنین مکانهای جغرافیایی را دربرمیگیرد. سورهها، احکام قرآن و آیات مشهور نیز در میان مدخلهای آن جای دارند. آیاتی مانند آیهالکرسی، آیات تطهیر و تیمم و وضو از نمونههایی هستند که در این مجموعه مورد توجه قرار گرفتهاند.
بخش دیگری از دانشنامه به اصطلاحات، اشارات ادبی و واژههای کلیدی قرآن میپردازد. در این میان، داستانهایی مانند داستان حضرت ابراهیم و حضرت یوسف، اخلاق قرآنی و مفاهیم مربوط به آن بررسی میشوند. اخلاق حمیده، از جمله راستگویی، نیکی و تواضع، در کنار اخلاق رذیله مانند دروغ، ریاکاری، زنا و حسادت، گسترهای از ارزشها و ضد ارزشهای مطرح در معارف قرآنی را پیش چشم خواننده قرار میدهد.
موضوعات مربوط به آفریدههای قدسی و غیبی نیز در این اثر حضور دارند؛ از بهشت و جهنم و معاد گرفته تا وحی، حور و ملک. قومیتها و طایفههایی مانند انصار، بنیاسرائیل، بنیامیه، ثمود و عاد، و نیز دینها، فرقهها و مکاتبی مانند اسلام، یهود، خوارج و شیعه، از دیگر حوزههای مورد بررسیاند. این تنوع باعث میشود کتاب برای مطالعه موضوعی و جستوجوی مفاهیم مرتبط با تاریخ و اندیشه قرآنی سودمند باشد.
دانشنامه در ادامه به رویدادهای تاریخی، از جمله صلحها و جنگهای پیامبر اسلام، علوم قرآن، قرآنپژوهی و پژوهندگان قرآن میپردازد. فرهنگ قرآن و تأثیر آن بر آثار سعدی، حافظ و ناصرخسرو نیز در شمار موضوعات آن است. عبارات معروف قرآنی و قواعد، هنر و قرآن، نهادهای قرآنی، دارالترجمهها و دارالقرآنها، و بلاغت قرآنی از نظر تشبیه، استعاره و مجاز، بخشهای دیگری از این مجموعه را تشکیل میدهند.
ویژگی مهم کتاب، جمع کردن این گستره وسیع در قالب مدخلهایی نسبتاً موجز و در عین حال جامع است. خواننده با اثری روبهروست که هم برای مراجعه سریع به یک موضوع مناسب است و هم میتواند مسیر مطالعهای چندوجهی درباره قرآن، زبان و بلاغت آن، تاریخ مرتبط با آن و بازتابش در فرهنگ و هنر فراهم کند. ساختار دانشنامهای کتاب به شما اجازه میدهد مطالعه را از یک واژه، آیه، شخصیت یا مفهوم آغاز کنید و به موضوعات نزدیک برسید.
نویسنده کتاب دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی)
بهاءالدین خرمشاهی سرپرستی تدوین دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی) را بر عهده داشته است. این کتاب حاصل همکاری او با هفده نویسنده و قرآنپژوه است؛ همکاریای که امکان داده موضوعات متنوع قرآنی و پژوهشی در قالب مدخلهایی گوناگون کنار هم قرار بگیرند. حضور این گروه نویسندگان، ساختار کتاب را از یک نگاه محدود به یک موضوع خاص فراتر میبرد و آن را به مجموعهای گسترده از مباحث مرتبط تبدیل میکند.
رویکرد اثر در معرفی قرآن، تنها به شرح اصطلاحات یا بیان اطلاعات تاریخی محدود نمیشود. در کنار معارف، احکام و اعلام قرآنی، موضوعاتی مانند فرهنگ، هنر، ادبیات، بلاغت، نهادهای قرآنی و خودِ قرآنپژوهی نیز دیده شدهاند. از این منظر، کتاب برای خوانندگانی مناسب است که میخواهند ارتباط قرآن با زبان، ادبیات، تاریخ و فرهنگ را نیز در کنار مفاهیم اصلی آن دنبال کنند.
خرید کتاب دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی) به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
این مجموعه برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه قرآنپژوهی، علوم قرآن و مطالعات دینی میتواند مرجعی مفید برای شروع جستوجو یا مرور سریع موضوعات باشد. اگر درباره سورهها، آیات مشهور، احکام، شخصیتها، مکانها، اقوام، فرقهها یا اصطلاحات قرآنی مطالعه میکنید، تنوع مدخلهای کتاب امکان میدهد اطلاعات مرتبط را در یک مجموعه دنبال کنید.
علاقهمندان به ادبیات فارسی نیز از بخشهایی که به فرهنگ قرآن و تأثیر آن بر آثار سعدی، حافظ و ناصرخسرو میپردازند، بهره خواهند برد. همچنین کسانی که به بلاغت، هنر، تاریخ اسلام و نهادهای قرآنی علاقه دارند، در این دو جلد با موضوعاتی فراتر از تعریفهای معمول روبهرو میشوند. این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که از یک دانشنامه انتظار دارند هم موجز باشد و هم تصویری گسترده از موضوع اصلی ارائه دهد.
در نهایت، دانشنامه قرآن و قرآنپژوهی (۲ جلدی) را میتوان برای کتابخانههای شخصی، مراکز مطالعاتی و هر مجموعهای که به مرجعی فارسی درباره قرآن نیاز دارد، در نظر گرفت. خوانندگان باید انتظار اثری مرجعمحور و موضوعی داشته باشند؛ کتابی که برای مطالعه پیوسته، مراجعه به یک مدخل مشخص و کشف پیوند میان مباحث قرآنی و فرهنگی طراحی شده است.
