شکلی از زندگی اثر املی نوتومب

معرفی کتاب شکلی از زندگی

گاهی یک نامه مسیر داستان را به سوی رابطه‌ای می‌برد که هیچ‌کس انتظارش را ندارد. رمان «شکلی از زندگی» نوشته املی نوتوم، از دل مکاتبه‌ای نامتعارف میان نویسنده‌ای کنجکاو و سربازی گرفتار در عراق شکل می‌گیرد؛ مکاتبه‌ای که در آن تن، هویت، رنج و شیوه‌های عجیب بقا به موضوع گفت‌وگو تبدیل می‌شوند.

این کتاب با موقعیتی ساده اما تکان‌دهنده آغاز می‌شود: املی، که هر روز نامه‌های فراوانی از خوانندگان دریافت می‌کند، با نامه‌ای متفاوت روبه‌رو می‌شود. فرستنده، یک سرباز آمریکایی گرفتار در عراق است که برای دوام آوردن در جنگی عجیب، از نویسنده کمک می‌خواهد. پاسخ املی به این درخواست، رابطه‌ای نامه‌نگارانه و غیرمعمول را به وجود می‌آورد؛ رابطه‌ای که به‌تدریج مرز میان اعتراف شخصی، خیال، همدلی و بازی ذهنی را کم‌رنگ می‌کند.

درباره کتاب شکلی از زندگی

در مرکز داستان، سربازی قرار دارد که برای اعتراض به شرایط خود به پرخوری از غذاهای ناسالم روی آورده است. او چاقی‌اش را مانند پوششی عاشقانه و فراگیر به نمایش می‌گذارد؛ گویی بدنش به زبان اعتراض، پناهگاه و هویت بدل شده است. املی نیز با غریزه‌ای یاری‌رسان به او پاسخ می‌دهد و در نامه‌هایش درباره هنر بدن سخن می‌گوید. از همین نقطه، گفت‌وگویی شکل می‌گیرد که نه صرفاً تبادل نامه، بلکه مواجهه دو نگاه متفاوت با بدن و زندگی است.

املِی نوتوم در این رمان از موضوعاتی سخن می‌گوید که در بسیاری از آثارش نیز اهمیت دارند: شرایط انسانی، نوشتن، زندگی و تأثیر تجربه‌های شخصی بر روایت. با این حال، کتاب به‌جای آن‌که این مفاهیم را در قالب توضیح‌های مستقیم عرضه کند، آن‌ها را در یک رابطه غیرعادی و پیش‌بینی‌ناپذیر پیش چشم خواننده قرار می‌دهد. هر نامه می‌تواند برداشت تازه‌ای از فرستنده و پاسخ‌دهنده بسازد و مخاطب را وادار کند درباره معنای همدلی، تصویر بدن و راه‌های مقاومت فردی دوباره فکر کند.

فضای اثر روان‌شناختی و غافلگیرکننده است. نامه‌ها امکان می‌دهند شخصیت‌ها خودشان را از فاصله‌ای امن بیان کنند، اما همین فاصله همیشه به معنای شناخت کامل نیست. در این ارتباط، نوشتن هم وسیله‌ای برای نزدیک شدن است و هم عاملی برای پنهان ماندن. نویسنده از طریق گفت‌وگو با خواننده‌ای ناشناس، با تجربه‌ای روبه‌رو می‌شود که نمی‌توان آن را به‌سادگی در قالب نجات‌دهنده و نجات‌یافته خلاصه کرد.

یکی از ویژگی‌های خواندنی کتاب، پیوند میان امر روزمره و موقعیتی بحرانی است. نامه‌ای از دل جنگ به موضوعاتی درباره غذا، بدن و هنر گره می‌خورد و از همین تضاد، حال‌وهوایی خاص پدید می‌آید. املی نوتوم معمولاً از ایجاد تعجب و حیرت در خواننده پرهیز نمی‌کند و در «شکلی از زندگی» نیز رابطه‌ای را پیش می‌نهد که مدام انتظارها را جابه‌جا می‌کند. بنابراین بهتر است از این اثر انتظار روایتی خطی و معمولی نداشته باشید؛ آنچه اهمیت دارد، حرکت ذهنی و عاطفی دو سوی مکاتبه است.

این رمان برای کسانی ارزش خواندن دارد که به ادبیات روان‌شناختی، رابطه‌های پیچیده انسانی و داستان‌هایی درباره بدن و هویت علاقه‌مندند. کتاب همچنین فرصتی فراهم می‌کند تا نقش نویسنده در برابر مخاطب و مرزهای همدلی در ارتباط نوشتاری بررسی شود. در نهایت، «شکلی از زندگی» داستانی درباره جنگ به معنای صرفاً نظامی آن نیست؛ بلکه به تجربه انسانی فردی می‌پردازد که می‌کوشد در شرایطی دشوار، شکلی برای ادامه دادن پیدا کند.

نویسنده کتاب شکلی از زندگی

املِی نوتوم نویسنده‌ای است که زندگی و تجربه‌های شخصی، به‌ویژه تجربه جابه‌جایی و دور از وطن بودن، در شکل‌گیری جهان ادبی او اثر گذاشته‌اند. او کودکی خود را در کشورهای مختلفی مانند ژاپن، چین، ایالات متحده، بنگلادش و برمه گذراند و سپس همراه خانواده به بلژیک بازگشت. تحصیل او در دانشگاه آزاد بروکسل در رشته متن‌شناسی زبان لاتین عامیانه انجام شد؛ دوره‌ای که در آن خود را طردشده و روبه‌روی طرز فکری ناشناخته احساس می‌کرد.

نوتوم از هفده‌سالگی نوشتن را آغاز کرد و بعدها نوشتن را ضرورتی جدی در زندگی خود دانست. نخستین اثرش در سال ۱۹۹۲ او را در بیست‌وپنج‌سالگی به چهره‌ای شناخته‌شده در ادبیات تبدیل کرد. موضوع بسیاری از رمان‌های او ریشه در روان‌شناسی دارد و شرایط انسانی، نویسندگی و زندگی از محورهای مهم کارهایش به شمار می‌آیند. آثار او به ۳۸ زبان ترجمه شده‌اند و خودش نیز برنده چندین جایزه ادبی بوده است.

خرید کتاب شکلی از زندگی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به رمان‌های روان‌شناختی با فضای غیرمنتظره علاقه دارید، «شکلی از زندگی» می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که از داستان‌های نامه‌نگارانه، رابطه‌های پیچیده، موضوعات مرتبط با بدن و هویت و روایت‌هایی درباره تنهایی در موقعیت‌های دشوار لذت می‌برند. اگر ترجیح می‌دهید داستانی بخوانید که به‌جای پاسخ‌های ساده، پرسش‌هایی درباره همدلی، اعتراض و معنای زندگی پیش رویتان بگذارد، این رمان تجربه‌ای متفاوت فراهم می‌کند. از سوی دیگر، اگر به آثار املی نوتوم و ادبیاتی که از زندگی و روان انسان برای ساختن موقعیت‌های غافلگیرکننده بهره می‌گیرد علاقه‌مند هستید، مطالعه این کتاب را از دست ندهید.