اسطوره اثر کنت نولز روتون

عکس اسطوره

معرفی کتاب اسطوره

اسطوره فقط داستانی از گذشته یا روایتی درباره خدایان و قهرمانان نیست؛ مفهومی است که در تاریخ اندیشه، هنر و ادبیات، معناهای گوناگونی پیدا کرده است. کتاب اسطوره نوشته کنت نولز روتون، درآمدی تحلیلی برای شناخت سرشت، خاستگاه و کارکرد اسطوره و بررسی پیوند پیچیده آن با ادبیات است.

این اثر که نخستین‌بار در سال ۱۹۷۶ منتشر شد، خواننده را با نظریه‌های مهم درباره اسطوره آشنا می‌کند و نشان می‌دهد که برداشت انسان‌ها از آن چگونه در دوره‌های مختلف تغییر کرده است. نویسنده با تکیه بر متن‌های ادبی متنوع، از تعریف‌های تاریخی و علمی تا تفسیرهای فلسفی، روان‌شناختی و آیینی را بررسی می‌کند و سپس به مسئله حضور اسطوره در آفرینش و نقد ادبی می‌پردازد.

درباره کتاب اسطوره

کتاب در سه بخش اصلی پیش می‌رود. بخش نخست به بررسی تاریخی نظریه‌هایی اختصاص دارد که درباره ماهیت و منشأ اسطوره شکل گرفته‌اند. در این بررسی، اسطوره گاه از منظر تاریخ، گاه به‌عنوان مفهومی مرتبط با علم و فلسفه اخلاق، و گاه همچون نظامی از بازی‌های زبانی تفسیر می‌شود. در کنار این دیدگاه‌های قدیمی‌تر، نظریه‌های جدیدتری نیز مطرح می‌شوند که اسطوره را نوعی فرافکنی روانی یا بخشی از آیین‌ها و مناسک می‌دانند.

اهمیت این بخش فقط در معرفی نظریه‌ها نیست؛ روتون می‌کوشد ارتباط هر دیدگاه را با ادبیات روشن کند. ارجاع به متن‌های گوناگون ادبی کمک می‌کند خواننده ببیند یک نظریه چگونه می‌تواند شیوه فهم روایت، نماد، شخصیت و ساختارهای اسطوره‌ای را تغییر دهد. از این منظر، اسطوره موضوعی جدا از ادبیات نیست، بلکه راهی برای بازخوانی و تفسیر آثار ادبی به شمار می‌آید.

در بخش دوم، نویسنده پیامدهای کم‌رنگ‌شدن جایگاه اسطوره در هنر و ادبیات را بررسی می‌کند. او این پرسش را پیش می‌کشد که اگر اسطوره صرفاً یادگاری از گذشته دانسته شود و همچون رویکرد رایج در عصر روشنگری، هم‌زمان با پیشرفت علوم طبیعی کنار گذاشته شود، چه تأثیری بر آفرینش هنری و ادبی خواهد گذاشت. این بحث، اسطوره را مفهومی زنده و مؤثر در فرهنگ و هنر در نظر می‌گیرد.

روتون در ادامه به شیوه‌های مختلف بهره‌گیری نویسندگان از اسطوره می‌پردازد. احیای اسطوره‌های کهن و شکل‌گیری اسطوره‌های جدید، دو مسئله مهم این بخش هستند. همچنین برداشت‌های مثبت و منفی از اسطوره و تغییر این برداشت‌ها در طول زمان بررسی می‌شود؛ تغییری که می‌تواند بر تولید و بازآفرینی اسطوره‌های تازه اثر بگذارد.

بخش سوم به کاربرد اسطوره در ادبیات و واکنش منتقدان به آن اختصاص دارد. کتاب در پایان، دشواری‌های حضور اسطوره در متن ادبی و مسائل استفاده از آن به‌عنوان ابزار نقد ادبی را ارزیابی می‌کند. بنابراین خواننده با اثری روبه‌روست که هم تاریخ اندیشه درباره اسطوره را دنبال می‌کند و هم محدودیت‌ها و امکان‌های اسطوره‌خوانی ادبی را به بحث می‌گذارد.

رویکرد کتاب، توصیفی و تحلیلی است و از کنار هم گذاشتن نظریه‌ها، نمونه‌های ادبی و نقد کاربردهای اسطوره شکل می‌گیرد. این ساختار به شما اجازه می‌دهد اسطوره را نه یک مفهوم ثابت، بلکه پدیده‌ای متغیر ببینید؛ پدیده‌ای که گاهی در برابر دانش و تاریخ قرار گرفته، گاهی با روان و آیین پیوند خورده و گاهی به ابزاری برای آفرینش یا تفسیر ادبی تبدیل شده است.

نویسنده کتاب اسطوره

کنت نولز روتون در کتاب اسطوره، موضوعی گسترده را از مسیر تاریخ نظریه‌ها و ارتباط آن‌ها با ادبیات دنبال می‌کند. تمرکز او بر این است که تعریف‌های مختلف اسطوره چه تفاوتی با یکدیگر دارند و هرکدام چگونه بر فهم آثار ادبی اثر می‌گذارند. به همین دلیل، نویسنده تنها به شرح دیدگاه‌ها بسنده نمی‌کند و کاربردها، پیامدها و مسائل مربوط به آن‌ها را نیز به نقد می‌کشد.

شیوه طرح بحث در این اثر، از شناخت مفهوم اسطوره آغاز می‌شود و به بررسی حضور آن در هنر، ادبیات و نقد ادبی می‌رسد. دغدغه اصلی روتون، امکان نگاه‌کردن به اسطوره به‌عنوان نیرویی زنده در ادبیات و توجه به نقش آن در خلق روایت‌های کهن و نو است.

خرید کتاب اسطوره به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به نظریه ادبی، نقد ادبی و بررسی رابطه میان اسطوره و ادبیات علاقه دارید، اسطوره می‌تواند انتخابی مناسب برای مطالعه‌ای مفهومی و تحلیلی باشد. این کتاب برای خوانندگانی مفید است که می‌خواهند با مهم‌ترین شیوه‌های تفسیر اسطوره آشنا شوند و تفاوت نگاه تاریخی، علمی، فلسفی، روان‌شناختی و آیینی به این مفهوم را بهتر درک کنند.

این اثر همچنین برای کسانی پیشنهاد می‌شود که هنگام خواندن متن‌های ادبی، به نمادها، روایت‌های اسطوره‌ای و بازآفرینی داستان‌های کهن توجه دارند. اگر می‌خواهید بدانید نویسندگان چگونه از اسطوره استفاده می‌کنند، احیای اسطوره‌های قدیمی چه مسئله‌هایی دارد و منتقدان چگونه این کاربرد را ارزیابی می‌کنند، ساختار سه‌بخشی کتاب مسیر روشنی پیش روی شما می‌گذارد. در نهایت، باید انتظار کتابی را داشته باشید که به‌جای ارائه تعریفی ساده و نهایی، شما را با تنوع نظریه‌ها و پیچیدگی حضور اسطوره در ادبیات روبه‌رو می‌کند.

کنت نولز روتون
کنت نولز روتون