باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون اثر بابک احمدی

کتاب باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون
معرفی کتاب باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون
چگونه میتوان سینما را از تقلید تئاتر و ادبیات رها کرد و به هنری مستقل با زبان و قواعد ویژه خودش رسید؟ کتاب باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون نوشته بابک احمدی، تلاشی برای پاسخدادن به این پرسش از مسیر بررسی اندیشهها و آثار روبر برسون است؛ سینماگری که سادگی، سکوت، تصویر، صدا و شیوهای متفاوت در کار با بازیگران را به عناصر بنیادین بیان سینمایی تبدیل کرد.
این کتاب خواننده را به جهان فکری و هنری برسون میبرد؛ جهانی که در آن فیلم فقط بازنمایی داستان یا ثبت اجرای بازیگران نیست، بلکه میتواند به هنری مستقل به نام سینماتوگراف بدل شود. احمدی با نثری روان و تحلیلی، نگاه برسون به هنر فیلم و کوشش او برای ساختن دستور زبان تازه سینما را پی میگیرد و زمینهای فراهم میکند تا فیلمهای این کارگردان را با دقت و حساسیتی تازه ببینید.
درباره کتاب باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون
باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون بر پایه نوشتههای برسون درباره هنر فیلم در یادداشتهایی درباره سینماتوگراف و گفتوگوهای او با نشریههای سینمایی شکل گرفته است. بابک احمدی در این اثر، دیدگاههای جسورانه و تازه برسون را در کنار فیلمهای او بررسی میکند؛ فیلمهایی که در این کتاب با تأویلهایی تازه و نگاهی تحلیلی خوانده میشوند. تمرکز اثر تنها بر نظریههای سینمایی نیست، بلکه نسبت میان اندیشه و عمل هنری برسون را نیز روشن میکند.
برسون در پی سینمایی محض بود؛ هنری که بهجای تکرار روشهای دیگر هنرها، اصول و امکانات خاص خود را پیدا کند. از نظر او، سینماتوگراف باید از «تئاتر فیلمشده» و تأثیرهای ادبی فاصله بگیرد و از راهی تازه برای کاربرد کلام، سکوت، نور، رنگ، تصویر و آوا استفاده کند. کتاب نشان میدهد که این استقلال چگونه در شکل اجرای فیلمها، کاهش دکورها، رابطه میان تصاویر و صداها و شیوه کار با بازیگران یا نابازیگران آشکار میشود.
یکی از ویژگیهای مهم سینمای برسون، سادگی است؛ اما این سادگی به معنای سطحیبودن یا فقر بیانی نیست. در آثار او از شگردهای تکراری و کلیشهای خبری نیست و شخصیتها درگیر واقعیتهای آشنا، حادثههای معمولی و مناسباتی ساده و قابل فهماند. همین انتخابهای ظاهراً ساده، امکان میدهد جزئیات رفتار، سکوتها و پیوند تصویر و صدا با نیروی بیشتری دیده و شنیده شوند. احمدی با اقامت در جهان آثار برسون، به جای ارائه شرحی صرفاً بیرونی، گفتوگویی تفسیری با فیلمها و اندیشههای او برقرار میکند.
این اثر در گذر ویراستهای گوناگون تغییر کرده است. در ویراست دوم، برخی جستارها کوتاهتر شدند و نکتههای تازهای به کتاب افزوده شد؛ در ویراست سوم نیز خطاها اصلاح شده، نثر دگرگون شده و مطالب تازهای به متن راه یافته است. بنابراین با کتابی روبهرو هستید که طی سالها بازنگری، صورت منسجمتر و خواندنیتری پیدا کرده و همچنان بر مسئله اصلی خود متمرکز است: یافتن راز تأثیر برسون در تلاش او برای اثبات استقلال و کمال هنر سینماتوگراف.
کتاب همچنین به سیزده فیلم برسون میپردازد؛ آثاری که در تاریخ سینما جایگاهی برجسته دارند و هرکدام امکان تازهای برای اندیشیدن به بیان سینمایی فراهم میکنند. خواندن این تأویلها میتواند توجه شما را از روایتهای آشکار فیلم به ساختار پنهانتر آنها، به نسبت میان سکوت و صدا، و به نقش تصویر در شکلدادن به معنا معطوف کند. در نتیجه، کتاب هم برای فهم نظریه سینمایی برسون ارزش دارد و هم راهی برای بازنگری در تجربه تماشای فیلمهای او پیش روی خواننده میگذارد.
نویسنده کتاب باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون
بابک احمدی در این کتاب با رویکردی تفسیری و مبتنی بر گفتوگو با آثار، به سراغ اندیشهها و فیلمهای روبر برسون رفته است. موضوع اصلی برای او تنها معرفی یک کارگردان بزرگ نیست؛ بلکه بررسی کوشش سینماگری است که میخواست امکانات مستقل سینماتوگراف را آشکار کند. نثر او تلاش میکند میان بحث نظری و تجربه تماشای فیلم پیوند برقرار کند تا خواننده هم با ایدههای برسون آشنا شود و هم بتواند نمود آن ایدهها را در فیلمهایش دنبال کند.
احمدی در تحلیل خود بر ویژگیهایی مانند نگاه برسون به بازیگری، جایگاه نابازیگران، استقلال سینما از تئاتر و ادبیات و رابطه دقیق تصویر و آوا تأکید دارد. حاصل کار، تصویری چندوجهی از سینماگری است که آثارش را نمیتوان صرفاً کالاهایی برای مصرف فرهنگی دانست، بلکه باید آنها را کوششهایی هنری برای ساختن زبان تازه سینما دید.
خرید کتاب باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به سینمای هنری، سینمای مؤلف و فیلمهایی علاقه دارید که از الگوهای رایج فاصله میگیرند، این کتاب میتواند انتخابی مناسب برای شما باشد. خوانندگانی که میخواهند آثار روبر برسون را فراتر از خلاصه داستان یا برداشتهای معمول دنبال کنند، در این کتاب با ابزارهایی برای توجه به فرم، سکوت، نور، رنگ، صدا و شیوه اجرای فیلم روبهرو میشوند.
این اثر برای دانشجویان و علاقهمندان جدی سینما، فیلمبینهایی که به تحلیل فیلم علاقه دارند و کسانی که درباره نسبت سینما با تئاتر و ادبیات پرسش میکنند، جذاب خواهد بود. همچنین اگر در تماشای فیلمها به بازیگری، حضور نابازیگران و جزئیات میزانسن توجه میکنید، فصلها و جستارهای مربوط به روش خاص برسون برایتان اهمیت ویژهای دارند. در نهایت، از این کتاب انتظار متنی صرفاً زندگینامهای یا گزارشی نداشته باشید؛ باد هر جا بخواهد میوزد، اندیشهها و فیلمهای روبرسون دعوتی است به خواندن دوباره آثار برسون و اندیشیدن به اینکه سینما چگونه میتواند زبان مستقل خودش را بسازد.











