بی‌کران (تندیس) اثر ابوالفضل نصری

معرفی کتاب بی‌کران (تندیس)

اگر داستان کوتاه را فرصتی برای گشودن جهانی بزرگ در چند صفحه می‌دانید، «بی‌کران» می‌تواند تجربه‌ای متفاوت از ادبیات علمی‌تخیلی برای شما باشد. این مجموعه با گردآوردن شماری از داستان‌های کوتاه علمی‌تخیلی دو دهه اخیر، از آینده، فناوری و جهان‌های فرضی عبور می‌کند تا به پرسش‌هایی انسانی درباره هویت، عشق، مرگ، وجدان و معنای انسان‌بودن برسد. ابوالفضل نصری نامی است که این مجموعه را پیش روی خواننده قرار می‌دهد؛ مجموعه‌ای متنوع که هر داستان، دریچه‌ای مستقل به یک دغدغه مهم باز می‌کند.

در «بی‌کران» با روایت‌هایی روبه‌رو می‌شوید که گاهی فلسفی و تأمل‌برانگیزند، گاهی احساسی و شاعرانه، و گاهی با طنز تلخ یا حال‌وهوای هراس‌آور، تصویری ناآرام از آینده ترسیم می‌کنند. کتاب از خواننده نمی‌خواهد فقط به فناوری یا شگفتی‌های علمی توجه کند؛ بلکه او را وامی‌دارد بپرسد در جهانی که ماشین‌ها، داده‌ها و پیش‌بینی آینده نقش بیشتری پیدا می‌کنند، انسان چه چیزی را حفظ خواهد کرد.

درباره کتاب بی‌کران (تندیس)

این مجموعه از داستان‌هایی تشکیل شده است که هرکدام در فضایی کوتاه، جهانی کامل و مسئله‌ای مستقل می‌سازند. کتاب با «تخم» اثر اندی ویر آغاز می‌شود؛ داستانی فلسفی درباره یگانگی نوع بشر و چرخه حیات. از همین نویسنده، «تصادفی‌سازی» سویه‌ای دیگر از تخیل علمی را نشان می‌دهد و خواننده را به قلمرو ریاضیات و امنیت کوانتومی می‌برد. این دو داستان از همان ابتدا گستره موضوعی مجموعه را روشن می‌کنند: از پرسش‌های بنیادین درباره وجود تا نگرانی‌های مرتبط با دانش و فناوری.

در «منابع انسانی»، آدرین چایکوفسکی آینده کار را با طنزی تلخ بررسی می‌کند؛ آینده‌ای که در آن مرز میان انسان و ماشین به‌تدریج ناپایدار می‌شود. «باغ وحش کاغذی» نوشته کن لیو، پیوند جادو، خانواده و فرهنگ را در قالب روایتی احساسی دنبال می‌کند و «اگر یک درخت دیجیتالی بیفتد»، نوشته کن لیو و کارولین یواکیم، به حافظه، داده و هویت در جهانی فناوری‌زده می‌پردازد. در این داستان‌ها، فناوری فقط پس‌زمینه نیست؛ عاملی است که رابطه‌ها، خاطره‌ها و تعریف انسان از خودش را دگرگون می‌کند.

تد چیانگ در «بازدم» و «سکوت بزرگ» به تأملات علمی‌فلسفی نزدیک می‌شود و امکان آگاهی را در موقعیت‌هایی غیرمنتظره به پرسش می‌گیرد. استیون کینگ در «صفحه سرخ» وحشت را از موجودات ناشناخته فراتر می‌برد و آن را به سیاست و جامعه پیوند می‌دهد. «مرز کشند» اثر الیزابت بر، رابطه رباتی آسیب‌دیده و انسانی تنها را به استعاره‌ای از امید تبدیل می‌کند؛ روایتی که نشان می‌دهد در دل جهان‌های فناورانه نیز نیاز به ارتباط و همدلی از میان نمی‌رود.

بخش دیگری از کتاب به نقد قدرت و مصرف فرهنگی اختصاص دارد. آلیت دو بودار در «غوطه‌وری» استعمار دیجیتال و سلطه فرهنگی را پیش می‌کشد و ربکا رون‌هورس در «به تجربه اصیل سرخپوستی خود خوش آمدید» کالایی‌شدن هویت و مصرف فرهنگی را با لحنی تند نقد می‌کند. «آن‌ها که از املاس می‌روند» از اورسولا لو گویین و بازآفرینی آن، «چرا بچه توی دخمه املاس را نکشیم؟» از ایزابل کیم، گفت‌وگویی میان دو نگاه درباره وجدان و عدالت شکل می‌دهند.

در ادامه، «شش ماه، سه روز» از چارلی جین اندرس عشق و پیش‌گویی آینده را در کنار هم قرار می‌دهد، «آرک» از ورونیکا راث در آستانه آخرالزمان از امید می‌گوید و «آزمایش خرگوش» نوشته سامانتا میلز تصویری کابوس‌وار از آزادی و کنترل ارائه می‌کند. کنار هم قرار گرفتن این داستان‌ها، تنوع لحن و مضمون را به یکی از ویژگی‌های اصلی کتاب تبدیل کرده است. خواننده نباید انتظار یک روایت پیوسته را داشته باشد؛ ارزش مجموعه در رفت‌وآمد میان جهان‌ها، صداها و پرسش‌های گوناگون است.

در مجموع، «بی‌کران» مجموعه‌ای برای خواندن سریع و فراموش‌کردن نیست. ایجاز داستان‌ها فرصت می‌دهد هر روایت پس از پایان نیز در ذهن ادامه پیدا کند. کتاب از یک‌سو سرگرمی، شگفتی و تنوع ادبیات علمی‌تخیلی را پیش می‌گذارد و از سوی دیگر، مخاطب را با موضوعاتی مانند هویت دیجیتال، آینده کار، حافظه، عدالت، تنهایی، مرگ و مسئولیت اجتماعی روبه‌رو می‌کند. همین ترکیب میان تخیل و پرسشگری، آن را به گزیده‌ای مناسب برای آشنایی با شکل‌های مختلف داستان کوتاه علمی‌تخیلی تبدیل می‌کند.

نویسنده کتاب بی‌کران (تندیس)

ابوالفضل نصری در کتاب «بی‌کران» مجموعه‌ای از داستان‌های علمی‌تخیلی را کنار هم قرار داده است؛ داستان‌هایی که از نویسندگان گوناگون و با رویکردهایی متفاوت به آینده و انسان می‌پردازند. نتیجه، مجموعه‌ای چندصدایی است که در آن نگاه فلسفی اندی ویر، دغدغه‌های علمی‌فلسفی تد چیانگ، نقد فرهنگی ربکا رون‌هورس و روایت‌های احساسی یا هراس‌آور دیگر نویسندگان در کنار هم خوانده می‌شوند.

اهمیت این انتخاب در آن است که علمی‌تخیلی را به یک موضوع محدود نمی‌کند. در این کتاب، ریاضیات و امنیت کوانتومی، رابطه انسان و ماشین، فرهنگ و خانواده، استعمار دیجیتال، وجدان و عدالت، عشق و آخرالزمان، همگی در قالب داستان کوتاه بررسی می‌شوند. ابوالفضل نصری با این چیدمان، تصویری گسترده از ظرفیت‌های ادبیات علمی‌تخیلی پیش روی خواننده می‌گذارد؛ تصویری که هم به ایده‌های بزرگ توجه دارد و هم به تجربه‌های عاطفی و اجتماعی انسان.

خرید کتاب بی‌کران (تندیس) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

«بی‌کران» برای خوانندگانی مناسب است که به داستان کوتاه علمی‌تخیلی علاقه دارند و می‌خواهند در یک مجموعه با چندین نویسنده و چندین شیوه روایت آشنا شوند. اگر از داستان‌هایی لذت می‌برید که فناوری را با پرسش‌های اخلاقی و انسانی پیوند می‌دهند، این کتاب موضوعات متنوعی برای دنبال کردن در اختیارتان می‌گذارد.

این مجموعه همچنین انتخابی مناسب برای علاقه‌مندان به داستان‌های فلسفی، آینده‌نگر، احساسی و اجتماعی است؛ به‌ویژه اگر دوست دارید پس از پایان یک داستان، درباره هویت، حافظه، عدالت یا آینده انسان فکر کنید. کسانی که از روایت‌های کوتاه اما ایده‌محور استقبال می‌کنند، از تفاوت فضای «تخم»، «باغ وحش کاغذی»، «بازدم»، «صفحه سرخ» و «آزمایش خرگوش» بهره خواهند برد. در نهایت، باید انتظار کتابی یک‌دست از نظر لحن نداشته باشید؛ «بی‌کران» سفری میان تاریکی و روشنایی است که هر ایستگاه آن، پرسشی تازه درباره انسان معاصر و فردای او پیش می‌کشد.