آقای اشمیت کیه؟ اثر سباستین تیری
کتاب آقای اشمیت کیه؟
معرفی کتاب آقای اشمیت کیه؟
اگر یک تماس تلفنی ساده بتواند نام، خانه و گذشته شما را زیر سؤال ببرد، هنوز تا چه اندازه میتوانید به هویت خود اعتماد کنید؟ نمایشنامه آقای اشمیت کیه؟ نوشته سباستین تیری، کمدیای پوچگرایانه و سورئال است که از دل یک شام معمولی، کابوسی درباره واقعیت و خودآگاهی میسازد.
داستان با زندگی روزمره یک زوج آغاز میشود؛ زن و مردی که در خانه خود مشغول غذا خوردن هستند و ناگهان تلفن زنگ میخورد. فردی ناشناس پشت خط سراغ آقای اشمیت را میگیرد، اما مسئله اینجاست که این زوج اشتراک تلفن ندارند و خطشان قطع است. همین تناقض، نظم آشنای زندگی را از بین میبرد و آنها را وارد موقعیتی میکند که در آن هیچ پاسخ سادهای وجود ندارد.
درباره کتاب آقای اشمیت کیه؟
پس از آن تماس عجیب، آپارتمان زوج نیز بهتدریج چهرهای ناآشنا پیدا میکند. اشیا، مبلمان، لباسها و کتابهایی که بخشی از زندگی شخصی آنها بودهاند، به شکلی توضیحناپذیر به افراد دیگری با نام اشمیت تعلق پیدا میکنند. خانه دیگر شاهد مطمئنی برای اثبات گذشته نیست و وسایل شخصی نیز نمیتوانند هویت صاحبانشان را تضمین کنند.
زوج داستان در تلاشاند ثابت کنند چه کسانی هستند، اما هر نشانهای که پیدا میکنند، ممکن است علیه خودشان عمل کند. آنها در جهانی قرار میگیرند که قواعدش روشن نیست و واقعیت، لحظهبهلحظه شکل تازهای به خود میگیرد. مرز میان خود و دیگری، خاطره و حقیقت، و آنچه واقعا رخ داده و آنچه تصور میشود، کمکم محو میشود. تیری از همین بیثباتی، موقعیتهایی خندهدار و در عین حال اضطرابآور میسازد.
آقای اشمیت کیه؟ از طریق یک موقعیت کمیک، سراغ پرسشهایی جدی درباره هویت فردی، خودآگاهی و معنای زندگی میرود. اگر هویت انسان تا حدی به خانه، وسایل، خاطرات و نشانههای بیرونی وابسته باشد، با تغییر این نشانهها چه چیزی از «خود» باقی میماند؟ نمایشنامه پاسخ قطعی و مستقیم ارائه نمیدهد؛ در عوض، مخاطب را در تجربهای گیجکننده قرار میدهد تا همراه شخصیتها درباره ماهیت واقعیت فکر کند.
فضای اثر بر پایه طنز، ناهماهنگیهای سورئال و تغییرات غیرمنتظره شکل گرفته است. دیالوگهای سریع و موقعیتهای پیدرپی، ریتمی پرشتاب ایجاد میکنند و اجازه نمیدهند خواننده یا تماشاگر برای مدت طولانی در یک برداشت ثابت باقی بماند. در این نمایش، خنده و نگرانی همزمان پیش میروند؛ درست زمانی که یک موقعیت مضحک به نظر میرسد، لایهای از بحران وجودی و ترس از گمکردن خویشتن آشکار میشود.
این اثر که در سال ۲۰۰۹ نوشته شده، پوچی زندگی روزمره و سرگشتگی انسان معاصر را در برابر تغییرات اجتماعی و روانی به تصویر میکشد. اشیا و خاطرات مادی در آن فقط عناصر صحنه نیستند؛ نشانههایی هستند که شخصیتها برای شناختن خود به آنها تکیه میکنند. وقتی همین نشانهها ناپایدار میشوند، اعتماد به جهان بیرون و درون نیز آسیب میبیند. از این منظر، نمایشنامه هم سرگرمکننده است و هم فرصتی برای بازاندیشی درباره واقعیت، هویت و جایگاه فرد در جهان متغیر امروز فراهم میکند.
اهمیت تجربه تئاتری این داستان نیز در همین ترکیب طنز و بحران نهفته است. اجرای آن با کارگردانی ژانلوئی بنوا و بازی بازیگرانی از جمله استفان دیگرود، والری بونتون، آلن دوتی، رنو روتن و استیون داگرو در تئاتر ادوارد هفتم پاریس، نمونهای از ظرفیت صحنه برای نمایش فروپاشی تدریجی واقعیت بود. این نمایش در سال ۲۰۱۰ نامزد جایزه مولیر در بخش کمدی شد؛ افتخاری که با استقبال منتقدان از اصالت و شیوه متفاوت اثر همراه بود.
نویسنده کتاب آقای اشمیت کیه؟
سباستین تیری در آقای اشمیت کیه؟ از زبان کمدی برای نزدیکشدن به موضوعاتی استفاده میکند که معمولا جدی، سنگین و اضطرابآور به نظر میرسند. او بهجای توضیح نظری بحران هویت، شخصیتها را در موقعیتی ملموس و روزمره قرار میدهد و سپس همان موقعیت را با عناصر نامعقول و سورئال از مسیر عادی خارج میکند.
رویکرد نویسنده باعث میشود خواننده همزمان دو تجربه داشته باشد: از یک سو، با سرعت و تناقضهای موقعیتها سرگرم شود و از سوی دیگر، نسبت به چیزهایی که در زندگی عادی بدیهی فرض میکند، دوباره بیندیشد. تیری با برهمزدن تدریجی نظم آشنا نشان میدهد که فاصله میان زندگی معمولی و آشفتگی کامل، شاید به اندازه یک تماس تلفنی باشد.
خرید کتاب آقای اشمیت کیه؟ به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به نمایشنامههای کمدی، تئاتر پوچگرایانه و داستانهایی درباره بحران هویت علاقه دارید، آقای اشمیت کیه؟ میتواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که از روایتهای واقعگرایانه و قابل پیشبینی فاصله میگیرند و ترجیح میدهند با موقعیتهایی روبهرو شوند که قواعد معمول جهان را به چالش میکشند.
این نمایشنامه را همچنین به کسانی پیشنهاد میکنیم که از طنز سیاه، فضای سورئال و آثاری با لایههای روانشناختی لذت میبرند. انتظار شما از این کتاب نباید فقط خندیدن به یک سوءتفاهم عجیب باشد؛ با متنی روبهرو هستید که از همین سوءتفاهم، پرسشهایی درباره حقیقت، خودشناسی و معنای تعلق میسازد. اگر دوست دارید اثری بخوانید که پس از پایان هر صحنه همچنان ذهن شما را درگیر نگه دارد، این نمایشنامه تجربهای متفاوت و تأملبرانگیز پیش رویتان میگذارد.
