کافه‌ای کنار آب اثر جعفر مدرس صادقی

عکس کافه‌ای کنار آب
عکس کافه‌ای کنار آب

کتاب کافه‌ای کنار آب

A cafe on the beach

انتشارات:

مرکز

معرفی کتاب کافه‌ای کنار آب

اگر در جمعی قرار بگیرید که همه شاعر و داستان‌نویس‌اند، اما هیچ‌کس مسئول ساختن چیزهای ضروری زندگی نیست، چه کسی باید بار واقعیت را به دوش بکشد؟ کتاب کافه‌ای کنار آب نوشته جعفر مدرس صادقی، از دل چنین موقعیتی به پرسشی ساده اما جدی می‌رسد: ارزش ادبیات در برابر نیازهای فوری و ملموس انسان‌ها چیست؟

در مرکز این بحث، دیک ایستاده است؛ کسی که نه شعر می‌گوید، نه داستان می‌نویسد و نه کتابی چاپ‌شده یا در دست چاپ دارد. او خود را تنها فرد متفاوت در جمعیتی پر از نویسنده و شاعر می‌بیند و با صراحتی بی‌پرده، جایگاه خودش و دیگران را به چالش می‌کشد.

درباره کتاب کافه‌ای کنار آب

کافه‌ای کنار آب بر پایه حرف‌های دیک پیش می‌رود؛ حرف‌هایی که از اعتراض به فراگیر شدن میل شاعری و داستان‌نویسی آغاز می‌شوند و به مسئله‌ای انسانی‌تر می‌رسند. دیک باور دارد دنیا را عمله‌ها و مهندس‌ها می‌سازند، در حالی که شاعرها و نویسنده‌ها در ساختن نیازهای مادی زندگی نقشی مستقیم ندارند. او برای توضیح دیدگاهش، از کودکی می‌گوید که گرسنگی می‌کشد و کودکی که شب را زیر پل، در سرمای طاقت‌فرسا، صبح می‌کند. از نگاه او، شعر و داستان نمی‌توانند شکم چنین کودکی را سیر کنند یا برایش پتو و لحافی فراهم آورند.

این نگاه، کتاب را به گفت‌وگویی درباره فاصله میان آرمان‌های فرهنگی و ضرورت‌های زندگی روزمره تبدیل می‌کند. دیک نمی‌خواهد فقط ارزش ادبیات را انکار کند؛ او توجه خواننده را به کارهایی جلب می‌کند که برای ادامه زندگی ضروری‌اند و معمولاً در هیاهوی استعداد، چاپ کتاب و شهرت ادبی نادیده گرفته می‌شوند. پرسش او این است که اگر همه نویسنده باشند، چه کسی کارهای عملی و حیاتی را انجام خواهد داد؟

تصویر تابوت، در این بحث جایگاهی تعیین‌کننده دارد. دیک می‌گوید اگر یکی از همین شاعران و نویسندگان بمیرد، کسی در میان آن جمع بلد نیست برایش تابوت بسازد؛ اما خودش می‌تواند این کار را انجام دهد. همین اشاره، استدلال او را از یک اعتراض کلی فراتر می‌برد و به نمونه‌ای روشن از تقسیم کار، مهارت و مسئولیت تبدیل می‌کند. او نمی‌گوید همه باید شاعر و داستان‌نویس شوند؛ از دیگران می‌خواهد همه جهان را به چنین جمعی تبدیل نکنند.

ویژگی اصلی این اثر، تمرکز بر یک صدای معترض و دیدگاهی است که با زبان مستقیم، ادعاهای پذیرفته‌شده درباره استعداد و نویسندگی را زیر سؤال می‌برد. متن، خواننده را وادار می‌کند میان کار فکری و کار عملی، میان نیاز فرهنگی و نیاز مادی، و میان خواسته فردی و مسئولیت اجتماعی دوباره فکر کند. در نتیجه، کتاب کافه‌ای کنار آب فقط درباره شاعر یا داستان‌نویس شدن نیست؛ درباره این است که جامعه چگونه به مهارت‌های گوناگون نیاز دارد و چرا هیچ نقشی نباید به‌تنهایی جای همه نقش‌های دیگر را بگیرد.

نویسنده کتاب کافه‌ای کنار آب

جعفر مدرس صادقی در این کتاب، بحثی اجتماعی را از مسیر حرف‌های یک شخصیت پیش می‌برد؛ شخصیتی که خود را بیرون از جمع شاعران و نویسندگان می‌بیند و با مثال‌هایی ملموس، درباره فایده، ضرورت و محدودیت ادبیات پرسش می‌کند. رویکرد اثر بر بیان روشن یک دیدگاه و گسترش تدریجی پیامدهای آن استوار است. به همین دلیل، خواننده با متنی روبه‌رو می‌شود که به‌جای ارائه پاسخ‌های آماده، او را در برابر استدلال دیک قرار می‌دهد و از او می‌خواهد نسبت میان ادبیات، کار و زندگی واقعی را بسنجد.

حضور این صدای صریح باعث می‌شود دغدغه نویسنده از بحثی درباره سلیقه یا استعداد فردی فراتر برود. مسئله، جایگاه انسان‌ها در جامعه و ارزش کارهایی است که به‌طور مستقیم به ساختن، مراقبت کردن و برطرف کردن نیازهای اساسی مربوط می‌شوند.

خرید کتاب کافه‌ای کنار آب به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به کتاب‌هایی علاقه دارید که از یک موقعیت ساده، پرسشی اجتماعی و قابل تأمل می‌سازند، کافه‌ای کنار آب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این اثر به‌ویژه برای خوانندگانی جذاب است که دوست دارند درباره جایگاه شعر و داستان، نسبت ادبیات با فقر و گرسنگی، و تفاوت میان کار فرهنگی و کار عملی فکر کنند.

این کتاب را به کسانی پیشنهاد می‌کنیم که از متن‌های صریح، شخصیت‌های معترض و بحث‌هایی درباره مسئولیت اجتماعی لذت می‌برند. اگر در مطالعه به‌دنبال اثری هستید که به‌جای ستایش یک‌سویه از نویسندگی، از شما درباره نیازهای واقعی انسان‌ها و نقش مهارت‌های گوناگون در زندگی جمعی سؤال کند، این کتاب می‌تواند زمینه‌ای مناسب برای مکث و گفت‌وگو فراهم کند.

از این اثر انتظار روایتی مبتنی بر صدای دیک و استدلال‌های او را داشته باشید؛ روایتی که با یادآوری تصویر کودکان گرسنه، زندگی زیر پل و ساختن تابوت، بحث خود را به سطحی ملموس می‌آورد. کافه‌ای کنار آب برای خواننده‌ای مناسب است که می‌خواهد پس از پایان کتاب، درباره ارزش ادبیات و ضرورت کارهای سازنده با نگاهی دوباره بیندیشد.

جعفر مدرس صادقی
جعفر مدرس صادقی

دیگر آثار این نویسنده

سه استاد
سفر کسرا
مجله جامعه پویا (۲۸)
تاریخ سیستان: نوشته به نیمهٔ قرن پنجم هجری
من تا صبح بیدارم
دوازده داستان
کافه‌ای کنار آب
گاو خونی
وقایع اتفاقیه
آن طرف خیابان