هاروی (برندهٔ جایزهٔ پولیتزر نمایشنامهنویسی در سال ۱۹۴۵) اثر مری چیس

کتاب هاروی (برندهٔ جایزهٔ پولیتزر نمایشنامهنویسی در سال ۱۹۴۵)
نمایشنامههای بیدگل: آمریکایی (۶)
معرفی کتاب هاروی (برندهٔ جایزهٔ پولیتزر نمایشنامهنویسی در سال ۱۹۴۵)
اگر قرار باشد میان باهوشبودن و خوشمشرببودن یکی را انتخاب کنید، کدام را برمیگزینید؟ نمایشنامه هاروی (برندهٔ جایزهٔ پولیتزر نمایشنامهنویسی در سال ۱۹۴۵) اثر مری چیس، با همین پرسش ساده و بازیگوشانه، مخاطب را به دنیای الوود پی. داود میبرد؛ مردی خوشرفتار که دوست صمیمیاش یک خرگوش خیالی به نام هاروی است.
هاروی نمایشنامهای است که برای بازگرداندن خنده به آمریکای غمزده پس از جنگ نوشته شد. اثر مری چیس در کنار موقعیتهای کمیک، نگاهی متفاوت به زندگی، قضاوت اجتماعی، دیوانگی و معنای خوشمشربی دارد. در این داستان، آنچه برای دیگران عجیب و نگرانکننده به نظر میرسد، برای الوود بخشی طبیعی از جهان اوست.
درباره کتاب هاروی (برندهٔ جایزهٔ پولیتزر نمایشنامهنویسی در سال ۱۹۴۵)
ماجرا از جایی آغاز میشود که الوود در یک مهمانی شام، هاروی را به مهمانان معرفی میکند؛ خرگوشی ششونیم فوتی که برای دیگران نامرئی است. خواهرش، وتا، سالها رفتارهای نامتعارف او را تحمل کرده، اما سرانجام تصمیم میگیرد برای جلوگیری از خجالت و دردسرهای آینده، الوود را به آسایشگاه بسپارد. او بیش از همه نگران دخترش، میرتل می، و واکنش خانواده است.
نقشه وتا بهسادگی پیش نمیرود. وقتی او برای پزشکان توضیح میدهد که زندگیکردن در کنار خیالپردازی الوود باعث شده خودش نیز هاروی را ببیند، پزشکان تصور میکنند او با بیتعادلی ذهنی روبهروست. در نتیجه، بهجای الوود، وتا را بستری میکنند. این اشتباه، زنجیرهای از موقعیتهای طنز و سوءتفاهم را به راه میاندازد و مرز میان رفتار عادی و غیرعادی را به شکلی سرگرمکننده زیر سؤال میبرد.
پس از آشکارشدن حقیقت، جستوجو برای یافتن الوود و همراه نامرئیاش آغاز میشود. الوود سرانجام برای پیدا کردن هاروی گمشده به آسایشگاه میآید؛ جایی که حضور و باورهای آرام او تأثیری عجیب بر بیش از یکی از پزشکان میگذارد. نمایشنامه بدون فاشکردن نتیجه نهایی، مخاطب را همراه میکند تا ببیند آیا هاروی واقعاً مسئلهای است که باید از میان برداشته شود یا دیگران باید نگاه خود را تغییر دهند.
یکی از ویژگیهای مهم کتاب، قرارگرفتن یک شخصیت آرام و خوشمشرب در برابر خانوادهای است که بیش از هر چیز به آبرو، برداشت دیگران و ظاهر رفتارها اهمیت میدهد. از سوی دیگر، آسایشگاه و پزشکان نماینده نگاه رسمی به رفتاری هستند که با معیارهای معمول سازگار نیست. همین تقابل، فضای نمایشنامه را هم خندهآور و هم تأملبرانگیز میکند؛ زیرا خواننده ناچار میشود درباره معنای سلامت، عقل و پذیرش تفاوتها دوباره فکر کند.
فلسفه زندگی الوود در جملهای خلاصه میشود که مادرش به او آموخته است: در این دنیا یا باید خیلی باهوش باشید یا خیلی خوشمشرب؛ و او پیشنهاد میکند خوشمشرببودن را انتخاب کنید. این دیدگاه، فقط یک شوخی گذرا نیست، بلکه کلید فهم فضای اثر است. الوود بهجای رقابت، بدگمانی و سختگیری، با دیگران مهربان است و همین رفتار ساده، در جهانی که میخواهد او را اصلاح یا محدود کند، به نیرویی اثرگذار تبدیل میشود.
نویسنده کتاب هاروی (برندهٔ جایزهٔ پولیتزر نمایشنامهنویسی در سال ۱۹۴۵)
مری چیس در هاروی، کمدی را به ابزاری برای نزدیکشدن به پرسشهای جدی درباره قضاوت و تفاوت تبدیل میکند. او داستان را بر پایه گفتوگو، سوءتفاهم، حضور یک دوست نامرئی و واکنش شخصیتها به رفتار الوود پیش میبرد. به همین دلیل، خواننده همزمان با دنبالکردن موقعیتهای خندهدار، با نگاههای متعارض شخصیتها به یکدیگر روبهرو میشود.
رویکرد چیس در این نمایشنامه نه سرزنش مستقیم خانواده است و نه ارائه پاسخی قطعی درباره واقعیبودن هاروی. او امکانهای مختلف را در برابر مخاطب قرار میدهد و اجازه میدهد تغییر نگاه وتا و رفتار پزشکان، معنای اثر را کاملتر کند. نتیجه، نمایشی است که پیام خود را از دل کنش و گفتوگو منتقل میکند، نه از راه توضیحهای طولانی و مستقیم.
خرید کتاب هاروی (برندهٔ جایزهٔ پولیتزر نمایشنامهنویسی در سال ۱۹۴۵) به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به نمایشنامههای طنزآمیز با موقعیتهای غیرمنتظره، شخصیتهای متفاوت و گفتوگوهایی درباره رفتار اجتماعی علاقه دارید، هاروی میتواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که دوست دارند در کنار خندیدن، درباره مرز میان واقعیت و خیال و شیوه قضاوت انسانها نیز فکر کنند.
هاروی همچنین به کسانی پیشنهاد میشود که از داستانهایی درباره خانواده، فشار نگاه دیگران و پذیرش تفاوتها لذت میبرند. انتظار شما از این اثر باید مواجهه با روایتی نمایشی، پر از سوءتفاهمهای کمیک و در عین حال دارای لایهای انسانی باشد؛ روایتی که بهتدریج نشان میدهد شاید مسئله همیشه در شخص متفاوت نیست، بلکه گاهی در نگاه کسانی است که میکوشند او را مطابق معیار خود تغییر دهند.
اگر بهدنبال نمایشنامهای هستید که فضای شاد و شوخطبعانه را با پرسشی درباره معنای زندگی و خوشمشربی همراه کند، این اثر میتواند تجربهای خواندنی برایتان باشد. هاروی با تکیه بر یک ایده ساده اما ماندگار، شما را دعوت میکند با احتیاط بیشتری درباره عقل، دیوانگی و ارزش مهربانی داوری کنید.




