انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

معرفی نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، نهادی علمی و فکری است که در کنار فعالیت‌های پژوهشی خود، به انتشار آثار مکتوب نیز می‌پردازد. این نشر کوشیده است اندیشه‌ی دینی را در گفت‌وگو با پرسش‌های زمانه و با تکیه بر کار علمی منسجم پیش ببرد؛ از پژوهش‌های نظری در حوزه‌ی فلسفه، معرفت‌شناسی و الهیات گرفته تا مطالعات مرتبط با قرآن، تفسیر، کلام و همچنین آثاری که به فهم دقیق‌تر تاریخ و جغرافیا کمک می‌کنند. حاصل این رویکرد، تولید کتاب‌هایی است که برای خوانندگان جدی و جست‌وجوگر، امکان ورود به بحث‌های بنیادین را فراهم می‌سازد.

تاریخچه‌ی نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

بر اساس اساسنامه‌ی پژوهشگاه، «پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی» در سال ۱۳۷۳ تأسیس شده است. این تأسیس، با نظر مقام رهبری و با تلاش‌های علی اکبر رشاد شکل گرفته و هدف آن، پرداخت علمی و روزآمد به عرصه‌های اندیشه‌ی دینی و نیز بررسی و آسیب‌شناسی در حوزه‌ی فرهنگ ملی و باورهای رایج بوده است. مسیر فعالیت این نهاد، بر پایه‌ی پژوهش‌های دقیق و نظریه‌پردازی و ارائه‌ی خوانش‌های دفاع‌پذیر از اندیشه‌ی دینی سامان یافته است.

حوزه‌ی فعالیت و ژانرهای نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

کتاب‌های این نشر طیف گسترده‌ای از موضوعات را پوشش می‌دهد. در کنار آثار دینی و معرفتی، برخی عناوین آن به حوزه‌ی علوم طبیعی و ریاضیات و نیز موضوعاتی مانند فیزیک، شیمی و نجوم هم اختصاص دارد. همچنین بخش مهمی از تولیدات، به ادبیات، تفاسیر، علوم و مطالعات قرآنی، فقه و اصول، کلام و نیز تاریخ و جغرافیا مربوط می‌شود.

• علوم طبیعی و ریاضیات، با محوریت‌هایی مانند فیزیک، شیمی و نجوم
• دین، کلام و مطالعات مرتبط با فرق و مذاهب اسلامی
• مطالعات قرآنی، تفاسیر، فقه و اصول، همراه با تاریخ و جغرافیا

پرفروش‌ترین کتاب‌های نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

در میان کتاب‌های پرفروش این نشر، آثاری دیده می‌شود که هم پرسش‌های کلاسیک اندیشه‌ی دینی را به میدان می‌آورند و هم با نگاه تحلیلی، مسائل جدیدتر در حوزه‌ی دین و عقل، سیاست و اندیشه‌ی ادیان، و نسبت معرفت با تجربه را پی می‌گیرند.

شرق شناسی

«شرق شناسی» با تمرکز بر سیر تحولات مقوله‌ی شرق‌شناسی، تلاشی است برای فهم تاریخچه‌ی این حوزه و نیز شناخت شرق‌شناسان برجسته و جریان‌های شکل‌گرفته در کشورهای مختلف. متن کتاب با تقسیم‌بندی محتوایی به فصل‌های پیوسته، ابتدا دامنه‌ی موضوع را از زاویه‌ی تجربیات تاریخی و دیدگاه‌های فلسفی و سیاسی توضیح می‌دهد؛ سپس ساختارها و تجدید ساختارهای شرق‌شناسانه را پی می‌گیرد و در ادامه، نفوذ گسترده‌ی دامنه‌ی استعمار در مشرق زمین و روند جایگزینی قدرت‌ها را تحلیل می‌کند. این ترجمه با نام مترجم عبدالرحیم گواهی عرضه شده است.

الاهیات سیاسی در یهودیت

«الاهیات سیاسی در یهودیت» پژوهشی است درباره‌ی پیوند میان دین، اسطوره‌ها و سیاست در سنت یهودی و نیز نسبت آن با شکل‌گیری دولتی که بر پایه‌ی باورهای صهیونیستی شکل گرفته است. در این اثر، شناخت اندیشه‌ی سیاسی یهودی در جهان کنونی، مستلزم بررسی دین و اسطوره‌های یهودیت دانسته می‌شود. کتاب توضیح می‌دهد که چگونه سنت هلاخایی، مقدم بر ایمان قرار می‌گیرد و «دینِ اسطوره‌ای» یا قرائتی از یهودیتِ اسطوره‌محور را پدید می‌آورد. همچنین، با تحلیل مفاهیم بنیادین، این ایده مطرح می‌شود که سیاست در بستر اسطوره‌ها، به اجرای آئین‌های اسطوره‌ای نزدیک می‌گردد. نویسنده‌ی کتاب مهدی فدایی مهربانی است.

شذرات المعارف

«شذرات المعارف» مجموعه‌ای از رساله‌های کوتاه به فارسی از محمدعلی شاه‌آبادی است که در حوزه‌ی اخلاق و عرفان سامان یافته و در عین حال به برخی موضوعات اجتماعی و سیاسی نیز نظر دارد. این کتاب با نام «شذره» بخش‌بندی می‌شود و هر بخش، دریچه‌ای به جنبه‌ای از معارف و راهبردهای معنوی و عملی می‌گشاید. بر اساس ساختار اثر، شذره‌ها فقط به آموزش‌های صرفاً نظری محدود نیستند و در کنار مباحث مرتبط با رفتار و سلوک، به سیاست نیز می‌پردازند. در یکی از بخش‌های بزرگ‌تر کتاب نیز، از صفات انسانی و ضرورت تشدید برخی ویژگی‌ها در جامعه سخن گفته می‌شود و در امتداد آن، بخشی از معارف الهی ارائه می‌گردد.

خدا و کیهان شناسی نوین

«خدا و کیهان شناسی نوین» کتابی است که با توضیح آخرین نظریات علمی، رابطه‌ی میان نگاه علمی به کیهان و پرسش‌های کهن فلسفی درباره‌ی خدا را موضوع توجه قرار می‌دهد. در این اثر، نشان داده می‌شود که چگونه برخی دانشمندان تلاش کرده‌اند با اتکا به فیزیک و نظریات جدید کیهان‌شناختی، همه چیز را توضیح دهند و به این ترتیب، پرسش‌های فلسفی قدیمی را کم‌رنگ کنند. روایت کتاب به نقد این ادعا می‌پردازد و بیان می‌کند که سرانجام هم جامعه‌ی فیزیک‌دانان و هم جامعه‌ی فیلسوفان با این رویکرد مخالفت کرده‌اند. نویسنده‌ی این کتاب حامد سجادی معرفی شده است.

معرفت و تجربه دینی

«معرفت و تجربه دینی» اثری است که می‌کوشد نسبت میان عقل، وحی و تجربه را در ساحت دین روشن کند. این کتاب با رویکردی معرفتی، تلاش می‌کند نشان دهد چگونه می‌توان از منظری فلسفی درباره‌ی جایگاه تجربه‌ی دینی و نیز نسبت آن با مبانی عقلانی سخن گفت. در کنار طرح این نسبت، به نقد جریان تجربه‌گرایی دینی در ایران نیز پرداخته می‌شود و همچنین اثرپذیری برخی متفکران از فلسفه‌ی دین غربی و پیوند آن با بحث‌های دینی در گفت‌وگویی تحلیلی دنبال می‌گردد. نویسنده‌ی کتاب علیرضا قائمی نیا است و این اثر از سوی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شده است.