چیستیترجمه در هرمنوتیک گادامر و ریکور اثر مرتضی بابک معین
کتاب چیستیترجمه در هرمنوتیک گادامر و ریکور
معرفی کتاب چیستیترجمه در هرمنوتیک گادامر و ریکور
ترجمه فقط جابهجایی واژهها از زبانی به زبان دیگر نیست؛ هر ترجمه تلاشی برای برقراری ارتباطی زنده با متن و فهم معنایی است که در آن شکل گرفته است. کتاب «چیستیترجمه در هرمنوتیک گادامر و ریکور» نوشته مرتضی بابک معین، این مسئله را از چشمانداز هرمنوتیک بررسی میکند و میپرسد ترجمه چگونه میتواند الگویی برای فهم و تأویل باشد.
در این اثر، اندیشههای هانس گئورگ گادامر و پل ریکور درباره زبان، فهم، تأویل و متن در کانون بحث قرار میگیرد. نویسنده با دنبال کردن نسبت این مفاهیم با ترجمه، نشان میدهد که ترجمه را میتوان نهتنها موضوع مطالعه، بلکه فرایندی دانست که از طریق آن به فهم متن و دیگری نزدیک میشویم.
درباره کتاب چیستیترجمه در هرمنوتیک گادامر و ریکور
هرمنوتیک علم و نظریه تأویل است و به چگونگی فهم معنا میپردازد. از این منظر، ترجمه خوانشی تازه از متن اصلی است؛ خوانشی که میکوشد معنا را در زبانی دیگر دوباره به دست آورد و به مخاطب نزدیک کند. چنین برداشتی، ترجمه را به فرایندی پیچیدهتر از انتقال مستقیم کلمات تبدیل میکند و آن را با مسئله فهم، تفسیر و ارتباط پیوند میزند.
مرتضی بابک معین در این کتاب به بررسی دیدگاه گادامر درباره ترجمه میپردازد. گادامر ترجمه را الگویی برای هرمنوتیک میداند؛ زیرا مترجم با متنی روبهرو میشود که در عین آشناییپذیر شدن، همواره نسبت خود را با زبان و معنای اولیه حفظ میکند. بنابراین، ترجمه نمونهای روشن از مواجهه با معناست؛ مواجههای که در آن فهم با بازخوانی و انتقال همراه میشود.
در سوی دیگر، ریکور مطالعه ترجمه را با مسئله و تنش میان خود و دیگری پیوند میدهد. ترجمه در این چشمانداز، کوششی برای نزدیک شدن به دیگری است، بدون آنکه تفاوت و فاصله میان خود و دیگری از میان برود. کتاب با توجه به این نسبت، به دیالکتیک هویت و تفاوت و مسئله جذب دیگری در خودیت نزدیک میشود و نقش فاصله را در عمل تأویلی برجسته میکند.
یکی از محورهای مهم اثر، پیوند تاریخی و مفهومی ترجمه با گفتمانهای هرمنوتیکی است. ترجمه از تفسیر متون مقدس تا فهم دیگری، در قلمروهای گوناگون هرمنوتیک حضور دارد و رشتهای مشترک میان هرمنوتیکهای خاص عهد عتیق و قرون وسطی و هرمنوتیکهای کلی به شمار میآید. از همینرو، بررسی ترجمه میتواند راهی برای فهم بهتر تحول پرسشهای هرمنوتیکی باشد.
پرسش اصلی کتاب در نقطهای شکل میگیرد که نسبت میان مترجم و مفسر بررسی میشود: اگر هرمنوت را مترجم بدانیم یا مترجم را در جایگاه هرمنوتیک بنشانیم، چگونه میتوان ترجمه را الگویی مناسب برای تأویل دانست؟ پاسخ این پرسش از خلال مقایسه و تحلیل دیدگاههای گادامر و ریکور دنبال میشود. خواننده با اثری روبهروست که به جای تقلیل ترجمه به یک مهارت زبانی، آن را در ارتباط با فهم، دیگری، متن و معنا مطالعه میکند.
اهمیت این رویکرد در آن است که تجربه ترجمه را به تجربهای عمومیتر از فهم پیوند میدهد. هر بار که با متنی ناآشنا یا دیدگاهی متفاوت مواجه میشویم، نوعی فاصله میان ما و آنچه باید فهمیده شود پدید میآید. بحث کتاب نشان میدهد که ترجمه میتواند تصویری از این فرایند باشد: نزدیک شدن به معنا، حفظ تفاوت و ساختن امکان ارتباطی بارور و غنی با متن.
نویسنده کتاب چیستیترجمه در هرمنوتیک گادامر و ریکور
مرتضی بابک معین در این کتاب بر مسئله ترجمه در نسبت با هرمنوتیک تمرکز دارد و برای توضیح آن، اندیشههای گادامر و ریکور را درباره زبان، فهم، تأویل و متن بررسی میکند. رویکرد او مقایسه و تحلیل دو دیدگاه فلسفی است تا جایگاه ترجمه در فرایند فهم روشنتر شود.
دغدغه نویسنده تنها تعریف ترجمه به معنای رایج آن نیست؛ او میکوشد نشان دهد ترجمه چگونه میتواند به منزله «مال خود کردن معنا» فهمیده شود. از این راه، اثر میان ترجمه بهعنوان موضوع و ترجمه بهعنوان شیوهای برای رسیدن به فهم ارتباط برقرار میکند و خواننده را با پرسشهای بنیادین هرمنوتیکی همراه میسازد.
خرید کتاب چیستیترجمه در هرمنوتیک گادامر و ریکور به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
این کتاب برای خوانندگانی پیشنهاد میشود که به فلسفه هرمنوتیک، نظریه تأویل و مباحث فلسفی زبان و فهم علاقه دارند. اگر میخواهید ترجمه را فراتر از انتقال واژهها بررسی کنید و نسبت آن را با متن، معنا و تجربه فهم بدانید، این اثر میتواند موضوعی متمرکز و تحلیلی در اختیارتان بگذارد.
دانشجویان و پژوهشگرانی که به اندیشه گادامر و ریکور یا به مسئله رابطه خود و دیگری توجه دارند نیز از مسیر بحث کتاب بهره میبرند. همچنین اگر از مطالعه آثاری درباره فلسفه متن، تفسیر و ارتباط میان هویت و تفاوت لذت میبرید، رویکرد این اثر با علاقه شما همخوان است.
از این کتاب نباید انتظار روایتی داستانی یا آموزش فنون ترجمه داشت؛ محور آن بررسی فلسفی چیستی ترجمه و نسبت آن با هرمنوتیک است. در نهایت، خواننده با اثری مواجه میشود که ترجمه را بهعنوان نمونهای روشن از تأویل، مواجهه با دیگری و تلاش برای دستیابی به معنا به بحث میگذارد.
