پرسش گری سقراطی در روان درمانی و مشاوره اثر علی صاحبی (۱۳۴۳)

معرفی کتاب پرسش گری سقراطی در روان درمانی و مشاوره (پرورش هنر و مهارت پرسش گری)

در روان‌درمانی و مشاوره، گاهی کیفیت یک جلسه به پرسشی وابسته است که مراجعه‌کننده را از پذیرش فوری افکار خود به بررسی و بازنگری آن‌ها می‌رساند. کتاب «پرسش گری سقراطی در روان درمانی و مشاوره (پرورش هنر و مهارت پرسش گری)» نوشته علی صاحبی، به همین هنر و مهارت می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه پرسش‌گری سقراطی می‌تواند در شناخت‌درمانی و گفت‌وگوی درمانی به کار گرفته شود.

این کتاب برای درمانگران، مشاوران و دانش‌آموختگان روان‌شناسی، رویکردی روشن به یکی از مهم‌ترین ابزارهای گفت‌وگو در فرایند درمان ارائه می‌کند. موضوع اصلی آن، حرکت از ذهنیت خودآیند به ذهنیتی پرسش‌گر است؛ حرکتی که به مراجعه‌کننده فرصت می‌دهد شیوه‌های تازه‌ای برای فهم مسئله و یافتن راه‌های جدید حل آن بررسی کند.

درباره کتاب پرسش گری سقراطی در روان درمانی و مشاوره (پرورش هنر و مهارت پرسش گری)

پرسش‌گری سقراطی یکی از ویژگی‌های اصلی شناخت‌درمانی است، اما استفاده از آن به طرح چند سؤال پراکنده محدود نمی‌شود. این شیوه، نوعی گفت‌وگوی هدفمند است که در آن درمانگر با پرسش‌های مناسب، مراجعه‌کننده را به تأمل درباره افکار، برداشت‌ها و راه‌های مواجهه با مشکل دعوت می‌کند. هدف چنین گفت‌وگویی، تحمیل پاسخ از سوی درمانگر نیست؛ بلکه فراهم کردن شرایطی است تا فرد بتواند با مشارکت فعال، موضوع را از زاویه‌ای تازه بررسی کند.

علی صاحبی در این اثر ابتدا روش پرسش‌گری سقراطی را توضیح می‌دهد و به ابهام‌هایی می‌پردازد که ممکن است در جلسات مشاوره و روان‌درمانی برای دانش‌آموختگان و درمانگران ایجاد شود. سپس گفت‌وگوی سه‌گانه سقراطی تعریف و تشریح می‌شود و اصول گفت‌وگوی سقراطی در روان‌درمانی شناختی مورد بررسی قرار می‌گیرد. خواننده در این بخش با جایگاه این نوع گفت‌وگو و نحوه استفاده از آن در درمان‌های شناختی آشنا می‌شود.

بخش دیگری از کتاب به پرسش‌های سقراطی در واقعیت‌درمانی اختصاص دارد. این موضوع نشان می‌دهد که پرسش‌گری می‌تواند در رویکردهای درمانی مختلف، برای نزدیک شدن به تجربه و انتخاب‌های مراجعه‌کننده به کار رود. کتاب همچنین به چگونگی گفت‌وگوی سقراطی با مراجعان مقاوم می‌پردازد؛ موقعیتی که در آن شیوه برخورد، نوع پرسش و حفظ مسیر گفت‌وگو اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

از دیگر موضوعات مطرح‌شده، سبک راه‌حل‌محور سقراط در درمان و شیوه درست استفاده از سؤال‌های تأملی در مشاوره است؛ سؤال‌هایی که بر راهبردهای سیستمی تکیه دارند. در کنار این کاربردها، نویسنده به مخاطرات پرسش‌گری سقراطی نیز توجه می‌کند. بنابراین کتاب تنها بر مزایای این روش تمرکز ندارد، بلکه خواننده را با ضرورت استفاده سنجیده و مسئولانه از پرسش‌ها نیز روبه‌رو می‌سازد.

ارزش این کتاب در پیوند دادن مفهوم، گفت‌وگو و کاربرد درمانی است. خواننده با مطالعه آن می‌تواند بهتر درک کند که چرا برخی پرسش‌ها به باز شدن مسیر فکر کمک می‌کنند و برخی دیگر ممکن است گفت‌وگو را دشوارتر سازند. از این منظر، کتاب درباره تکنیک‌های جدا از فرایند درمان نیست؛ درباره پرورش نگاهی پرسش‌گر و دقیق در رابطه مشاوره‌ای است.

نویسنده کتاب پرسش گری سقراطی در روان درمانی و مشاوره (پرورش هنر و مهارت پرسش گری)

علی صاحبی، متولد ۱۳۴۳، نویسنده این کتاب است. تمرکز او در این اثر بر توضیح و کاربرد پرسش‌گری سقراطی در روان‌درمانی و مشاوره قرار دارد. او موضوع را از معرفی روش آغاز می‌کند و سپس آن را در گفت‌وگوی سه‌گانه سقراطی، درمان شناختی، واقعیت‌درمانی، مواجهه با مراجعان مقاوم و مشاوره راه‌حل‌محور دنبال می‌کند. این مسیر، کتاب را به اثری آموزشی و کاربردی برای کسانی تبدیل می‌کند که می‌خواهند مهارت پرسیدن و تأمل کردن را در گفت‌وگوی درمانی جدی‌تر دنبال کنند.

خرید کتاب پرسش گری سقراطی در روان درمانی و مشاوره (پرورش هنر و مهارت پرسش گری) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر در حوزه روان‌درمانی، مشاوره یا روان‌شناسی تحصیل می‌کنید، این کتاب می‌تواند برای فهم بهتر جایگاه پرسش‌گری سقراطی در جلسات درمانی مناسب باشد. درمانگرانی که می‌خواهند گفت‌وگو با مراجعه‌کننده را از سطح پاسخ‌های خودآیند به سوی بررسی، تأمل و کشف راه‌های تازه هدایت کنند نیز از موضوعات آن بهره می‌برند.

این کتاب برای خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که به شناخت‌درمانی، واقعیت‌درمانی، مشاوره راه‌حل‌محور و راهبردهای سیستمی علاقه دارند و می‌خواهند درباره کار با مراجعان مقاوم، سؤال‌های تأملی و محدودیت‌های پرسش‌گری بیشتر بدانند. انتظار شما از این اثر باید آشنایی منظم با اصول و کاربردهای یک شیوه گفت‌وگویی باشد؛ شیوه‌ای که در آن پرسش، ابزار فهم بهتر مسئله و مشارکت فعال مراجعه‌کننده در فرایند درمان است.