غول و دوچرخه اثر احمد اکبرپور

معرفی کتاب غول و دوچرخه

اگر یک داستان ناگهان اجازه بدهد قهرمانش از دل صفحه بیرون بیاید و در سرنوشت شخصیت‌ها دخالت کند، چه اتفاقی می‌افتد؟ کتاب غول و دوچرخه نوشته احمد اکبرپور، با همین پرسش خیال‌انگیز، خواننده را میان دنیای واقعی و دنیای داستانی رفت‌وآمد می‌دهد. درسا، دخترکی کنجکاو، می‌خواهد بداند پدرش هنگام نوشتن داستانی درباره دزدیده‌شدن یک دوچرخه چه سرنوشتی برای شخصیت اصلی رقم می‌زند؛ اما خیلی زود خودش به یکی از اثرگذارترین شخصیت‌های داستان تبدیل می‌شود.

این کتاب برای کودکان گروه سنی «ب»، به‌ویژه ۷ تا ۹ سال، نوشته شده و داستانی پرتحرک، خیال‌پردازانه و متفاوت را پیش روی آن‌ها می‌گذارد. غول و دوچرخه در سال ۱۳۸۷ به عنوان کتاب سال شورای کتاب کودک برگزیده شده است.

درباره کتاب غول و دوچرخه

ماجرا از جایی آغاز می‌شود که پدر درسا مشغول نوشتن داستان پسربچه‌ای است که می‌خواهد یک دوچرخه بدزدد. درسا با کنجکاوی داستان را دنبال می‌کند و هرجا احساس کند شخصیت‌ها به کمک یا دخالت او نیاز دارند، وارد ماجرا می‌شود. وقتی صاحب مغازه متوجه دزدی می‌شود و با فریاد مردم را خبر می‌کند، پسر قصد دارد از شلوغی استفاده کند و بگریزد. درسا که خود را مسئول حفظ نظم می‌داند، پلیس را خبر می‌کند و مسیر داستان را تغییر می‌دهد.

با دستگیری و زندانی‌شدن پسربچه، نگاه درسا نیز تغییر می‌کند. او که ابتدا مانند یک شهروند قانون‌مدار با دزد برخورد کرده است، حالا دلش برای او می‌سوزد و آزادی‌اش را می‌خواهد. پدر، مادر و درسا هرکدام به شکلی در ساخته‌شدن این جهان نقش دارند: پدر داستان را می‌نویسد، مادر تصویرهای آن را می‌کشد و درسا میان خیال و واقعیت حرکت می‌کند. نردبانی که پدر در داستان می‌نویسد، راهی برای ورود درسا به زندان و کمک به پسربچه می‌شود و ماجرا را به تعقیب‌وگریزی پرهیجان می‌کشاند.

فرار آن‌ها سرانجام به خانه بچه‌غولی می‌رسد که برخلاف انتظار، موجودی ترسناک و آدم‌خوار نیست. او لباس آدمیزادها را می‌پوشد، شاخ‌هایش از زیر کلاه بیرون زده و دوچرخه و دوچرخه‌سواری را دوست دارد. همین شخصیت‌پردازی متفاوت، تصور معمول از غول را به چالش می‌کشد و به کودک فرصت می‌دهد درباره ظاهر، رفتار و قضاوت‌های ازپیش‌ساخته دوباره فکر کند.

احمد اکبرپور در این داستان مرز جهان واقعی و جهان متن را از میان برمی‌دارد و از شیوه‌هایی بهره می‌گیرد که به ادبیات پست‌مدرن و فراداستان نزدیک است. با این حال، این ویژگی‌ها در قالب ماجرایی روان، سرگرم‌کننده و قابل‌دنبال‌کردن برای کودک شکل گرفته‌اند. رفت‌وآمد درسا میان زندگی روزمره و داستان پدر، تعلیق و هیجان را افزایش می‌دهد و کودک را در جایگاه خواننده‌ای منفعل باقی نمی‌گذارد؛ او می‌تواند همراه درسا درباره تصمیم شخصیت‌ها، قانون، همدلی و امکان تغییر مسیر داستان فکر کند.

تصویرهای جذاب نیز در کنار روایت خیال‌انگیز، به شکل‌گیری این جهان تازه کمک می‌کنند. دزد، پلیس و غول در اینجا دقیقاً مطابق انتظار همیشگی ظاهر نمی‌شوند و همین آشنایی‌زدایی، داستان را برای کودکان کنجکاو خواندنی‌تر می‌کند. غول و دوچرخه در کنار ماجراهای پرکشش، درباره مرز باریک میان قانون‌مداری و همدلی نیز پرسش‌هایی مطرح می‌کند؛ بی‌آنکه پاسخ را به‌جای خواننده تعیین کند.

نویسنده کتاب غول و دوچرخه

احمد اکبرپور از نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان است. در غول و دوچرخه، او داستانی امروزی را با خیال‌پردازی گسترده و ساختاری متفاوت روایت می‌کند؛ ساختاری که در آن نویسنده، مادرِ نقاش و درسا هرکدام در شکل‌گیری داستان سهم دارند. دغدغه اصلی نویسنده فقط تعریف یک ماجرای دزدی و فرار نیست؛ او با واردکردن کودک به روند ساخته‌شدن قصه، مخاطب را به مشارکت در روایت دعوت می‌کند.

رویکرد اکبرپور در این اثر، ترکیب جهان واقعی با جهان خیالی و استفاده از موقعیت‌هایی است که انتظار خواننده را برهم می‌زنند. بچه‌غولِ علاقه‌مند به دوچرخه، درسا با تصمیم‌های متغیر و داستانی که در برابر شخصیت‌هایش واکنش نشان می‌دهد، نشان می‌دهند که نویسنده به تجربه‌ای پویا و فکری برای کودک توجه داشته است.

خرید کتاب غول و دوچرخه به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

غول و دوچرخه انتخابی مناسب برای کودکان ۷ تا ۹ سال و گروه سنی «ب» است؛ به‌خصوص کودکانی که از داستان‌های پرماجرا، شخصیت‌های غیرمنتظره و فضاهای خیال‌انگیز لذت می‌برند. اگر فرزندتان دوست دارد هنگام خواندن درباره تصمیم قهرمانان نظر بدهد و مسیر اتفاق‌ها را حدس بزند، ساختار مشارکت‌طلب این کتاب می‌تواند تجربه‌ای جذاب برای او بسازد.

این کتاب را به کودکانی پیشنهاد می‌کنیم که به دوچرخه، ماجراهای دزدی و فرار، پلیس، غول‌ها و داستان‌های پرهیجان علاقه دارند؛ همچنین برای خوانندگانی مناسب است که از آمیخته‌شدن واقعیت و خیال استقبال می‌کنند. کودک در این اثر با دزدی و قانون روبه‌رو می‌شود، اما هم‌زمان همدلی درسا با پسربچه را نیز دنبال می‌کند. بنابراین، انتظار شما از کتاب نباید فقط یک ماجرای ساده درباره یک دوچرخه باشد؛ با روایتی روبه‌رو هستید که از کودک می‌خواهد درباره شخصیت‌ها، انتخاب‌های آن‌ها و تفاوت میان ظاهر و واقعیت فکر کند. تصاویر جذاب، ریتم پرتعلیق و پایان‌بندی خیال‌پردازانه آن را برای مطالعه فردی یا گفت‌وگو با والدین مناسب می‌کند.