کتاب جنگ اثر مرتضی حنیفی
معرفی کتاب کتاب جنگ
«جنگ» در این کتاب فقط نام یک میدان نبرد نیست؛ به خاطرهای زنده، زخمی ماندگار و حضوری تبدیل میشود که در زبان شعر ادامه پیدا میکند. «کتاب جنگ» اثر مرتضی حنیفی، مجموعهای از شعرهای جنگ و دفاع مقدس است که تجربههای انسانی این حوزه را با نگاهی تصویری و تأملبرانگیز دنبال میکند.
در شعرهای این مجموعه، سکوت، فقدان، هویت، بدن آسیبدیده و بازگشت به زندگی در کنار هم قرار میگیرند. شاعر بهجای ارائه تصویری یکدست و شعاری، موقعیتهایی کوتاه و فشرده میسازد؛ موقعیتهایی که خواننده را با پرسشهایی درباره حافظه، مسئولیت، رنج و معنای انسانبودن روبهرو میکنند. همین پیوند میان امر روزمره و فضای جنگ، کتاب را برای خوانندگانی که به شعر با مضمون دفاع مقدس علاقه دارند، خواندنی میکند.
درباره کتاب کتاب جنگ
«کتاب جنگ» از خلال شعرهایی شکل میگیرد که هرکدام میتوانند پنجرهای به سوی یک تجربه انسانی باشند. در یکی از فضاهای کتاب، سکوت جمعی به موضوعی چندلایه تبدیل میشود: سکوت آدمها یکسان نیست و جایگاه، خاطره و مسئولیت میتواند معنای آن را تغییر دهد. این نگاه، شعر را از یک واکنش ساده فراتر میبرد و آن را به تأملی درباره چیزی تبدیل میکند که گفته نمیشود.
یکی از ویژگیهای قابل توجه این شعرها، حرکت میان بیرون و درون انسان است. تصویر چند چهره در آینه، انتظار برای شناختن خویشتن و تردید درباره اینکه کدام چهره واقعاً «من» است، فضای شعر را به سمت هویت و خودشناسی میبرد. جنگ در اینجا تنها رویدادی بیرونی نیست؛ میتواند در ذهن، خاطره و نگاه آدمی نیز ادامه داشته باشد. خواننده با شعرهایی روبهرو میشود که از یک تصویر ساده آغاز میکنند و به پرسشی عمیقتر درباره فردیت میرسند.
در بخشهایی دیگر، تصویر سر بریده و تلاشی که برای بازگرداندن انسان به زندگی انجام میشود، شدت آسیب و همزمان میل به نجات را کنار هم مینشاند. این تصاویر تلخاند، اما در دل آنها نوعی پافشاری بر زندگی دیده میشود. کتاب از همین تضادها نیرو میگیرد: مرگ در برابر بازگشت، زخم در برابر ترمیم، و خشونت در برابر میل به حفظ انسان.
زبان شعرهای کتاب فشرده، تصویری و متکی بر موقعیت است. گاهی یک اتفاق یا تصویر، بار اصلی شعر را بر دوش میکشد و گاهی یک جمله، فضای اجتماعی یا انسانی گستردهتری را پیش چشم خواننده میگذارد. در کنار تلخی جنگ و فقدان، لحظههایی از شادی و خنده نیز حضور دارند؛ لحظههایی که فاصلههای سنی را کمرنگ میکنند و انسان را، فارغ از سن و جایگاه، به کودکی نزدیک میسازند. این تغییر لحن، کتاب را از یکنواختی دور میکند و نشان میدهد که تجربه جنگ تنها با اندوه تعریف نمیشود.
خواندن این مجموعه نیازمند دنبالکردن یک داستان خطی نیست. بهتر است هر شعر را همچون مواجههای مستقل با یک تصویر، احساس یا پرسش بخوانید و اجازه دهید ارتباط میان شعرها بهتدریج شکل بگیرد. «کتاب جنگ» برای کسانی ارزشمند است که در شعر دفاع مقدس، علاوه بر موضوع جنگ، به آثار آن بر حافظه، زبان، هویت و روابط انسانی نیز توجه میکنند.
نویسنده کتاب کتاب جنگ
مرتضی حنیفی شاعری است که بخش بزرگی از شعرهایش را در حوزه جنگ و دفاع مقدس سروده است. در مسیر کاری او، چند مجموعه شعر منتشر شده که از میان آنها میتوان به «جنگ خاطرهها را مجروح میکند»، «سرفههای قانونی» و «جنگ زیر نور ماه» اشاره کرد. «کتاب جنگ» نیز در امتداد همین دغدغه شعری قرار میگیرد و نگاه او را به خاطره، زخم و تجربه انسانی جنگ نشان میدهد.
مرتضی حنیفی در سال ۱۳۶۵، چند روز پس از شهادت پدرش، به دنیا آمد و به همین دلیل نام پدر را بر او گذاشتند. این بخش از زندگی او، در کنار موضوعاتی که در شعرهایش پیگیری میکند، تصویری از پیوند شخصی و تاریخی او با مفهوم جنگ به دست میدهد. با این حال، شعرهای این مجموعه در تجربهای شخصی متوقف نمیمانند و به سکوت، فقدان، هویت و میل به زندگی ابعادی گستردهتر میبخشند. حنیفی در ۱۵ تیر ۱۳۹۸ بر اثر ایست قلبیتنفسی از دنیا رفت.
خرید کتاب کتاب جنگ به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به شعرهای جنگ و دفاع مقدس علاقه دارید و میخواهید این موضوع را از زاویهای انسانی و تصویری دنبال کنید، «کتاب جنگ» میتواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. این مجموعه برای خوانندگانی طراحی نشده که فقط به روایتهای مستقیم و توضیحهای تاریخی درباره جنگ توجه دارند؛ بلکه مخاطب خود را در میان شعرهایی پیدا میکند که با سکوت، خاطره، فقدان و پرسشهای هویتی درگیر میشوند.
این کتاب را به دوستداران شعرهایی با زبان کوتاه و فشرده، تصویرهای ماندگار و فضای تأملی نیز پیشنهاد میکنیم. اگر از آثاری لذت میبرید که میان رنج و امید، خشونت و زندگی، یا کودکی و بزرگسالی رفتوآمد میکنند، شعرهای این مجموعه میتوانند تجربهای متفاوت برایتان رقم بزنند. همچنین علاقهمندان به آثار مرتضی حنیفی میتوانند آن را در کنار دیگر مجموعههای او بخوانند و مسیر دغدغههای شعریاش درباره جنگ و دفاع مقدس را بهتر دنبال کنند.
از این کتاب انتظار داستانی پیوسته یا پاسخهایی قطعی نداشته باشید. ارزش «کتاب جنگ» در تصویرهایی است که در ذهن میمانند و پرسشهایی که پس از پایان هر شعر ادامه پیدا میکنند. اگر به شعر اجتماعی و دفاع مقدس با تمرکز بر تجربه درونی انسان علاقهمندید، خرید این مجموعه میتواند راهی برای مواجهه با شعری باشد که جنگ را در زبان، حافظه و زندگی روزمره جستوجو میکند.
