دومینانت، یا، مامان اون زنه رو که داره میدوئه میبینی؟ اثر فرید قدمی
معرفی کتاب دومینانت، یا، مامان اون زنه رو که داره میدوئه میبینی؟
اگر نوشتن شبیه قدمزدن باشد، این رمان خواننده را به سفری میبرد که مسیرش از پیش تعیین نشده است. «دومینانت، یا، مامان اون زنه رو که داره میدوئه میبینی؟» نوشته فرید قدمی، رمانی تجربی، بازیگوش و پیشبینیناپذیر است؛ اثری که از یک موقعیت آشنا حرکت میکند و در ادامه، به فضاها و زمانهایی سرک میکشد که انتظارشان را ندارید.
عنوان بلند و نامتعارف کتاب از همان ابتدا نشان میدهد با روایتی متفاوت روبهرو هستید. اینجا قرار نیست همهچیز در قالبی آرام و منظم پیش برود؛ خودِ نوشته راهش را پیدا میکند و خواننده را با خود همراه میسازد.
درباره کتاب دومینانت، یا، مامان اون زنه رو که داره میدوئه میبینی؟
فرید قدمی در این رمان، تجربهگرایی را به اصل سازماندهنده اثر تبدیل کرده است. روایت مانند عابری که بیهدف از خانه بیرون میزند، در گوشهوکنار حرکت میکند و ناگهان سر از جایی دیگر درمیآورد. در یکی از تصویرهای محوری کتاب، فردی از خانهای اجارهای در سلسبیل برای خرید روزنامه بیرون میرود و خود را در خیابان کریمخان میبیند. این جابهجایی، تنها تغییر مکان نیست؛ تصویری از منطق سیال و غیرقابلپیشبینی رمان است.
کتاب در دوازده فصل شکل گرفته و عنوان فصلها نیز بخشی از تجربه خواندن را میسازند. نامهایی مانند «برلیوز، سه دقیقه و هجده ثانیه»، «کسی چیزی از این ماجرا نمیداند»، «وقتی پلیس توی جیبش سازدهنی باشد»، «سیگار کشیدن با شکم گشنه»، «لعنت به هایدگر» و «همهاش یک مشت شر و ور بود»، از همان ابتدا مخاطب را از انتظار برای یک روایت معمولی دور میکنند. این عنوانها، در کنار حرکت ناگهانی متن میان موقعیتهای گوناگون، به رمان حالوهوایی تجربهگرایانه و شوخطبع میدهند.
یکی از جذابیتهای اثر، رابطهای است که میان نوشتن، زندگی و حرکت شکل میگیرد. همانطور که پاها گاهی راه خودشان را میروند، نوشته نیز مسیر مستقلی پیدا میکند؛ مسیری که الزاماً مطابق خواست اولیه نویسنده نیست. این نگاه باعث میشود متن از یک طرح ثابت فاصله بگیرد و به جستوجویی مداوم در امکانهای روایت تبدیل شود. خواننده در این مسیر با ورودهای ناگهانی به مکانها و زمانهای پیشبینینشده روبهرو میشود.
لحن رمان، با وجود پرداختن به ایدههایی درباره نوشتن، زندگی و مرگ، سنگین و خطابهای نیست. بازی با موقعیتها، عنوانها و آدمها به متن لحنی مطایبهگون میبخشد. از سوی دیگر، این شوخطبعی تنها برای سرگرمکردن نیست؛ بلکه راهی است برای زیروروکردن عادتهای ذهنی و ادبی. کتاب از خواننده میخواهد با آمادگی بیشتری با روایت همراه شود و نظمهای آشنای داستانگویی را قطعی و تغییرناپذیر نداند.
«دومینانت، یا، مامان اون زنه رو که داره میدوئه میبینی؟» برای مخاطبی ارزشمند است که از کشف فرمهای تازه، پرسهزدن میان فضاهای متفاوت و مواجهه با رمانی غیرمتعارف لذت میبرد. این اثر پاسخهای ساده و مسیر مستقیم را در اولویت نمیگذارد؛ در عوض، تجربهای زنده و متحرک از خواندن ارائه میکند. در سال انتشار خود نیز در فهرست نامزدهای نهایی جایزه مهرگان و جایزه «واو» قرار گرفته است.
نویسنده کتاب دومینانت، یا، مامان اون زنه رو که داره میدوئه میبینی؟
فرید قدمی در این کتاب نویسندهای است که به امکانهای معمول روایت بسنده نمیکند. رویکرد او بر حرکت آزاد متن، ورود به فضاهای پیشبینینشده، تغییر مسیر و بازی با انتظارهای خواننده استوار است. به همین دلیل، نویسنده نهتنها داستانی را پیش میبرد، بلکه خودِ فرایند شکلگرفتن نوشته را نیز به بخشی از تجربه رمان تبدیل میکند.
در نگاه او، نوشته میتواند مانند قدمزدن از مسیر اولیه فاصله بگیرد و راهی مستقل پیدا کند. این دیدگاه در ساختار دوازدهفصلی، عنوانهای متفاوت فصلها و لحن شوخ اثر دیده میشود و امضای فکری و سبکی او را در همین رمان آشکار میکند.
خرید کتاب دومینانت، یا، مامان اون زنه رو که داره میدوئه میبینی؟ به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به رمانهای تجربی، روایتهای غیرخطی و داستانهایی با ساختار پیشبینیناپذیر علاقه دارید، این کتاب میتواند انتخابی مناسب برای شما باشد. همچنین اگر از آثاری لذت میبرید که میان نوشتن، زندگی، مرگ، شوخی و آشفتگی آگاهانه رفتوآمد میکنند، با فضای آن ارتباط برقرار خواهید کرد.
این رمان برای خوانندگانی مناسب است که از متنهای متعارف فاصله میگیرند و دوست دارند در جریان روایتی سیال، با عنوانهای خلاقانه و موقعیتهای غیرمنتظره روبهرو شوند. هنگام انتخاب کتاب، انتظار داستانی سرراست و کاملاً قابلپیشبینی نداشته باشید؛ آنچه در پیش دارید، پرسهای ادبی و بازیگوشانه است که شما را به دنبالکردن راهی دعوت میکند که خودش، لحظهبهلحظه، شکل میگیرد.
