یک دقیقه اثر سایمون استیونز

معرفی کتاب یک دقیقه

گاهی ناپدید شدن یک کودک، فقط یک پرونده جنایی نیست؛ حادثه‌ای است که زندگی آدم‌های بسیاری را از مسیر عادی خارج می‌کند. نمایش‌نامه «یک دقیقه» اثر سایمون استیونز، با تمرکز بر ناپدید شدن مرموز دختر جوانی به نام دیزی شولتز، مخاطب را به قلب تجربه‌ای سرشار از فقدان، اضطراب و جست‌وجوی معنا می‌برد.

این اثر که نخستین‌بار در سال ۲۰۰۳ روی صحنه رفت، در شهر لندن آغاز می‌شود و از خلال شخصیت‌هایی گوناگون، واکنش انسان‌ها به یک تراژدی مشترک را بررسی می‌کند. «یک دقیقه» هم حال‌وهوای یک داستان کارآگاهی را دارد و هم بیش از آن، مکاشفه‌ای نمایشی درباره غم فقدان و نیاز انسان به ارتباط با دیگران است.

درباره کتاب یک دقیقه

مرکز روایت، ناپدید شدن دیزی شولتز است؛ رویدادی که مجموعه‌ای از آدم‌ها را درگیر پرسش‌هایی دشوار می‌کند. یک کارآگاه، شاهدی که ادعا می‌کند دیزی را دیده است، یک روزنامه‌نگار و والدین دختر، هرکدام با زاویه دید و واکنشی متفاوت به این حادثه نزدیک می‌شوند. تحقیقات با عدم قطعیت و گزارش‌های متناقض پیش می‌رود و حقیقت، به‌سادگی در اختیار شخصیت‌ها یا تماشاگر قرار نمی‌گیرد.

استیونز از این جست‌وجو برای نشان دادن شکل‌های متفاوت سوگواری استفاده می‌کند. ناپدید شدن دیزی، فقط موضوعی برای کشف واقعیت نیست؛ کاتالیزوری است که ترس‌ها، تنهایی‌ها و نیاز شخصیت‌ها به دیده‌شدن و فهمیده‌شدن را آشکار می‌کند. هر فرد می‌کوشد با رنج خود کنار بیاید و از میان فقدان، نوعی آرامش یا معنا پیدا کند. به همین دلیل، نمایش‌نامه به‌جای آن‌که صرفاً بر حل یک معما متمرکز باشد، به تجربه روانی و عاطفی پس از یک حادثه آسیب‌زا می‌پردازد.

ساختار روایی «یک دقیقه» پراکنده و غیرخطی است. این شیوه، آشفتگی ذهنی و ازهم‌گسیختگی زندگی پس از یک تراژدی را بازتاب می‌دهد؛ گویی شخصیت‌ها باید تکه‌های شکسته تجربه خود را دوباره کنار هم بگذارند. روایت، به‌جای ارائه مسیری کاملاً مستقیم، مخاطب را با خلأها، ابهام‌ها و روایت‌های گوناگون روبه‌رو می‌کند. همین ویژگی، مشارکت ذهنی تماشاگر را بیشتر می‌سازد و او را به تأمل درباره حقیقت، حافظه و برداشت‌های متفاوت انسان‌ها وامی‌دارد.

شهر شلوغ لندن در پس‌زمینه نمایش، فقط یک مکان نیست؛ فضایی است که در آن آدم‌ها از نظر فیزیکی به یکدیگر نزدیک‌اند، اما از نظر عاطفی فاصله زیادی دارند. این تضاد، مضمون انزوا و بیگانگی در زندگی شهری را برجسته می‌کند. شخصیت‌ها در میان جمعیت به ارتباط نیاز دارند، اما برقراری رابطه‌ای واقعی برایشان آسان نیست. در نتیجه، جست‌وجوی دیزی هم‌زمان به جست‌وجویی برای ارتباط، همدلی و درک متقابل تبدیل می‌شود.

از نظر اجرایی، نمایش‌نامه به صحنه‌پردازی مینیمالیستی، سکوت‌های تکرارشونده و نمادپردازی تکیه دارد. سکوت در این اثر فقط فاصله‌ای میان دیالوگ‌ها نیست؛ می‌تواند نشانه ناتوانی در بیان رنج، خلأ پس از فقدان یا فاصله میان آدم‌ها باشد. ترکیب این عناصر با روایت غیرخطی، فضایی سنگین، ناآرام و تأمل‌برانگیز ایجاد می‌کند؛ فضایی که تماشاگر را وادار می‌کند به آنچه گفته نمی‌شود نیز توجه کند.

«یک دقیقه» برای خوانندگانی ارزشمند است که از نمایش‌نامه‌هایی با موضوعات روان‌شناختی و اجتماعی لذت می‌برند. اثر، بدون محدود شدن به چارچوب یک معمای جنایی، درباره این پرسش فکر می‌کند که انسان‌ها پس از فقدان چگونه ادامه می‌دهند، چگونه به حقیقت نزدیک می‌شوند و چرا در لحظه‌های بحران بیش از همیشه به حضور دیگران نیاز دارند. خواننده باید انتظار روایتی خطی و پاسخ‌هایی ساده نداشته باشد؛ جذابیت اصلی کتاب در ابهام، چندصدایی و کاوش تدریجی در اندوه است.

نویسنده کتاب یک دقیقه

سایمون استیونز نمایش‌نامه‌نویس انگلیسی است که در سال ۱۹۷۱ در منچستر به دنیا آمد. او یکی از نخستین نویسندگان کمپانی تئاتر استیپ شیکاگو بوده و نمایش‌نامه‌هایش در اروپا به‌طور گسترده اجرا شده‌اند. در کارنامه او آثاری مانند «تیه»، «هایزنبرگ»، «پانک راک»، «بر کرانه دنیای پهناور» و اقتباس نمایشی از «ماجرای عجیب سگی در شب» دیده می‌شود. برخی از این آثار برای او جوایز متعدد تئاتری، از جمله جایزه تونی و لارنس الیویه، به همراه آورده‌اند.

در «یک دقیقه»، دغدغه استیونز فقط بازسازی یک پرونده نیست. او از موقعیتی تکان‌دهنده برای بررسی سوگ، انزوا، ارتباط اجتماعی و میل به فهمیده‌شدن استفاده می‌کند. توجه او به ساختار، سکوت و فاصله‌های میان شخصیت‌ها نشان می‌دهد که نمایش‌نامه برای انتقال تجربه درونی آدم‌ها، به اندازه رخدادهای بیرونی اهمیت می‌دهد.

خرید کتاب یک دقیقه به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به نمایش‌نامه‌های معاصر با فضای تلخ، روان‌شناختی و اجتماعی علاقه دارید، «یک دقیقه» می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب به‌ویژه برای کسانی پیشنهاد می‌شود که از روایت‌های کارآگاهی متفاوت استقبال می‌کنند؛ روایت‌هایی که در آن‌ها کشف حقیقت، تنها هدف نیست و پرسش‌های عاطفی و انسانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

این اثر برای دوستداران داستان‌هایی درباره فقدان کودک، سوگ، بیگانگی شهری و دشواری ارتباط میان انسان‌ها نیز جذاب خواهد بود. اگر از نمایش‌نامه‌هایی با روایت غیرخطی، صحنه‌پردازی مینیمال و استفاده معنادار از سکوت لذت می‌برید، بهتر است با آمادگی برای مواجهه با فضایی مبهم و سنگین سراغ آن بروید. «یک دقیقه» کتابی برای خواندن سریع و بی‌تأمل نیست؛ تجربه‌ای است که پس از پایان نیز پرسش‌هایی درباره رنج، حقیقت و نیاز انسان به دیگری در ذهن باقی می‌گذارد.