نامه‌ها و ملاقات‌ها اثر شهریار وقفی‌پور

عکس نامه‌ها و ملاقات‌ها

کتاب نامه‌ها و ملاقات‌ها

لاکان بدون فروید، با دلوز، از دریدا و جویس

انتشارات:چترنگ

معرفی کتاب نامه‌ها و ملاقات‌ها؛ لاکان بدون فروید، با دلوز، از دریدا و جویس

اگر می‌خواهید نسبت میان روان‌کاوی، فلسفه و نوشتار را از مسیر جویس و لاکان دنبال کنید، کتاب نامه‌ها و ملاقات‌ها؛ لاکان بدون فروید، با دلوز، از دریدا و جویس افقی فشرده و مفهومی پیش روی شما می‌گذارد. شهریار وقفی پور در این اثر به ایده‌هایی می‌پردازد که در عنوان کتاب نیز کنار هم قرار گرفته‌اند: لاکان، دلوز، دریدا و جویس؛ چهار نامی که در پیوند با مسئله زبان، ساختار، معنا و نوشتار خوانده می‌شوند.

مرکز توجه کتاب، امکان فهم روان‌کاوی از راه کارکرد نوشتار است؛ جایی که زبان فقط وسیله انتقال معنا نیست، بلکه خود به میدان شکل‌گیری ساختارها تبدیل می‌شود. این مسیر برای خوانندگانی اهمیت دارد که می‌خواهند بدانند چگونه می‌توان میان ادبیات، نظریه و روان‌کاوی رابطه‌ای دقیق برقرار کرد.

درباره کتاب نامه‌ها و ملاقات‌ها؛ لاکان بدون فروید، با دلوز، از دریدا و جویس

یکی از محورهای اصلی کتاب، بررسی اثر جویس، احیای فینگه‌گن، است. در این اثر، همه زبان‌ها به زبانی جدید ترجمه می‌شوند؛ اما این ترجمه به معنای معمول آن محدود نمی‌ماند. آنچه اهمیت پیدا می‌کند، عبور از معنی و تبدیل آن به نوشتار است. در این نگاه، نوشتار می‌تواند شکل‌ها و ساختارهایی را ثبت کند که پیش از آن در قالب معنای عادی زبان قابل بیان نبوده‌اند؛ حتی می‌توان از ترجمه اشکال هندسی به نوشتار یا نوشتن تابع ریاضیاتی آن‌ها سخن گفت.

این برداشت از نوشتار، جویس را به مسئله‌ای نزدیک می‌کند که برای روان‌کاوی نیز اهمیت دارد: عمل در سطح ساختارها. مسئله فقط آن نیست که یک متن چه معنایی دارد، بلکه باید دید نوشتار چگونه ساختار می‌سازد، چگونه روابط میان عناصر را تغییر می‌دهد و چگونه امکان تازه‌ای برای خواندن زبان ایجاد می‌کند. از این منظر، ادبیات جویس به موضوعی برای تأمل نظری درباره زبان و روان‌کاوی تبدیل می‌شود.

کتاب سپس این مسیر را با لاکان پیوند می‌دهد؛ به‌ویژه با بحث سمینار بیست‌وسوم که در آن جویس به‌مثابه سنتوم مطرح می‌شود. این صورت‌بندی، امکان فکر کردن به فراتر رفتن از روان‌کاوی را پیش می‌کشد. در ادامه، مسئله به صورت‌بندی روان‌کاوی به‌مثابه شعر می‌رسد؛ اما این حرکت ساده و خطی نیست. وارونگی مورد نظر از راه دنبال کردن کارکرد نوشتار رخ می‌دهد و روی نوار موبیوس صورت می‌گیرد؛ تصویری که در این بحث برای توضیح پیوستگی و وارونگی به کار می‌آید.

در نتیجه، خواننده با متنی روبه‌رو می‌شود که به جای جدا کردن ادبیات از نظریه، آن‌ها را در یک حرکت مفهومی کنار هم می‌نشاند. عنوان کتاب نیز با اشاره به لاکان بدون فروید، لاکان با دلوز و خوانش‌هایی از دریدا و جویس، بر همین رفت‌وآمد میان نام‌ها و ایده‌ها تأکید دارد. ارزش مطالعه اثر در این است که مسئله معنا را به مسئله نوشتار، و مسئله نوشتار را به ساختار و روان‌کاوی مرتبط می‌کند؛ بنابراین خواندن آن بیشتر نیازمند پیگیری استدلال‌ها و توجه به جابه‌جایی مفاهیم است تا دنبال کردن روایتی داستانی.

نویسنده کتاب نامه‌ها و ملاقات‌ها؛ لاکان بدون فروید، با دلوز، از دریدا و جویس

شهریار وقفی پور در این کتاب از مسیر پیوند میان لاکان، دلوز، دریدا و جویس به سراغ موضوعاتی مانند زبان، معنا، نوشتار و ساختار می‌رود. تمرکز او بر این است که چگونه می‌توان از خلال اثر جویس و بحث‌های لاکان، کارکرد نوشتار را در سطح ساختارها دنبال کرد. این رویکرد، کتاب را به متنی مفهومی درباره نسبت ادبیات و روان‌کاوی تبدیل می‌کند؛ متنی که در آن جویس فقط یک موضوع ادبی نیست، بلکه امکان تازه‌ای برای اندیشیدن به روان‌کاوی و شعر فراهم می‌کند.

در خوانش ارائه‌شده، حرکت از معنا به نوشتار و از روان‌کاوی به امکان فراتر رفتن از آن، محور پیوند میان بخش‌های مختلف بحث است. به همین دلیل، توجه به اصطلاحات و رابطه میان آن‌ها برای دریافت دقیق‌تر نگاه نویسنده اهمیت دارد.

خرید کتاب نامه‌ها و ملاقات‌ها؛ لاکان بدون فروید، با دلوز، از دریدا و جویس به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که به روان‌کاوی لاکانی، فلسفه، نظریه ادبی و نسبت زبان با نوشتار علاقه دارند. اگر از مطالعه بحث‌هایی درباره جویس و ساختار زبان لذت می‌برید، تحلیل احیای فینگه‌گن و پیوند آن با سمینار بیست‌وسوم لاکان می‌تواند برای شما جذاب باشد.

همچنین اگر به دلوز و دریدا، مسئله معنا، عبور از معنای معمول و نقش نوشتار در شکل‌گیری ساختارها توجه دارید، این اثر زمینه‌ای برای دنبال کردن این پرسش‌ها فراهم می‌کند. نباید از آن انتظار روایتی ساده یا توضیحی مقدماتی درباره ادبیات داشته باشید؛ فضای کتاب مفهومی است و با اصطلاحاتی مانند سنتوم، روان‌کاوی به‌مثابه شعر و نوار موبیوس پیش می‌رود. در نهایت، نامه‌ها و ملاقات‌ها برای کسانی مناسب‌تر است که از خواندن متن‌های نظری، مقایسه ایده‌ها و پیگیری رابطه میان جویس و لاکان استقبال می‌کنند.

شهریار وقفی‌پور
شهریار وقفی‌پور
متولد برج بابل (مقدمه‌ای بر روان کاوی کودکان)
ایدهٔ روان‌کاوی
تلی از تصاویر شکسته
دست بد
پس از بابل
مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس (شعرهای زمستان ۱۳۹۲)
پس از جهنم
پدران خفته و اشباح عروسک‌‎خانه
سبک‌های حسادت
فصل‌های دوزخی انتهای اتوبان ۶۱