مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس (شعرهای زمستان ۱۳۹۲) اثر شهریار وقفی‌پور

معرفی کتاب مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس (شعرهای زمستان ۱۳۹۲)

گاهی یک اتاق، نقطه‌ای برای ماندن نیست؛ مرزی است میان خلوت و جهان بیرون، میان سکوت و هجوم فکرها. کتاب «مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس (شعرهای زمستان ۱۳۹۲)» سروده شهریار وقفی پور، مجموعه‌ای از شعرهایی است که همین رفت‌وآمد ذهنی و حسی را در فضایی شبانه، تیره و پرتنش دنبال می‌کند.

در این مجموعه، بیداری، ترس، کاغذهای خالی، روشنایی دوردست، سیگار و پرسش از خویشتن، به عناصر مهم تجربه‌ای شاعرانه تبدیل می‌شوند. عنوان کتاب نیز خواننده را به سفری دوطرفه دعوت می‌کند؛ سفری از اتاق به بیرون و بازگشتی دوباره به فضای درونی، جایی که جهان بیرون با تنهایی و اضطراب ذهن گره می‌خورد.

درباره کتاب مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس (شعرهای زمستان ۱۳۹۲)

فضای شعرهای این کتاب از دل شب و بیداری شکل می‌گیرد. در تصویرهایی که برای این مجموعه ترسیم شده، روشنایی به‌سادگی از راه نمی‌رسد و انتظار، حالتی طولانی و فرساینده پیدا می‌کند. سفیدی کاغذهای تهی در کنار نور سیاه ترس قرار می‌گیرد؛ تقابلی که هم وضعیت نوشتن و هم فشار روانی لحظه را به یاد می‌آورد.

زبان شعرها بر تصویرهای فشرده و ترکیب‌های غیرمعمول تکیه دارد. «آه‌های آهکی» در ریه، مغاره سیگارفروش افلیج و نرده پوسیده سپیده‌دم، فضایی می‌سازند که در آن عناصر روزمره از شکل عادی خود فاصله می‌گیرند و به نشانه‌هایی از انتظار، فرسودگی و بن‌بست بدل می‌شوند. این تصاویر قرار نیست جهان را آرام و شفاف نشان دهند؛ آن‌ها خواننده را به تجربه فضایی مبهم و عصبی نزدیک می‌کنند.

در این شعرها، حرکت فقط جابه‌جایی در مکان نیست. اتاق می‌تواند قلمرو خلوت و محصور ذهن باشد و بیرون، امکان مواجهه با روشنایی یا ادامه یافتن همان اضطراب. بازگشت از بیرون به اتاق نیز به معنای بازگشت به پرسش‌هایی است که پاسخ قطعی ندارند. همین رفت‌وبرگشت، ساختار معنایی عنوان را با حال‌وهوای شعرها پیوند می‌دهد.

یکی از محورهای قابل‌توجه مجموعه، بیداری شبانه است؛ بیداری‌ای که با جنون، ترس و پرسیدن از خویشتن همراه می‌شود. در پایان این مسیر تصویری، تکیه دادن با دست‌های خالی به نرده سپیده‌دم، حس ناتوانی و انتظار را برجسته می‌کند. بنابراین با مجموعه‌ای روبه‌رو هستید که بیشتر از روایت یک اتفاق بیرونی، لحظه‌های درونی و فشارهای خاموش آن را به زبان تصویر بیان می‌کند.

خواندن این کتاب، تجربه‌ای برای دنبال کردن خط داستانی یا رسیدن به نتیجه‌ای روشن نیست؛ ارزش آن در مکث بر تصویرها، صداها و پرسش‌هایی است که میان تاریکی و روشنایی شکل می‌گیرند. شعرها خواننده را وامی‌دارند نسبت میان خلوت شخصی، ترس، نوشتن و میل به رسیدن صبح را دوباره بسنجد. فضای اثر یکدست آرام نیست و همین تنش، ویژگی اصلی تجربه خواندن آن به شمار می‌آید.

نویسنده کتاب مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس (شعرهای زمستان ۱۳۹۲)

شهریار وقفی پور، نویسنده، مترجم، منتقد و پژوهشگر ادبی است و در این مجموعه، به جای توضیح مستقیم، از فشردگی تصویر و فضای شاعرانه برای نزدیک شدن به تجربه‌های درونی استفاده می‌کند. توجه به بیداری، اضطراب، انتظار و پرسش از خود، نشان می‌دهد که دغدغه‌های این کتاب در قلمرو ادبیات و تجربه ذهنی شکل گرفته‌اند.

از آثار او رمان «ده مرده» است که در سال ۱۳۸۲ یکی از سه نامزد دریافت جایزه هوشنگ گلشیری برای بهترین رمان اول بود. کتاب «اعتیاد» نیز در جایزه کتاب سال ۱۳۸۵ «واو» شایسته تقدیر دانسته شد. وقفی پور در حوزه ترجمه نیز فعالیت داشته و ترجمه او از «در ستایش مرگ» و «مرگ و پنگوئن» در میان آثار منتخب جایزه ادبی روزی روزگاری قرار گرفته‌اند.

او همچنین عضو هیأت داوران جایزه منتقدان و نویسندگان مطبوعاتی و جایزه ادبی والس بوده است. شناخت این مسیر ادبی، مجموعه شعر حاضر را در امتداد فعالیت‌های متنوع او در نویسندگی و پژوهش ادبی قرار می‌دهد؛ با این حال، خود کتاب بیش از هر چیز با زبان تصویری و فضای خاص شعرهای زمستان ۱۳۹۲ شناخته می‌شود.

خرید کتاب مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس (شعرهای زمستان ۱۳۹۲) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به شعر معاصر فارسی با فضای روانی، شبانه و تیره علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. خوانندگانی که از تصویرهای فشرده، زبان غیرمتعارف و شعرهایی درباره ترس، بیداری و انتظار لذت می‌برند، در این مجموعه با متنی روبه‌رو می‌شوند که به جای ساده‌سازی تجربه، پیچیدگی و ناآرامی آن را حفظ می‌کند.

این کتاب برای کسانی پیشنهاد می‌شود که شعر را فرصتی برای مکث و تأمل می‌دانند؛ به‌ویژه اگر به آثاری درباره تنهایی، فضای درونی، روشنایی دوردست و پرسش‌های بی‌پاسخ علاقه‌مند هستید. بهتر است از آن انتظار روایت سرراست یا حال‌وهوایی کاملاً آرام نداشته باشید. «مسافرت از اتاق تا بیرون… و بالعکس» بیشتر شما را به عبور میان تصویرها و احساس‌های متضاد دعوت می‌کند.

اگر در جست‌وجوی مجموعه شعری هستید که بیداری شبانه را به تجربه‌ای ادبی تبدیل کند و از دل کاغذهای خالی، نرده پوسیده سپیده‌دم و پرسیدن از خویشتن، فضایی ماندگار بسازد، این اثر می‌تواند جای خود را در مطالعه شما پیدا کند. در نهایت، انتخاب آن به سلیقه خوانندگانی نزدیک است که با شعرهای فشرده، نمادین و پرتنش ارتباط برقرار می‌کنند.