ساعت درخشان (سرگذشتی از مرگ و زندگی)، (مجموعهٔ دالان‌های رو به راه) اثر نینا ریگز

معرفی کتاب ساعت درخشان (سرگذشتی از مرگ و زندگی)، (مجموعهٔ دالان‌های رو به راه)

وقتی مسیر بازگشت به خانه به چهار بار رفت‌وبرگشت می‌رسد، ذهن از کارهای روزمره جدا می‌شود و به درمان، ترس و معنای فقدان پناه می‌برد. کتاب ساعت درخشان (سرگذشتی از مرگ و زندگی)، (مجموعهٔ دالان‌های رو به راه) نوشتهٔ نینا ریگز، روایتی صمیمی و تأمل‌برانگیز از رویارویی با سرطان، فرسودگی ناشی از درمان و فاصله‌ای است که میان انسان و عزیزانش شکل می‌گیرد.

این کتاب از دل لحظه‌ای عادی آغاز می‌شود: راه رفتن به‌سوی خانه، فکر کردن به کار و فهرست وظایف، و اشک‌هایی که بی‌اختیار جاری می‌شوند. اما همین لحظهٔ ساده به پرسش‌هایی سنگین دربارهٔ بیماری، امید، مرگ و زندگی راه می‌برد. در مرکز روایت، زنی قرار دارد که باید برای دورهٔ بعدی درمان با متخصص سرطان‌شناسی‌اش گفت‌وگو کند و هم‌زمان با این پرسش روبه‌رو شود که اگر پزشکان همهٔ توان خود را به کار بگیرند و بیماری درمان نشود، چه پاسخی برای بیمار خواهند داشت.

درباره کتاب ساعت درخشان (سرگذشتی از مرگ و زندگی)، (مجموعهٔ دالان‌های رو به راه)

ساعت درخشان کتابی دربارهٔ تجربهٔ زیستن در سایهٔ سرطان است؛ تجربه‌ای که در آن واژه‌هایی مانند غده، سلول سرطانی، درمان و درمانگاه، از مفاهیم پزشکی فراتر می‌روند و به بخشی از زندگی روزانه تبدیل می‌شوند. روایت، بیماری را نه فقط به‌عنوان مسئله‌ای جسمانی، بلکه به‌عنوان حضوری دائمی در فکر و احساس دنبال می‌کند. رفتن نزد پزشک، انتظار برای دورهٔ بعدی درمان و اندیشیدن به نتیجهٔ آن، در کنار کارهای معمول زندگی جریان دارد.

یکی از عاطفی‌ترین لایه‌های کتاب، احساس دوری از مادر است. راوی این فاصله را چنان بزرگ تجربه می‌کند که گویی میلیون‌ها کیلومتر میان آن‌ها قرار گرفته و این دوری پایانی ندارد. در کنار دلتنگی، خستگی از ترسیدن و از دست دادن نیز حضور دارد؛ احساسی که روایت را از شرح یک بیماری فراتر می‌برد و آن را به تأملی دربارهٔ پیوندهای خانوادگی و شکنندگی زندگی تبدیل می‌کند.

زبان کتاب در لحظه‌هایی به ادبیات نیز تکیه می‌کند. راوی هنگام ریزش موها، آخرین پاراگراف کتاب مرده از جویس را به یاد می‌آورد و کلمهٔ «برف» را با «مو» جایگزین می‌کند. این بازنویسی، تصویر ریزش مو را به صحنه‌ای ملموس و سنگین بدل می‌سازد: موهایی نقره‌ای و قهوه‌ای که زیر نور لامپ می‌ریزند، روی ملحفه و کف دست‌شویی می‌نشینند و در سینک، چاه حمام و میان کف‌پوش‌های چوبی دیده می‌شوند. در نتیجه، تجربهٔ جسمانی درمان با تصویر، خاطره و زبان ادبی درهم می‌آمیزد.

ویژگی متمایز کتاب، همین حرکت میان جزئیات روزمره و پرسش‌های بنیادین است. فهرست کارها، مسیر خانه، گفت‌وگو با پزشک و مشاهدهٔ موهای ریخته‌شده، همگی به دریچه‌هایی برای اندیشیدن دربارهٔ پایان، فقدان و ادامه دادن تبدیل می‌شوند. خواننده نباید انتظار روایتی صرفاً پزشکی داشته باشد؛ این اثر بیشتر به تجربهٔ انسانی بیماری، ترس و سوگ نزدیک می‌شود و با لحنی شخصی، صادقانه و تصویری، دشواری مواجهه با ناپایداری زندگی را نشان می‌دهد.

نویسنده کتاب ساعت درخشان (سرگذشتی از مرگ و زندگی)، (مجموعهٔ دالان‌های رو به راه)

نینا ریگز در این کتاب از زاویه‌ای نزدیک و شخصی به بیماری و درمان نگاه می‌کند. تمرکز او بر توضیح فنی سرطان نیست؛ بلکه نشان می‌دهد تشخیص بیماری چگونه وارد فکرهای روزانه، رابطه با مادر، رفت‌وآمدهای معمول و نگاه انسان به بدن خود می‌شود. روایت او به‌جای فاصله گرفتن از لحظه‌های دشوار، به جزئیات آن‌ها توجه می‌کند و از همین جزئیات برای ساختن تصویری انسانی از ترس و فقدان بهره می‌گیرد.

رویکرد نویسنده در پیوند دادن زندگی روزمره با ادبیات نیز آشکار است. بازنویسی بخشی از اثر جویس، تنها اشاره‌ای ادبی نیست؛ راهی است برای پیدا کردن زبانی تازه برای تجربه‌ای که به‌سادگی بیان نمی‌شود. از سوی دیگر، توجه به موهای ریخته‌شده و اشیای اطراف، نشان می‌دهد که روایت می‌تواند از کوچک‌ترین نشانه‌ها به احساساتی بزرگ برسد. حاصل، متنی است که هم به واقعیت درمان نزدیک می‌ماند و هم به لایه‌های عاطفی و ادبی آن توجه می‌کند.

خرید کتاب ساعت درخشان (سرگذشتی از مرگ و زندگی)، (مجموعهٔ دالان‌های رو به راه) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به روایت‌های شخصی دربارهٔ بیماری، درمان سرطان و تجربهٔ ترس و فقدان علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. اثر نینا ریگز برای خوانندگانی جذاب است که می‌خواهند با تجربهٔ بیمار از زاویه‌ای انسانی و درونی روبه‌رو شوند؛ زاویه‌ای که در آن مراجعه به درمانگاه و گفت‌وگو با متخصص، در کنار دلتنگی برای مادر و نگرانی از آینده قرار می‌گیرد.

این کتاب همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که از متن‌های تأملی و ادبی لذت می‌برند و دوست دارند ببینند چگونه یک تصویر ساده، مانند ریزش مو، می‌تواند به اندیشیدن دربارهٔ مرگ و زندگی راه ببرد. اگر به آثاری با فضای عاطفی، زبان تصویری و توجه به جزئیات روزمره علاقه‌مندید، باید انتظار روایتی آرام اما سنگین را داشته باشید؛ روایتی که پاسخ‌های آسان ارائه نمی‌دهد، بلکه شما را با پرسش‌های دشوار بیماری، امید، دوری و ادامه دادن همراه می‌کند.