از باغها به بعد اثر معصومه میرابوطالبی

معرفی کتاب از باغها به بعد

گاهی یک باغ قدیمی، برای دختری تنها، فقط محل زندگی نیست؛ پناهگاهی است برای پیدا کردن پاسخ پرسش‌هایی که در خانه و میان آدم‌های نزدیکش بی‌پاسخ مانده‌اند. رمان «از باغها به بعد» نوشته معصومه میرابوطالبی، داستان نیلوفر دوازده‌ساله‌ای است که پس از مرگ والدینش، در مسیر دشوار رسیدن از ترس و تنهایی به آرامش و پختگی قرار می‌گیرد.

نیلوفر به خانه خواهر بزرگ‌ترش سپرده شده؛ خواهری که همراه همسرش سرایداری باغ اربابی را بر عهده دارد. با این حال، دختر ترجیح می‌دهد به‌جای ماندن در خانه شوهرخواهر، کنار بی‌بی‌خاتون و در فضای رازآلود باغ بماند. این انتخاب، او را با گذشته خانواده‌ای روبه‌رو می‌کند که زوال ذهنی بی‌بی‌خاتون، نشانه‌ای از فرسودگی و فروپاشی آن نیز هست.

درباره کتاب از باغها به بعد

هسته اصلی داستان، رابطه‌ای است که میان نیلوفر و بی‌بی‌خاتون شکل می‌گیرد؛ پیرزنی مبتلا به آلزایمر که سال‌ها تنها زندگی کرده و بخش‌هایی از گذشته و اطرافیانش را در میان زمزمه‌ها و آشفتگی ذهنی خود حمل می‌کند. نیلوفر، با وجود سن کم، مسئولیت مراقبت از او را می‌پذیرد و همین مسئولیت، دختر را به لایه‌های پنهان زندگی این خانواده نزدیک‌تر می‌کند.

در ذهن نیلوفر، ماجرای «بچه‌مرده»‌ای که یادگار دختر جوان‌مرگ‌شده بی‌بی‌خاتون است، به دغدغه‌ای جدی تبدیل می‌شود. این درگیری ذهنی، میان دختر نوجوان و پیرزن اشتراکی می‌سازد که پیوند آن‌ها را عمیق‌تر می‌کند. نیلوفر از خلال همین ارتباط، با دیگر اعضای خانواده، از جمله فرهاد، مهری و خانم صفا، نیز درگیر می‌شود و به‌تدریج جایگاه خود را در میان آدم‌هایی پیدا می‌کند که هرکدام با تنهایی یا زخمی قدیمی زندگی می‌کنند.

نیلوفر دختری سنتی و دین‌مدار است و به مفهوم محرم و نامحرم باور دارد. این ویژگی بخشی از نگاه او به جهان و روابط انسانی را شکل می‌دهد و باعث می‌شود تصمیم‌ها و انتخاب‌هایش از زاویه‌ای شخصی و متفاوت روایت شوند. او که پس از مرگ والدینش نتوانسته حضور خود را برای خواهر بزرگ‌ترش ثابت کند، در جست‌وجوی دوست واقعی، آرامش و مکانی برای زیستن است.

رمان، رشد درونی نیلوفر را از مسیر ارتباط با دیگران و پذیرفتن مسئولیت نشان می‌دهد؛ نه به‌عنوان تغییری ناگهانی، بلکه به‌صورت تجربه‌ای تدریجی و دشوار. دختر در تلاش برای کمک به اعضای خانواده، کم‌کم احساس تعلق پیدا می‌کند و از انزوا فاصله می‌گیرد. حرکت او از تاریکی به سوی روشنایی و آرامش، نتیجه پیوندهایی است که در محیط باغ و میان آدم‌های آن شکل می‌گیرد.

فضای داستان، آمیزه‌ای از سکوت، راز، خاطره و جزئیات معماری باغ است. راهروی تاریک و خنک، سقف گنبدی، ستون‌های نور، آجرفرش کف و حوض مرمری زیر بادگیر، فضایی دیداری و ملموس می‌سازند؛ فضایی که در آن نور و تاریکی فقط عناصر محیطی نیستند و با حال‌وهوای ذهنی نیلوفر نیز پیوند دارند. توصیف‌های حسی و توجه به مکان، خواننده را به جهان داستان نزدیک می‌کند.

«از باغها به بعد» درباره سوگ، تنهایی، خانواده، مسئولیت و نیاز انسان به پذیرفته‌شدن است. کتاب نشان می‌دهد که گاهی مراقبت از دیگری، فرصتی برای شناخت خویشتن و ساختن دوباره جایگاه فرد در جهان می‌شود. خواننده در کنار نیلوفر، با ترس‌هایی روبه‌رو می‌شود که از بی‌پناهی و نادیده‌ماندن سرچشمه می‌گیرند و مسیر دشوار او را برای رسیدن به دوستی و آرامش دنبال می‌کند.

نویسنده کتاب از باغها به بعد

معصومه میرابوطالبی نویسنده حوزه کودک و نوجوان و عضو هیئت‌مدیره انجمن ادبی داستان جمعه است. او متولد ۲۱ دی‌ماه سال ۱۳۶۰ از شهر قم و دارای مدرک کارشناسی ارشد ادبیات کودک و نوجوان است. توجه او به جهان عاطفی و ذهنی کودکان و نوجوانان در این رمان، در شخصیت‌پردازی نیلوفر و نمایش تدریجی رشد او دیده می‌شود.

میرابوطالبی در «از باغها به بعد» به‌جای ساده‌سازی تجربه‌های دشوار، تنهایی، سوگ و ترس را از نگاه دختری دوازده‌ساله دنبال می‌کند. دغدغه‌های نیلوفر در کنار فراموشی بی‌بی‌خاتون و گذشته پرتنش خانواده قرار می‌گیرد و روایتی انسانی از نیاز به تعلق و آرامش می‌سازد. از دیگر کتاب‌های او می‌توان به «مثل یک بوم سفید»، «اژدهای دماوند»، «آن سوی دریای مردگان»، «پروفسور فوفو»، «هندوانه خوشحال»، «شهر من»، «عروسی درِ قوری»، «سفر دانه‌ای» و «جوجه‌های آفتاب‌پرست» اشاره کرد.

خرید کتاب از باغها به بعد به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به رمان‌های کودک و نوجوان با محوریت رشد شخصیت، خانواده و تجربه‌های عاطفی علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی متناسب با سلیقه شما باشد. داستان برای خوانندگانی مناسب است که از دنبال‌کردن مسیر یک شخصیت نوجوان در شرایط دشوار لذت می‌برند و می‌خواهند ببینند او چگونه از دل تنهایی، مسئولیت و ارتباط با دیگران به شناخت و آرامش می‌رسد.

این اثر همچنین برای کسانی جذاب است که به داستان‌هایی با فضای باغ قدیمی، خانه‌ای پر از خاطره، شخصیت‌های چندلایه و رازهای خانوادگی گرایش دارند. حضور بی‌بی‌خاتون، فراموشی او و پیوندش با گذشته خانواده، حال‌وهوایی تأمل‌برانگیز به روایت می‌دهد؛ در حالی که نگاه نیلوفر، داستان را به تجربه‌ای نزدیک و قابل لمس برای نوجوانان تبدیل می‌کند.

اگر دنبال کتابی هستید که بدون کنار گذاشتن فضای داستانی، درباره سوگ، ترس، تنهایی، دوستی و پیدا کردن جای امن زندگی فکر کند، «از باغها به بعد» انتظاری روشن از خواندن به شما می‌دهد: همراهی با دختری که برای دیده‌شدن و یافتن خانواده‌ای امن تلاش می‌کند. این رمان بیش از آن‌که بر حادثه‌پردازی تکیه کند، بر رابطه‌ها، فضای داستان و تغییرات درونی شخصیت اصلی تمرکز دارد.