بازگشت اثر علی شریعتی

معرفی کتاب بازگشت

«بازگشت» کتابی درباره یکی از مهم‌ترین پرسش‌های فکری انسان معاصر است: چگونه می‌توان در میان فشارهای فرهنگی و فکری جهان جدید، به خویشتن واقعی بازگشت؟ دکتر علی شریعتی در این اثر، بازگشت به خویشتن آدمی را در پرتو ایمان و آگاهی بررسی می‌کند و از کیفیت، راه و روش این بازگشت سخن می‌گوید.

این کتاب چهارمین اثر از مجموعه آثار دکتر علی شریعتی است و خواننده را به تأمل درباره هویت، فرهنگ، ایمان و نسبت جامعه ایرانی و اسلامی با غرب دعوت می‌کند. «بازگشت» صرفاً دعوتی احساسی به گذشته نیست؛ بلکه تلاشی است برای فهمیدن اینکه بازشناسی خویشتن چگونه می‌تواند با آگاهی و نگاه انتقادی همراه شود.

درباره کتاب بازگشت

محور اصلی کتاب، مفهوم «بازگشت به خویش» است؛ مفهومی که در جوامع مختلف، معنای یکسانی ندارد. شریعتی با توجه به تفاوت شرایط تاریخی و فرهنگی آفریقا، جوامع اسلامی و ایران، توضیح می‌دهد که نمی‌توان یک شعار یا نظریه را بدون در نظر گرفتن زمینه اجتماعی آن، عیناً برای همه جوامع به کار برد. از نگاه او، مسئله‌ای که برای روشنفکر آفریقایی در برابر استعمار مطرح می‌شود، الزاماً همان مسئله‌ای نیست که روشنفکر ایرانی یا مسلمان با آن روبه‌روست.

یکی از بخش‌های مهم بحث، بررسی شیوه‌های متفاوت مواجهه غرب با ملت‌های گوناگون است. در روایت کتاب، استعمار برای جامعه آفریقا گاه با تحقیر مستقیم و ادعای ناتوانی فرهنگی همراه بوده است؛ اما درباره ایران و جوامع اسلامی، شکل پیچیده‌تری از برخورد دیده می‌شود. در اینجا گذشته فرهنگی و تمدنی ستایش می‌شود و آثار تاریخی و فکری ارزشمند، مورد توجه و معرفی قرار می‌گیرند. شریعتی از همین تفاوت استفاده می‌کند تا نشان دهد سلطه فرهنگی همیشه با انکار آشکار گذشته یک ملت پیش نمی‌رود.

از این منظر، بازگشت به خویش به معنای دل‌بستن ساده‌لوحانه به افتخارات تاریخی یا تکرار بی‌چون‌وچرای گذشته نیست. این بازگشت نیازمند آگاهی از موقعیت کنونی، شناخت میراث فرهنگی و فهم سازوکارهایی است که نگاه انسان را به خودش شکل می‌دهند. ایمان نیز در این بحث، در کنار آگاهی قرار می‌گیرد؛ بنابراین کتاب می‌کوشد رابطه میان خودشناسی، باور، فرهنگ و مسئولیت فکری را به مسئله‌ای جدی برای خواننده تبدیل کند.

نثر کتاب ماهیتی استدلالی و گفت‌وگومحور دارد و در جریان بحث، از مقایسه میان تجربه‌های فرهنگی و اجتماعی کمک می‌گیرد. خواننده با متنی روبه‌روست که به‌جای ارائه پاسخ‌های کوتاه و ساده، او را به بازاندیشی درباره هویت جمعی و فردی فرامی‌خواند. اهمیت مطالعه «بازگشت» در همین نکته است: کتاب به ما یادآوری می‌کند که شناخت خویشتن، بدون شناخت شرایط تاریخی و فرهنگی پیرامون، کامل نخواهد بود.

نویسنده کتاب بازگشت

دکتر علی شریعتی، نویسنده «بازگشت»، در این کتاب با تمرکز بر ایمان، آگاهی و هویت فرهنگی، مسئله بازگشت به خویش را از زاویه‌ای اجتماعی و فکری دنبال می‌کند. دغدغه او در این اثر، تمایز میان تجربه جامعه ایرانی و اسلامی با تجربه دیگر ملت‌هاست؛ تمایزی که باعث می‌شود هر جامعه برای فهم مسائل خود، به زمینه تاریخی و فرهنگی خویش توجه کند.

شریعتی در پرداختن به موضوع، از مقایسه، نقد نگاه‌های رایج و بررسی رابطه غرب با فرهنگ‌های مختلف بهره می‌گیرد. نام او در این اثر با دعوت به خودآگاهی و پرهیز از تقلید فکری پیوند می‌خورد؛ دعوتی که خواننده را به بازشناسی هویت خویش در پرتو ایمان و شناخت دقیق‌تر جهان پیرامون سوق می‌دهد.

خرید کتاب بازگشت به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به کتاب‌های فکری درباره هویت، فرهنگ، ایمان و خودشناسی اجتماعی علاقه دارید، «بازگشت» می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این اثر برای خوانندگانی جذاب است که می‌خواهند نسبت جامعه ایرانی و اسلامی با غرب را بررسی کنند و درباره تفاوت شکل‌های استعمار فرهنگی، نگاه انتقادی داشته باشند.

این کتاب همچنین به علاقه‌مندان آثار دکتر علی شریعتی، اندیشه اجتماعی و مباحث روشنفکری پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه اگر از متن‌هایی لذت می‌برید که به‌جای سرگرمی صرف، پرسش‌هایی درباره هویت و فرهنگ پیش رویتان می‌گذارند. هنگام خرید «بازگشت»، انتظار متنی تحلیلی و تأمل‌برانگیز داشته باشید که شما را به بازنگری در معنای بازگشت به خویش، نقش ایمان و ضرورت آگاهی دعوت می‌کند.