خون روی تیر دروازه (خوب) اثر ریس ریچاردز

معرفی کتاب خون روی تیر دروازه (خوب)

جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین فقط داستان گل‌ها، پیروزی‌ها و قهرمانی یک تیم نبود؛ این مسابقات در سایه کودتای نظامی و حکومتی دیکتاتوری برگزار شد. کتاب خون روی تیر دروازه (خوب) نوشته ریس ریچاردز، روایتی مستند تاریخی-سیاسی از پیوند پیچیده فوتبال و قدرت است؛ روایتی که نشان می‌دهد چگونه یک رویداد ورزشی جهانی می‌تواند به صحنه‌ای برای نمایش حکومت، مقاومت مردم و جدال روایت‌ها تبدیل شود.

ریس ریچاردز در این اثر، فضای پرتنش آرژانتین را در روزهای برگزاری جام جهانی دنبال می‌کند؛ روزهایی که شور فوتبال با ترس، سانسور و سرکوب سیاسی درهم آمیخته بود. این کتاب برای خوانندگانی نوشته شده است که فوتبال را جدا از جامعه و سیاست نمی‌دانند و می‌خواهند پشت پرده یکی از جنجالی‌ترین جام‌های جهانی تاریخ را ببینند.

درباره کتاب خون روی تیر دروازه (خوب)

موضوع اصلی کتاب، جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸ در آرژانتین و اتفاقاتی است که در اطراف آن شکل گرفت. آرژانتین در حالی میزبان این رقابت‌ها شد و در همان سال به قهرمانی رسید که تنها دو سال از کودتای ارتش و برکناری ایزابل پرون گذشته بود و خورخه ویدلا قدرت را در دست داشت. در چنین شرایطی، مسابقات برای حکومت فرصتی مهم بود تا تصویری مطلوب از کشور ارائه کند؛ اما برای مردم، رسانه‌ها و مخالفان نیز امکان نادری بود تا نگاه جهان را به واقعیت زندگی در آرژانتین جلب کنند.

کتاب از یک سو تب‌وتاب بازی‌ها و پیروزی‌های پیاپی تیم ملی آرژانتین را بازگو می‌کند و از سوی دیگر، زندگی در جامعه‌ای را نشان می‌دهد که تلویزیون، رادیو و نشریاتش زیر کنترل حکومت بودند. فوتبال در این میان به میدان کشمکش تبدیل شده بود. حکومت و مخالفان، هر دو تیم ملی را متعلق به خود می‌دانستند و موفقیت آن را برای پیشبرد روایت سیاسی‌شان به کار می‌گرفتند. همین تضاد، به مسابقات معنایی فراتر از ورزش می‌داد.

ریچاردز تنها به فوتبالیست‌ها و ژنرال‌ها نمی‌پردازد. تبعیدیان آرژانتینی، دانشجویان پاریسی، روزنامه‌نگاران شجاع، مادران راهپیمایی پلازا دو مایو و فرزندان گمشده آنان نیز در مرکز روایت قرار دارند. همچنین نقش کمدین‌های هلندی در راه‌اندازی تحریم‌های بین‌المللی از فاصله‌ای دور، بخشی از دامنه گسترده این داستان است. کتاب در کنار روایت قهرمانی آرژانتین، به اتهام‌های رشوه، اجبار و یک آزمایش ناموفق مواد مخدر نیز اشاره می‌کند؛ موضوعاتی که جنجال‌های این جام را پیچیده‌تر می‌سازند.

سبک روایت اثر حال‌وهوایی مستند و تصویری دارد؛ گویی دوربینی فیلم‌برداری، هم‌زمان سکوهای ورزشگاه، خیابان‌های ملتهب، اتاق‌های قدرت و چهره‌های معترض را ثبت می‌کند. ارزش خواندن کتاب در همین نگاه چندلایه است: فوتبال از زمینه تاریخی خود جدا نمی‌شود و قهرمانی، در کنار شادی عمومی، پرسش‌هایی درباره استفاده سیاسی از ورزش، مسئولیت رسانه‌ها و صدای سرکوب‌شدگان ایجاد می‌کند.

نویسنده کتاب خون روی تیر دروازه (خوب)

ریس ریچاردز، نویسنده‌ای اهل انگلستان، در خون روی تیر دروازه (خوب) به سراغ نقطه تلاقی فوتبال، تاریخ و سیاست می‌رود. رویکرد او بر بازسازی فضای یک رویداد تاریخی از زاویه‌های گوناگون استوار است؛ بنابراین روایت فقط به نتیجه مسابقات یا چهره‌های شناخته‌شده فوتبال محدود نمی‌ماند و گروه‌هایی را نیز دنبال می‌کند که در حاشیه رسمی جام جهانی قرار داشتند.

نگاه نویسنده به این ماجرا، هم‌زمان ورزشی و اجتماعی است. او شور جمعی ناشی از بازی‌های تیم ملی را کنار فضای خفقان‌آور آرژانتین قرار می‌دهد تا خواننده ببیند یک ملت چگونه می‌تواند در یک ماه، هم شیفته فوتبال باشد و هم با واقعیت حکومت دیکتاتوری روبه‌رو بماند. نتیجه، روایتی درباره خاطره جمعی، قدرت تبلیغات و مقاومت انسان‌ها در برابر حذف و خاموشی است.

خرید کتاب خون روی تیر دروازه (خوب) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به تاریخ جام جهانی، فوتبال آرژانتین یا رابطه ورزش و سیاست علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی متناسب با سلیقه شما باشد. اثر حاضر برای کسانی جذاب است که می‌خواهند بدانند یک مسابقه جهانی چگونه در بستر یک دیکتاتوری نظامی معنا پیدا می‌کند و چرا قهرمانی ورزشی همیشه از فضای سیاسی و اجتماعی زمانه‌اش جدا نیست.

این کتاب را به علاقه‌مندان ادبیات مستند تاریخی-سیاسی، تاریخ معاصر آرژانتین و روایت‌های پشت‌پرده رویدادهای ورزشی پیشنهاد می‌کنیم. اگر از داستان‌هایی درباره روزنامه‌نگاران، تبعیدیان، جنبش‌های اعتراضی و نقش رسانه‌ها لذت می‌برید، در این اثر با روایت گسترده‌ای روبه‌رو می‌شوید که زمین فوتبال را به خیابان، جامعه و عرصه سیاست پیوند می‌دهد.

خوانندگان نباید انتظار یک گزارش ساده از نتایج بازی‌ها داشته باشند. خون روی تیر دروازه (خوب) کتابی درباره قهرمانی آرژانتین است، اما در همان حال از سرکوب، سانسور، فرزندان گمشده و تلاش مخالفان برای رساندن صدایشان به جهان سخن می‌گوید. این ترکیب، کتاب را برای مطالعه‌ای جدی، تاریخی و چندوجهی مناسب می‌کند؛ به‌ویژه برای شما که می‌خواهید فوتبال را به‌عنوان بخشی از تجربه سیاسی و اجتماعی مردم نیز بشناسید.