عشق من اثر افشین هاشمی

معرفی کتاب عشق من: حامد بهداد (نمایشنامه)

اگر کسی با عشق و اشتیاق درباره یک چهره محبوب وارد کافه‌تریای تئاتر شهر شود، چه موقعیتی شکل می‌گیرد؟ نمایشنامه عشق من: حامد بهداد با همین پرسش ساده، تماشاگر را به فضایی زنده، روزمره و در عین حال نمایشی می‌برد؛ جایی که گفت‌وگو، شنیدن، واکنش و انتظار، خود به بخشی از اجرا تبدیل می‌شوند. افشین هاشمی در این اثر، موقعیتی آشنا را دستمایه قرار می‌دهد تا رابطه میان مخاطب، تئاتر و جامعه را با زبانی کمدی بررسی کند.

این کتاب برای خوانندگانی است که به نمایشنامه فارسی، موقعیت‌های مبتنی بر گفت‌وگو و طنزی علاقه دارند که از دل رفتارهای عادی و برخوردهای ساده شکل می‌گیرد. اثر، به‌جای تکیه بر حادثه‌های بزرگ، از لحظه‌ای معمولی آغاز می‌کند و نشان می‌دهد چگونه یک علاقه شخصی می‌تواند به فرصتی برای حرف زدن، شنیده شدن و آشکار شدن نگاه افراد به هنر و زندگی تبدیل شود.

درباره کتاب عشق من: حامد بهداد (نمایشنامه)

هسته اصلی نمایشنامه، حضور فردی است که به حامد بهداد علاقه دارد و خود را به کافه‌تریای تئاتر شهر می‌رساند. او در آنجا گوش شنوایی برای صحبت کردن درباره این علاقه پیدا می‌کند؛ اما همین گفت‌وگو، طرف مقابل را نیز وارد موقعیتی می‌کند که نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن گذشت. نمایشنامه از این برخورد ساده، جریان گفت‌وگویی می‌سازد که در آن مرز میان زندگی روزمره و صحنه نمایش کم‌رنگ می‌شود.

در این اثر، اتفاق‌ها بیشتر از آنکه بر طرحی پیچیده استوار باشند، از موقعیت‌های جاری، کنش‌های ساده و واکنش‌های انسانی شکل می‌گیرند. این رویکرد به نمایشنامه حال‌وهوایی زندگی‌وار می‌دهد؛ گویی مخاطب با بخشی از زندگی روبه‌روست که بی‌واسطه در برابر او جریان پیدا می‌کند. همین ویژگی باعث می‌شود سکوت‌ها، حرف‌ها، گوش دادن و حتی شیوه حضور آدم‌ها در فضای نمایش اهمیت پیدا کند.

یکی از ویژگی‌های قابل توجه کتاب، توجه آن به بداهه است. تکنیک بداهه‌سازی بازیگران، بداهه‌خوانی و بداهه‌نوازی نوازنده، به ساختار اثر حالتی سیال و جاری می‌بخشد. نوازنده در این فضا یادآور نوازنده‌ای دوره‌گرد است و موسیقی، خوانش و بازی را به هم نزدیک می‌کند. در نتیجه، خواننده با متنی روبه‌روست که فقط به دیالوگ‌های ازپیش‌تعیین‌شده محدود نمی‌شود و امکان شکل‌گیری لحظه‌های زنده را در خود دارد.

عشق من: حامد بهداد بازنویسی یک نمایشنامه قدیمی است و این بازنویسی، موقعیت نمایشی را در پیوند با مخاطبان تئاتر و فضای اجتماعی معاصر پیش می‌برد. طنز اثر تنها برای خنداندن به کار نمی‌رود؛ بلکه وسیله‌ای است برای نگاه کردن به رفتار تماشاگران، انتظارهای آنان و تصویری که از تئاتر در ذهن دارند. از سوی دیگر، نمایشنامه با همین زبان کمدی، وضعیت جامعه کنونی را نیز به پرسش می‌گیرد.

خواندن این نمایشنامه فرصتی است برای توجه به جزئیاتی که معمولاً در حاشیه اجرا قرار می‌گیرند: آدم‌هایی که پشت در سالن‌های نمایش منتظرند، حرف‌هایی که میان تماشاگران ردوبدل می‌شود و واکنش‌هایی که در یک فضای عمومی شکل می‌گیرد. اثر از همین حاشیه‌ها به متن می‌رسد و نشان می‌دهد تئاتر فقط روی صحنه اتفاق نمی‌افتد؛ مخاطب و رفتار او نیز بخشی از جهان نمایشی هستند.

لحن کمدی، فضای گفت‌وگومحور و استفاده از عناصر بداهه، تجربه‌ای متفاوت از یک متن صرفاً داستانی ایجاد می‌کند. در اینجا، علاقه به یک بازیگر بهانه‌ای برای باز شدن باب گفت‌وگوست و گفت‌وگو به سطحی گسترده‌تر می‌رسد: اینکه مردم چگونه درباره هنر حرف می‌زنند، چه چیزی از تئاتر انتظار دارند و چگونه حضورشان می‌تواند خود به یک موقعیت نمایشی تبدیل شود.

نویسنده کتاب عشق من: حامد بهداد (نمایشنامه)

افشین هاشمی در این نمایشنامه، به‌جای روایت مستقیم و توضیح‌های طولانی، از موقعیت و کنش برای پیش بردن متن استفاده می‌کند. نگاه نویسنده به جزئیات رفتار تماشاگران، گفت‌وگوهای روزمره و لحظه‌های جاری، اثر را به نمایشی درباره خودِ تجربه تئاتر نزدیک می‌کند. او با بهره‌گیری از زبان کمدی، علاقه فردی، مخاطب تئاتر و وضعیت اجتماعی را در کنار هم قرار می‌دهد.

رویکرد او در این اثر، بر زنده بودن لحظه و امکان شکل‌گیری واکنش‌های پیش‌بینی‌نشده استوار است. بداهه‌سازی بازیگران، بداهه‌خوانی و بداهه‌نوازی، فقط عناصر تزئینی نیستند؛ بلکه با فضای کلی نمایشنامه هماهنگ می‌شوند و به آن ریتمی پویا می‌دهند. حاصل کار متنی است که هم به ارتباط میان آدم‌ها توجه دارد و هم سازوکارهای اجرا و تماشا را موضوع قرار می‌دهد.

خرید کتاب عشق من: حامد بهداد (نمایشنامه) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به نمایشنامه‌های فارسی با فضای کمدی، گفت‌وگوهای زنده و موقعیت‌های روزمره علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. همچنین اگر از آثاری لذت می‌برید که مخاطب تئاتر را فقط تماشاگر خاموش نمی‌دانند و به رفتار، انتظار و حرف‌های او توجه می‌کنند، در این نمایشنامه موضوعی نزدیک به علایق خود پیدا خواهید کرد.

این اثر برای کسانی نیز جذاب است که به بداهه در اجرا، مرز میان زندگی و نمایش و نقش موسیقی در شکل‌گیری فضای صحنه علاقه‌مندند. نباید انتظار روایتی متکی بر حادثه‌های بزرگ یا پیچش‌های داستانی داشت؛ تمرکز کتاب بر یک موقعیت ساده، گفت‌وگویی که از آن شکل می‌گیرد و نقدی است که در پوشش طنز پیش می‌رود. در نهایت، عشق من: حامد بهداد متنی است برای خوانندگانی که می‌خواهند از زاویه‌ای کمدی و زندگی‌وار به تئاتر، تماشاگران و جامعه نگاه کنند.