اسبها در خواب شاعران را سواری میدهند اثر واهه آرمن
معرفی کتاب اسبها در خواب شاعران را سواری میدهند: مجموعه شعر
اگر جنگ را فقط در میدان نبینیم و ردّ آن را در ذهن، زبان و عاطفه انسان دنبال کنیم، به فضای کتاب اسبها در خواب شاعران را سواری میدهند میرسیم. واهه آرمن در این مجموعه شعر، جنگی بیپایان و تکرارشونده را دستمایه قرار میدهد؛ جنگی که در گوشهای از جهان شعله میکشد، گروهی را در آتش خود میسوزاند و برای گروهی دیگر خاکستر و گرمایی تلخ بر جا میگذارد.
این کتاب مجموعهای از ۱۰۰ شعر است که در دو بخش «شاعری در سنگر» و «سربازی در کتابخانه» سامان یافتهاند. همین دو عنوان، رفتوآمد محوری اثر را نشان میدهند: حرکت میان تجربه مستقیم و تأمل، میان خشونت بیرونی و جهان درونی، و میان کسی که درگیر جنگ است و شاعری که میکوشد آن را بفهمد و به زبان بیاورد.
درباره کتاب اسبها در خواب شاعران را سواری میدهند: مجموعه شعر
درونمایه اصلی شعرهای این مجموعه، احساسات و اندیشههای اجتماعی، فلسفی، سیاسی و عاشقانه سربازی است که جنگ را از زاویهای انسانی تجربه میکند. سرباز این شعرها فقط چهرهای در میدان نبرد نیست؛ او ذهنی پرسشگر و عاطفهای درگیر دارد و میان دلخستگی، شوریدگی، عشق و اندیشیدن به وضعیت انسان معاصر در رفتوآمد است.
آرمن در این مجموعه، جنگ را به حادثهای محدود به زمان و مکان تبدیل نمیکند. جنگ در شعرها همچون وضعیتی ادامهدار ظاهر میشود؛ وضعیتی که اثرش در زندگی کسانی میماند که در شعلههای آن گرفتار شدهاند و نیز در زندگی کسانی که از دور، با آتش و خاکسترش مواجه میشوند. از این منظر، شعرها تنها درباره نبرد نیستند، بلکه درباره پیامدهای انسانی، اخلاقی و عاطفی آن نیز سخن میگویند.
بخش «شاعری در سنگر» میتواند خواننده را به نقطهای نزدیک کند که در آن شعر و جنگ در کنار هم قرار میگیرند. در سوی دیگر، «سربازی در کتابخانه» تصویری از سربازی میسازد که تجربه خشن خود را با خواندن، فکر کردن و جستوجوی معنا همراه میکند. این دوگانه، فضای کتاب را میان سنگر و کتابخانه، عمل و تأمل، و خاموشی و بیان گسترده میکند.
زبان این شعرها از دل همین کشمکشها نیرو میگیرد. در آن، احساسات شخصی از دغدغههای اجتماعی و سیاسی جدا نیستند و نگاه فلسفی نیز در کنار تجربه عاشقانه قرار میگیرد. بنابراین خواننده با مجموعهای تکموضوعی و یکدست از نظر عاطفی روبهرو نیست؛ بلکه با صداهایی مواجه میشود که گاهی خسته و فرسودهاند و گاهی بهسوی شوریدگی میروند.
عنوان کتاب نیز تصویری شاعرانه و چندلایه از نسبت خیال، سفر و شعر پیش روی خواننده میگذارد. اسبهایی که در خواب شاعران را سواری میدهند، با فضای سفر، انتظار و گذر عمر پیوند پیدا میکنند؛ چنانکه در یکی از تصاویر کتاب، شیوه رفتن تفاوتی ندارد و سفر، سفری یکعمره است. این نگاه، تجربه جنگ را با تأملی درباره حرکت انسان و طولانی بودن مسیر زندگی همراه میکند.
ارزش خواندن این مجموعه در آن است که جنگ را از سطح تصویرهای بیرونی فراتر میبرد و به قلمرو احساس، اندیشه و زبان وارد میکند. اگر به شعر معاصر فارسی با دغدغههای اجتماعی علاقه دارید، در این کتاب با روایتی شاعرانه از سربازی، فرسودگی، عشق و پرسشهای انسانی روبهرو میشوید. شعرها برای خوانندهای مناسباند که از آثار چندلایه و تأملبرانگیز، بدون جدا کردن سیاست از عاطفه، لذت میبرد.
نویسنده کتاب اسبها در خواب شاعران را سواری میدهند: مجموعه شعر
واهه آرمن، متولد ۱۳۳۹ در مشهد، دانشآموخته رشته جامعهشناسی در لندن است. مسیر ادبی او با شعر به زبان ارمنی آغاز شد و نخستین دفترش، «به سوی آغاز»، سالها پیش در تهران منتشر شد. دومین مجموعه شعر او، «جیغ»، در ایروان انتشار یافت؛ تجربهای که نشان میدهد شعر در کارنامه او با زبان و فرهنگ ارمنی نیز پیوندی جدی دارد.
آرمن در کنار سرودن، به ترجمه نیز میپردازد. از کارهای ترجمهشده او میتوان به «دیوار زخمی»، گزیدهای از دو دفتر شعر پونه ندایی به زبان ارمنی، و «رودی که از تابلوهای نقاشی میگذشت»، گزیدهای از دو دفتر شعر رسول یونان، اشاره کرد. ترجمه منتخبی از شعر شش شاعر معاصر ارمنستان با عنوان «کلید درم، نور خورشید است» و گزیدهای از هفت مجموعه شعر هوانس گریگوریان با نام «پاییزی کاملا متفاوت» نیز در کارنامه او قرار دارند. در این مجموعه، دغدغههای اجتماعی، فلسفی، سیاسی و عاشقانه او در قالب نگاه یک سرباز و یک شاعر به جنگ آشکار میشود.
خرید کتاب اسبها در خواب شاعران را سواری میدهند: مجموعه شعر به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
این کتاب را به علاقهمندان شعر معاصر، شعر اجتماعی و آثاری پیشنهاد میکنیم که جنگ را از دریچه تجربه انسانی بررسی میکنند. اگر به مجموعههایی با فضای تلخ، اندیشناک و گاه شوریده علاقه دارید، ساختار دوگانه «شاعری در سنگر» و «سربازی در کتابخانه» میتواند تجربهای متفاوت برایتان بسازد.
خوانندگانی که به پیوند میان شعر و مسائل سیاسی، اجتماعی، فلسفی و عاشقانه توجه دارند نیز از این مجموعه بهره میبرند. انتظار شما از این کتاب باید مواجهه با پاسخهای ساده درباره جنگ نباشد؛ شعرهای واهه آرمن بیشتر شما را به مکث، احساس و بازاندیشی درباره سربازی، رنج، عشق و سفر طولانی انسان دعوت میکنند. در نهایت، اسبها در خواب شاعران را سواری میدهند برای کسانی مناسب است که شعر را راهی برای دیدن زخمهای جهان و شنیدن صدای انسان در دل بحران میدانند.
