دستکش قرمز اثر سپیده شاملو

معرفی کتاب دستکش قرمز

گاهی یک مجموعه‌داستان، تنها مجموعه‌ای از روایت‌های کوتاه نیست؛ بلکه مسیر تغییر نگاه نویسنده را نیز پیش چشم خواننده می‌گذارد. کتاب دستکش قرمز، نوشته سپیده شاملو، مجموعه‌ای شامل چهارده داستان کوتاه است که در دو گروه متفاوت شکل گرفته‌اند و از تجربه‌های متنوع نویسنده در برخورد با واقعیت، شخصیت، زبان و فرم داستانی خبر می‌دهند.

در این کتاب، با روایت‌هایی روبه‌رو می‌شوید که بخشی از آن‌ها از زاویه دید زنانه به موقعیت‌های پیرامون نگاه می‌کنند و بخشی دیگر، زبان داستانی و امکانات فرمی را در مرکز توجه قرار می‌دهند. همین تفاوت، فضای کتاب را یکدست و تکراری نمی‌کند و به هر داستان امکان می‌دهد مسیر مستقل خود را دنبال کند.

درباره کتاب دستکش قرمز

دستکش قرمز، نخستین مجموعه داستان کوتاه سپیده شاملو پس از رمان موفق انگار گفته بودی لیلی است. چهارده داستان کتاب را می‌توان به دو دسته هفت‌تایی تقسیم کرد؛ دو گروهی که از نظر نگاه، شیوه روایت و میزان توجه به فرم، تفاوت محسوسی با یکدیگر دارند. این تقسیم‌بندی به خواننده کمک می‌کند مجموعه را فقط به‌عنوان چند داستان جدا از هم نبیند، بلکه آن را مانند تصویری از دو رویکرد متفاوت در داستان‌نویسی دنبال کند.

هفت داستان نخست شامل «هفت شماره بیهوشی»، «تاج»، «تصادف»، «خرما»، «سورپریز»، «پودر گیر نمی‌آید» و «دستکش قرمز» هستند. در این بخش، راوی یا شخصیت اصلی هر داستان زن است و نگاه زنانه به مسائل و موقعیت‌های پیرامون، وجه مشترک روایت‌ها به شمار می‌آید. داستان‌ها از رویکردی واقع‌گرایانه بهره می‌برند و طرح‌هایشان ساده و مستقیم پیش می‌رود. در این بخش، فرم پیچیده یا تجربه‌گرایی زبانی دغدغه اصلی نیست؛ توجه بیشتر به خود موقعیت‌ها، آدم‌ها و تجربه‌هایی است که در بستر روایت شکل می‌گیرند.

هفت داستان دیگر، یعنی «کیسه سیاه»، «آتش»، «اولدوز»، «سفید»، «مجسمه»، «چرخ فلک» و «الهه»، نقطه مقابل گروه نخست قرار می‌گیرند. در این روایت‌ها، زبان داستانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و نویسنده بیش از آنکه تنها به پیش‌بردن یک طرح ساده توجه داشته باشد، ظرفیت‌های زبان و فرم را نیز به کار می‌گیرد. بنابراین خواننده با بخش‌هایی مواجه می‌شود که تجربه ادبی آن‌ها بیش از مسیر خطی اتفاق‌ها، به نحوه بیان و ساخت فضای داستان وابسته است.

نمونه‌ای از این فضای متفاوت را می‌توان در روایت مجسمه‌ای دید که با گل ساخته‌شده از آب دریا شکل می‌گیرد؛ مجسمه‌ای با چشم‌های سیاه و کشیده، بینی باریک و صفحه شطرنجی که از ترکیب خاک و آب دریا ساخته شده است. در این روایت، عطر شور، ممنوعیت آب و گرفتارشدن سازنده در زندان، فضایی رازآلود و نمادین ایجاد می‌کند. چنین تصویری نشان می‌دهد که برخی داستان‌های مجموعه، از واقعیت روزمره فاصله می‌گیرند و با تصویرسازی، زبان و موقعیت‌های غیرمعمول، تجربه‌ای متفاوت از روایت ارائه می‌دهند.

ارزش خواندن کتاب در همین تنوع نهفته است. اگر به داستان کوتاه علاقه دارید، این مجموعه هم روایت‌های واقع‌گرایانه و مستقیم در اختیار شما می‌گذارد و هم داستان‌هایی که زبان و فرم را جدی‌تر دنبال می‌کنند. از سوی دیگر، کنار هم قرارگرفتن دو گروه داستانی، امکان مقایسه و کشف تفاوت میان دو شیوه داستان‌پردازی را فراهم می‌کند؛ از روایت‌هایی با تمرکز بر شخصیت و موقعیت تا متن‌هایی که تصویر و زبان در آن‌ها نقش برجسته‌تری دارند.

نویسنده کتاب دستکش قرمز

سپیده شاملو نویسنده کتاب دستکش قرمز و رمان انگار گفته بودی لیلی است. در این مجموعه، دغدغه‌های روایی او در دو مسیر نمایان می‌شود: در هفت داستان نخست، نگاه زنانه، واقع‌گرایی و طرح‌های ساده و سرراست اهمیت دارد؛ در هفت داستان دوم، توجه به زبان داستانی و فرم در مرکز قرار می‌گیرد. همین جابه‌جایی میان دو رویکرد، این کتاب را به مجموعه‌ای تبدیل می‌کند که می‌توان در آن هم به موضوع و شخصیت‌ها توجه کرد و هم تغییرات شیوه بیان را دنبال کرد.

شاملو در دستکش قرمز، داستان کوتاه را در قالبی واحد محدود نمی‌کند. بخشی از روایت‌ها بر تجربه‌های ملموس و موقعیت‌های پیرامونی استوارند و بخشی دیگر از تصویرها و بیان متفاوت برای ساختن فضای خود بهره می‌برند. خواننده می‌تواند این دو وجه را در کنار هم بخواند و مسیر فکری و ادبی نویسنده را در همین مجموعه دنبال کند.

خرید کتاب دستکش قرمز به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به مجموعه‌داستان‌های فارسی با روایت‌های متنوع علاقه دارید، دستکش قرمز می‌تواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. این کتاب به‌ویژه برای خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که داستان‌های کوتاه واقع‌گرایانه با شخصیت‌های زن و طرح‌های مستقیم را می‌پسندند و در عین حال، از متن‌هایی با زبان تصویری و توجه بیشتر به فرم نیز استقبال می‌کنند.

اگر دوست دارید در یک مجموعه، دو شیوه متفاوت داستان‌نویسی را کنار هم تجربه کنید، این کتاب فرصت خوبی برای مقایسه فراهم می‌کند. انتظار شما از این اثر باید مجموعه‌ای چهارده‌داستانی با فضای متغیر باشد: گاهی نزدیک به واقعیت و تجربه‌های روزمره، و گاهی متکی بر تصویر، زبان و موقعیت‌های رازآلود. دستکش قرمز برای علاقه‌مندان به داستان کوتاه، روایت‌های زنانه، ادبیات واقع‌گرا و تجربه‌های زبانی خواندنی است.