در جستجوی فردی اثر آرییل دورفمن

معرفی کتاب در جستجوی فردی

چگونه می‌توان تاریخ معاصر شیلی را در دل خشک‌ترین بیابان جهان جست‌وجو کرد؟ آریل دورفمن در کتاب در جستجوی فردی، سفری شخصی، تاریخی و سیاسی را به نورته گرانده شیلی روایت می‌کند؛ سرزمینی که ثروت معادن، شکل‌گیری دولت مدرن، نابرابری‌های اجتماعی و سرنوشت جنبش‌های سیاسی این کشور را به هم پیوند زده است.

این کتاب فقط شرح یک سفر جغرافیایی نیست. دورفمن در مسیر شناخت گذشته شیلی، به‌دنبال ریشه‌های اروپایی خانواده همسرش نیز می‌گردد و هم‌زمان ردپای دوست و هم‌رزم سیاسی خود، فردی تابرنا، را دنبال می‌کند؛ دو جست‌وجویی که در کنار هم، خاطرات شخصی را به تاریخ جمعی و پرسش‌های اخلاقی درباره خشونت سیاسی، عدالت و حافظه تبدیل می‌کنند.

درباره کتاب در جستجوی فردی

نورته گرانده، بیابانی در شمال شیلی، از خشک‌ترین نقاط جهان است؛ اما در روایت دورفمن، این سرزمین خالی و بی‌جان نیست. برای ده‌هزار سال، معادن آن از نقره، آهن و مس سرشار بوده‌اند و کشف نیترات در قرن نوزدهم، مسیر زندگی اقتصادی و سیاسی شیلی را دگرگون کرده است. استخراج نیترات به استعمار این بیابان و شکل‌گیری جامعه‌ای مدرن‌تر انجامید، اما ثروت حاصل از معادن در همان حال، عمارت‌ها و الیگارشی را در مناطق معتدل‌تر کشور پدید آورد و نابرابری‌های عمیقی در سراسر شیلی بر جای گذاشت.

دورفمن نشان می‌دهد که نورته گرانده تنها محل استخراج منابع طبیعی نبوده است. همین منطقه به زایش نخستین جنبش‌های دموکراتیک و سوسیالیستی شیلی کمک کرد و در پرورش بسیاری از چهره‌های مهم سیاسی دوران مدرن، از سالوادور آلنده تا آگوستو پینوشه، نقشی اساسی داشت. از این منظر، بیابان به تصویری فشرده از تاریخ کشور تبدیل می‌شود؛ جایی که ثروت، قدرت، آرمان سیاسی و سرکوب در کنار یکدیگر دیده می‌شوند.

رویکرد کتاب، ترکیبی از خاطرات شخصی، کاوش تاریخی و مشاهده مستقیم است. نویسنده با نگاه یک مسافر و در عین حال یک شاهد سیاسی، گذشته را در چشم‌اندازها، معادن، نشانه‌های پراکنده و خاطرات آدم‌ها دنبال می‌کند. عکس‌هایی که خود او گرفته است، به این تجربه وجهی دیداری می‌بخشند و به خواننده کمک می‌کنند فضای دورافتاده و خاص نورته گرانده را در کنار لایه‌های تاریخی آن تصور کند.

یکی از عاطفی‌ترین محورهای کتاب، جست‌وجوی فردی تابرنا، دوست و هم‌فعال دورفمن در دهه ۱۹۶۰، است. تابرنا در یک اردوگاه مرگ دورافتاده در دوره حکومت پینوشه به جوخه اعدام سپرده شد. بازگشت نویسنده به ردپای او، صرفاً تلاشی برای بازسازی یک خاطره شخصی نیست؛ این جست‌وجو به مواجهه‌ای با فقدان، سرکوب و مسئولیت حفظ یاد کسانی تبدیل می‌شود که خشونت سیاسی می‌کوشد حضورشان را از تاریخ پاک کند.

در نتیجه، کتاب میان سفرنامه، خاطره‌نگاری و تاریخ سیاسی حرکت می‌کند و ارزش آن در همین پیوند چندلایه است. خواننده هم با جغرافیای غیرمعمول شمال شیلی آشنا می‌شود و هم درمی‌یابد که چگونه منابع طبیعی، مهاجرت، مناسبات طبقاتی و کشمکش‌های سیاسی می‌توانند سرنوشت یک کشور را شکل دهند. روایت دورفمن، تاریخ را از سطح رویدادهای رسمی پایین می‌آورد و به تجربه انسان‌هایی نزدیک می‌کند که در متن این تحولات زندگی کرده‌اند.

نویسنده کتاب در جستجوی فردی

آریل دورفمن نویسنده‌ای آمریکایی‌شیلیایی است که در آرژانتین متولد شده و آثارش به بیش از پنجاه زبان منتشر شده‌اند. نمایشنامه‌های او در بیش از صد کشور اجرا شده و رمان، شعر، مقاله، نمایشنامه، داستان و فیلمنامه‌هایش جوایز متعددی به دست آورده‌اند. از آثار او می‌توان به نمایشنامه‌های مرگ و دوشیزه و پورگاتوریو، رمان‌های بیوه‌ها و کنفیدنز و خاطرات عنوان جنوب، نگاه به شمال و تغذیه رویاها اشاره کرد. رمان ارواح داروین نیز از آثار متأخر اوست.

دغدغه‌های سیاسی در بخش مهمی از نوشته‌های دورفمن حضور دارند و در این کتاب نیز تاریخ، حافظه و حقوق بشر از یکدیگر جدا نیستند. او علاوه بر فعالیت ادبی، در روزنامه‌ها و مجلات مختلف نوشته است و به‌عنوان فعال حقوق بشر شناخته می‌شود. در در جستجوی فردی، این پیشینه به نگاه انتقادی و انسانی نویسنده کمک می‌کند؛ نگاهی که هم به ساختارهای قدرت توجه دارد و هم به سرگذشت فردی قربانیان و شاهدان.

خرید کتاب در جستجوی فردی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به تاریخ معاصر شیلی، آمریکای لاتین، جنبش‌های دموکراتیک و سوسیالیستی یا پیامدهای سیاسی استخراج منابع طبیعی علاقه دارید، در جستجوی فردی می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که سفرنامه را در پیوند با خاطره شخصی و تحلیل تاریخی می‌پسندند و می‌خواهند با یکی از کمتر شناخته‌شده‌ترین و شگفت‌انگیزترین نواحی جهان از خلال روایتی ادبی آشنا شوند.

همچنین اگر مطالعه آثاری درباره کودتا، سرکوب سیاسی، عدالت و حفظ حافظه قربانیان برایتان اهمیت دارد، این اثر چشم‌اندازی انسانی و تأمل‌برانگیز ارائه می‌دهد. انتظار شما از این کتاب باید روایتی چندلایه باشد: سفری در بیابان، جست‌وجوی ریشه‌های خانوادگی، بازگشت به خاطره یک دوست از دست‌رفته و تلاشی برای فهم نیروهایی که شیلی معاصر را ساخته‌اند.