نگاهی از درون به جنبش چپ ایران اثر حمید شوکت
معرفی کتاب نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت و گو با کورش لاشایی
چگونه یک پزشک انقلابی، پس از سالها مبارزه سیاسی و فعالیت در جنبش چپ، از آرمانهای آغازین خود فاصله گرفت و به یکی از چهرههای نزدیک به حکومت پهلوی تبدیل شد؟ کتاب نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت و گو با کورش لاشایی، حاصل گفتوگوی حمید شوکت با کورش لاشایی است؛ گفتوگویی که زندگی سیاسی، فکری و حرفهای او را در دورهای پرتحول از تاریخ معاصر ایران دنبال میکند.
این کتاب تنها شرح زندگی یک فعال سیاسی نیست؛ بلکه روایتی از انتخابها، تغییر باورها، شکستها، بازگشتها و پیامدهای تصمیمهای فردی در متن تحولات سیاسی ایران است. کورش لاشایی در این گفتوگو درباره مسیر خود از فعالیتهای دانشجویی و سازمان انقلابی حزب توده ایران تا رویارویی با ساواک، همکاری با حکومت شاه، گریز از ایران و بازگشت به حرفه پزشکی سخن میگوید.
درباره کتاب نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت و گو با کورش لاشایی
کورش لاشایی فعالیت سیاسی خود را در ایران آغاز کرد و برای ادامه تحصیل به آلمان رفت. او در دوره فعالیتهای دانشجویی به کنفدراسیون دانشجویان پیوست و در جریان تماس با رهبران حزب توده ایران در آلمان شرقی، با نورالدین کیانوری دیدار کرد. اندکی بعد، همراه گروهی از جوانانی که از حزب توده جدا شده بودند، در بنیانگذاری سازمان انقلابی حزب توده ایران نقش داشت و در نخستین کنفرانس آن سازمان در آلبانی به عضویت هیئت اجرایی درآمد.
پس از پایان تحصیل پزشکی، لاشایی برای آموزشهای تئوریک و نظامی به جمهوری تودهای چین رفت و در جریان انقلاب فرهنگی نیز بار دیگر به آن کشور سفر کرد. در همین مسیر با مائوتسهدون ملاقات داشت. فعالیتهای او سپس به کردستان ایران، عراق، لبنان و شیخنشینهای خلیج فارس کشیده شد؛ از تماس با مبارزان کردستان و دیدار با جرج حبش تا تلاش برای سازماندهی کارگران ایرانی در منطقه. این بخشها تصویری از گستره جغرافیایی و سیاسی فعالیتهای او ارائه میکنند.
بازگشت مخفیانه به ایران با گذرنامهای جعلی، شناسایی و دستگیری توسط ساواک، شکنجه و دگرگونی در باورهای سیاسی، نقطه عطف زندگی لاشایی بود. او پس از آزادی، در گروه صنعتی شهریار کار کرد و در مجمع تحقیق و نگارش پنجاه سال سلطنت پهلوی نیز حضور یافت. همکاری در تدوین فلسفه انقلاب سفید و دیدار با محمدرضا شاه، مسیر زندگی او را بیش از پیش از فعالیتهای انقلابی اولیه دور کرد. آخرین سمت او در ایران، دبیری لژیون خدمتگزاران بشر بود.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بازداشت و اعدام پرویز نیکخواه، لاشایی مدتی مخفی شد و سپس از ایران گریخت. او در آمریکا، پس از کنار گذاشتن فعالیت سیاسی، در رشته روانپزشکی تخصص گرفت و به کار پزشکی بازگشت. حمید شوکت با پرسشهایی پیگیر، این فراز و فرودها را به موضوعی برای بازاندیشی درباره ایدئولوژی، مسئولیت سیاسی، فشار حکومت و امکان تغییر انسان تبدیل میکند. ارزش کتاب در همین مواجهه مستقیم با گذشته است: خواننده با روایتی روبهرو میشود که نه یک زندگینامه خطی و بیچالش، بلکه گفتوگویی درباره تناقضهای فردی و تاریخی است.
در این اثر، جنبش چپ ایران از خلال تجربه شخصی یکی از رهبران اولیه سازمان انقلابی دیده میشود. از سوی دیگر، پزشکی و خدمت به مردم نیز بخش مهمی از هویت لاشایی را تشکیل میدهد؛ او در دورهای از زندگی خود در روستاهای دورافتاده کردستان ایران و عراق به درمان و سلامت مردم پرداخت. همین پیوند میان آرمان سیاسی، حرفه پزشکی و تغییر مسیر شخصی، به کتاب لایهای انسانی میدهد و آن را برای خوانندگانی که به تاریخ شفاهی و روایتهای سیاسی علاقه دارند، خواندنی میکند.
نویسنده کتاب نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت و گو با کورش لاشایی
حمید شوکت در این کتاب با تکیه بر گفتوگو، زندگی و تجربههای کورش لاشایی را در برابر خواننده قرار میدهد. شیوه او بر شنیدن روایت شخصی یک کنشگر سیاسی و دنبال کردن نقاط تغییر در زندگی او استوار است؛ از شکلگیری باورهای انقلابی و فعالیت سازمانی تا مواجهه با زندان، شکنجه، همکاری با حکومت پهلوی و مهاجرت.
تمرکز نویسنده بر جزئیات مسیر سیاسی و فکری لاشایی باعث میشود خواننده فقط با مجموعهای از رویدادها روبهرو نباشد، بلکه درباره رابطه میان باور و عمل، فشار سیاسی و مسئولیت فردی نیز تأمل کند. این گفتوگو بخشی از مجموعه «نگاهی از درون به جنبش چپ ایران» است و تجربه یک چهره سیاسی را بهعنوان دریچهای برای فهم بخشی از تاریخ معاصر ایران روایت میکند.
خرید کتاب نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت و گو با کورش لاشایی به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به تاریخ سیاسی معاصر ایران، جنبش چپ، سازمانهای سیاسی و خاطرات فعالان این جریان علاقه دارید، این کتاب میتواند انتخابی مناسب برای مطالعه باشد. اثر حاضر بهویژه برای کسانی جذاب است که میخواهند تحولات سیاسی را نه فقط از زاویه رویدادهای عمومی، بلکه از خلال تجربه و اعترافات یک فرد درگیر با این رویدادها دنبال کنند.
این کتاب را به علاقهمندان تاریخ شفاهی، گفتوگوهای سیاسی، زندگینامههای فکری و روایتهای مربوط به سازمان انقلابی حزب توده ایران پیشنهاد میکنیم. همچنین اگر به سرگذشت شخصیتهایی علاقهمندید که در طول زندگی خود با تغییرات عمیق سیاسی و فکری روبهرو شدهاند، گفتوگو با کورش لاشایی نگاه پیچیدهتری به مفهوم آرمان، سازش، ترس، مسئولیت و بازگشت به زندگی حرفهای ارائه میدهد.
از این کتاب انتظار روایتی یکدست و قهرمانمحور نداشته باشید. با اثری مواجه خواهید شد که مسیر پرتنش یک پزشک و فعال سیاسی را از مبارزه انقلابی تا فاصله گرفتن از سیاست و ادامه زندگی در آمریکا بررسی میکند. اگر مطالعه روایتهای مستند، چندلایه و مبتنی بر گفتوگو را میپسندید، نگاهی از درون به جنبش چپ ایران: گفت و گو با کورش لاشایی میتواند دریچهای قابل تأمل به تجربههای فردی و تناقضهای تاریخ سیاسی ایران بگشاید.
