هزار افسان کجاست؟ پارهٔ دوم ریشهیابی درخت کهن اثر بهرام بیضایی
کتاب هزار افسان کجاست؟ پارهٔ دوم ریشهیابی درخت کهن
(پژوهش)انتشارات:
روشنگران
نویسنده:
بهرام بیضایی
نویسنده:
بهرام بیضایی
قیمت:
1,500,000
10٪
1,350,000
قیمت:
1,500,000
10٪
1,350,000
معرفی کتاب هزار افسان کجاست؟ پارهٔ دوم ریشهیابی درخت کهن
اگر «هزار و یک شب» را فقط مجموعهای از قصههای خیالانگیز بدانیم، بخشی مهم از مسیر شکلگیری و ماندگاری آن را نادیده گرفتهایم. کتاب «هزار افسان کجاست؟ پارهٔ دوم ریشهیابی درخت کهن» نوشتهٔ بهرام بیضایی، پژوهشی گسترده دربارهٔ ریشهها، شخصیتها و پیوندهای اسطورهای این داستان بنیادین است؛ اثری که با نگاهی دقیق، پرسش اصلی خود را پیش میکشد: هزار افسان از کجا آمده و رد آن را در کدام روایتهای کهن میتوان دنبال کرد؟
این کتاب برای خوانندهای نوشته شده است که میخواهد فراتر از روایت مشهور «هزار و یک شب» برود و نسبت آن را با فرهنگ و ادبیات ایرانی بهتر بشناسد. بیضایی در این پژوهش، داستان، اسطوره و تاریخ روایت را کنار هم میگذارد و از خلال مقایسه و ریشهیابی، تصویری تازه از جایگاه این قصهها ارائه میکند.
درباره کتاب هزار افسان کجاست؟ پارهٔ دوم ریشهیابی درخت کهن
محور اصلی کتاب، بررسی خاستگاه ایرانی «هزار و یک شب» و جستوجوی ردپای آن در روایتهای کهن است. نویسنده با تمرکز بر شهرزاد قصهگو و خواهر او، به سراغ شخصیتهایی میرود که در حافظهٔ ادبی و اسطورهای جهان قصه نقشی تعیینکننده دارند. در کنار این دو، جایگاه ضحاک نیز بررسی میشود تا ارتباط میان روایتهای گوناگون و دگرگونی اسطوره در گذر زمان روشنتر شود.
یکی از ویژگیهای برجستهٔ اثر، مقایسهٔ مضمونی «شاهنامه» و «هزار و یک شب» است. این مقایسه صرفاً کنار هم گذاشتن دو متن نیست؛ بیضایی نشانهها و مضمونهای مشترک را پی میگیرد و میکوشد نشان دهد چگونه برخی نقشها، کشمکشها و الگوهای روایی از گذشته به روایتهای بعدی راه یافتهاند. نتیجه، خوانشی پژوهشی و در عین حال روایی است که خواننده را به بازنگری در مرز میان افسانه، اسطوره و تاریخ دعوت میکند.
پرسش «هزار افسان کجاست؟» در سراسر کتاب حضوری زنده دارد. آیا این داستان تنها خیالپردازی است یا از سنتها و روایتهایی ریشه میگیرد که پیش از شکل نهایی آن وجود داشتهاند؟ نویسنده برای پاسخ دادن به این پرسش، خاستگاه شهرزاد و دینآزاد را دنبال میکند و سپس در امتداد زمان، مسیر رسیدن روایت به اسطوره را بررسی میکند. این شیوه باعث میشود موضوع کتاب فقط دربارهٔ یک اثر ادبی نباشد، بلکه به چگونگی ماندگاری و دگرگونی قصهها نیز بپردازد.
بیضایی گسترهای از متنها و آثار تاریخی و کهن را در این بررسی به هم پیوند میدهد. رویکرد او بر دنبال کردن نشانهها، مقایسهٔ روایتها و پیوند دادن اجزای پراکنده استوار است؛ بنابراین خواننده با اثری روبهرو میشود که نیازمند تأمل و همراهی است. «هزار افسان کجاست؟» در عین توجه به جزئیات، تصویری کلی از ریشهیابی یک سنت قصهگویی به دست میدهد و نشان میدهد که روایتها چگونه در طول زمان معنا و شکل تازه پیدا میکنند.
در پایان کتاب، چند پیآورد با عنوانهای «زن بلاگردان»، «اژدهاکشی گرشسب» و «اژدهای شورشی» آمده است. سه پیوست «ترانهٔ دو خاتون»، «جن و پری» و «سرود نیایش سخن» نیز بخش دیگری از این مجموعه را تشکیل میدهند. این بخشها دامنهٔ بحث را گسترش میدهند و فرصت بیشتری برای دنبال کردن مضمونهای اسطورهای، شخصیتها و نقش روایت در فرهنگ کهن فراهم میکنند.
نویسنده کتاب هزار افسان کجاست؟ پارهٔ دوم ریشهیابی درخت کهن
بهرام بیضایی در این کتاب با رویکردی پژوهشی و پیگیر، سراغ یکی از مهمترین داستانهای جهان، یعنی «هزار و یک شب»، میرود. دغدغهٔ او یافتن ریشهها و نشانههایی است که در روایتهای کهن باقی ماندهاند. او به جای ارائهٔ پاسخی کوتاه، مسیر شکلگیری معنا را در میان متنها و اسطورهها دنبال میکند و از مقایسهٔ «شاهنامه» با «هزار و یک شب» برای روشن کردن پیوندهای روایی بهره میگیرد.
اهمیت کار بیضایی در این اثر، در کنار هم نشاندن شخصیتهایی مانند شهرزاد، خواهر او و ضحاک و بررسی نقش آنها در گسترهای از روایتهاست. زبان و ساختار پژوهش، خواننده را به جستوجوی فعال در میان نشانهها دعوت میکند؛ از این رو کتاب هم برای علاقهمندان ادبیات و اسطوره جذاب است و هم برای کسانی که میخواهند با نگاهی تحلیلیتر به قصههای آشنا بازگردند.
خرید کتاب هزار افسان کجاست؟ پارهٔ دوم ریشهیابی درخت کهن به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به پژوهشهای ادبی، اسطورهشناسی و ریشهیابی روایتهای کهن علاقه دارید، «هزار افسان کجاست؟» میتواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب بهویژه برای خوانندگانی پیشنهاد میشود که «هزار و یک شب» را میشناسند اما میخواهند دربارهٔ خاستگاه ایرانی، شخصیت شهرزاد و پیوندهای این اثر با روایتهای اسطورهای بیشتر بدانند.
این اثر همچنین برای علاقهمندان به «شاهنامه» و مقایسهٔ متون کلاسیک خواندنی است؛ زیرا بخش مهمی از بحث خود را بر سنجش مضمونی این دو جهان روایی بنا میکند. اگر از آثاری لذت میبرید که به جای روایت سریع، شما را به دنبال کردن نشانهها و ارتباط میان قصهها وامیدارند، باید انتظار مطالعهای پژوهشمحور، دقیق و تأملبرانگیز را داشته باشید.
در نهایت، این کتاب برای کسانی ارزش بیشتری دارد که به نقش اسطوره در شکلگیری داستانها، دگرگونی روایت در گذر زمان و پیوند ادبیات ایرانی با قصههای شناختهشدهٔ جهانی فکر میکنند. پیآوردها و پیوستهای پایانی نیز دامنهٔ مطالعه را گستردهتر میکنند و کتاب را به مجموعهای مناسب برای خوانش عمیقتر دربارهٔ هزار افسان، شهرزاد، ضحاک و سنت قصهگویی کهن تبدیل میسازند.
