گوشهنشینان آلتونا ا (نمایشنامه در پنج پرده) اثر ژان پل سارتر
کتاب گوشهنشینان آلتونا ا (نمایشنامه در پنج پرده)
معرفی کتاب گوشهنشینان آلتونا ا (نمایشنامه در پنج پرده)
در عمارت قدیمی خانواده‌ای ثروتمند، گذشته پشت درهای بسته نفس می‌کشد و هر تصمیم خانوادگی به پرسشی درباره مسئولیت انسان تبدیل می‌شود. گوشهنشینان آلتونا ا (نمایشنامه در پنج پرده) اثر ژان پل سارتر، نمایشی خانوادگی و اخلاقی است که از انزوای یک مرد آغاز می‌شود، اما خیلی زود دامنه آن به جنگ، داوری و سرنوشت انسان در قرن بیستم می‌رسد.
سارتر در این اثر، خانواده گرلاخ را در نزدیکی هامبورگ و در عمارتی واقع در میان پارکی بزرگ قرار می‌دهد؛ خانواده‌ای از سرمایه‌داران بزرگ آلمان که در ظاهر زیر یک سقف زندگی می‌کنند، اما هر یک با گذشته، ترس و مسئولیت خود درگیرند. نمایشنامه در پنج پرده پیش می‌رود و فضای بسته خانه را به صحنه‌ای برای رویارویی‌های پنهان و آشکار تبدیل می‌کند.
درباره کتاب گوشهنشینان آلتونا ا (نمایشنامه در پنج پرده)
ماجرا زمانی آغاز می‌شود که پدر خانواده، با آگاهی از این‌که تنها شش ماه دیگر زنده خواهد بود، دخترش لنی، پسر کوچک‌ترش ورنر و جوهانا، همسر ورنر، را گرد هم می‌آورد تا آخرین وصیت‌هایش را با آنان در میان بگذارد. در همین موقعیت، تقسیم مسئولیت‌ها و جایگاه افراد در خانواده بار دیگر آشکار می‌شود. جوهانا تصور می‌کند پس از مرگ پدر، بار دشواری که همیشه بر دوش ورنر بوده، همچنان به او و همسرش منتقل خواهد شد.
مرکز رازآلود نمایش، فرانتس، پسر بزرگ‌تر خانواده است. او به‌طور رسمی مرده اعلام شده، اما پس از بازگشت از جبهه‌های جنگ، خود را در اتاقش محبوس کرده است. فرانتس تنها به لنی، خواهر کوچک‌ترش، اجازه دیدار می‌دهد. این انزوای طولانی، خانه را به فضایی آکنده از سکوت و پرسش بدل می‌کند: چه چیزی او را از جهان جدا کرده و خانواده چرا نمی‌تواند با گذشته او روبه‌رو شود؟
جوهانا برای آن‌که شوهرش را از زحمت‌های برادر بزرگ‌تر نجات دهد، تصمیم می‌گیرد از معمای گوشه‌گیری فرانتس پرده بردارد. با این حال، جست‌وجوی او فقط به کشف یک راز شخصی محدود نمی‌ماند و رویدادهای تازه‌ای را در خانواده رقم می‌زند. نمایشنامه بدون فاش کردن پایان، مخاطب را قدم‌به‌قدم به سوی لایه‌هایی از مسئولیت، گناه و پیامد تصمیم‌های انسانی می‌برد.
در این اثر، خانواده گرلاخ تصویری فشرده از جامعه‌ای است که نمی‌تواند گذشته خود را پشت سر بگذارد. شخصیت‌ها در جایگاه متهمانی قرار می‌گیرند که گذشته درباره آنان داوری می‌کند و حکم آن آسان و بی‌رحمانه نیست. صحنه هم‌زمان حال‌وهوای دادگاه و زندان دارد؛ جایی که آدم‌ها در چارچوبی بسته گرفتارند و ناچار می‌شوند با آنچه انجام داده‌اند یا از آن گریخته‌اند، روبه‌رو شوند.
یکی از محورهای مهم کتاب، داوری درباره قرن بیستم است؛ قرنی که می‌توانست دوره‌ای شایسته ستایش باشد، اما تهدیدی درونی، یعنی خود انسان، آن را به سوی خشونت و نابودی کشانده است. از همین رو، نمایشنامه از یک درام خانوادگی فراتر می‌رود و به پرسشی گسترده‌تر می‌رسد: انسان چگونه به دشمن خویش تبدیل می‌شود و آیا می‌تواند از مسئولیت تاریخی و اخلاقی خود بگریزد؟
فضای اثر سنگین، بسته و روان‌کاوانه است و گفت‌وگوها در خدمت آشکار شدن کشمکش‌های اخلاقی شخصیت‌ها قرار دارند. در پایان این مسیر، دو حکم مرگ و یک محکومیت به انزوای همیشگی بر فضای نمایش سایه می‌اندازد. چنین ساختاری، تجربه خواندن کتاب را به تأملی جدی درباره جنگ، خاطره، تقصیر و امکان داوری تبدیل می‌کند؛ بدون آن‌که نمایشنامه پاسخ‌های ساده در اختیار مخاطب بگذارد.
نویسنده کتاب گوشهنشینان آلتونا ا (نمایشنامه در پنج پرده)
ژان پل سارتر در گوشهنشینان آلتونا ا (نمایشنامه در پنج پرده)، از موقعیتی خانوادگی برای طرح پرسش‌هایی اخلاقی و تاریخی استفاده می‌کند. توجه او به گذشته، محکومیت، انزوا و مسئولیت انسان، به نمایشنامه‌ای منجر شده است که شخصیت‌هایش فقط اعضای یک خانواده نیستند؛ آنان در برابر داوری گذشته و پیامد اعمال انسانی قرار گرفته‌اند.
رویکرد سارتر در این اثر بر تقابل‌های فشرده و فضای محصور استوار است. عمارت، اتاق فرانتس و صحنه نمایش، هر کدام شکل‌هایی از محدودیت را پیش چشم خواننده می‌گذارند. به همین دلیل، کتاب برای کسانی جذاب است که در نمایشنامه، علاوه بر رخداد و گفت‌وگو، به ساختن یک موقعیت اخلاقی و واداشتن مخاطب به قضاوت درباره شخصیت‌ها اهمیت می‌دهند.
خرید کتاب گوشهنشینان آلتونا ا (نمایشنامه در پنج پرده) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟
اگر به نمایشنامه‌های جدی با فضای روان‌شناختی و خانوادگی علاقه دارید، این اثر می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. کتاب به‌ویژه برای خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که از داستان‌هایی درباره رازهای خانوادگی، بازگشت از جنگ، انزوای فردی و رویارویی با گذشته لذت می‌برند و دوست دارند روابط میان شخصیت‌ها را در سطحی اخلاقی و تاریخی دنبال کنند.
این نمایشنامه همچنین برای کسانی مناسب است که به آثار تأمل‌برانگیز درباره جنگ و مسئولیت انسان علاقه دارند. نباید از آن انتظار روایتی سبک یا سرگرمی صرف داشته باشید؛ گوشهنشینان آلتونا ا تجربه‌ای فشرده و سنگین ارائه می‌دهد که در آن هر سکوت، تصمیم و گفت‌وگو می‌تواند معنایی فراتر از مناسبات خانوادگی پیدا کند. اگر از مطالعه آثاری لذت می‌برید که شما را به داوری درباره شخصیت‌ها و در عین حال بازنگری در معیارهای داوری خودتان وامی‌دارند، این کتاب جایگاه ویژه‌ای در انتخاب‌های شما خواهد داشت.
سارتر، ادیب هستی‌گرا ژان پل سارتر در ۲۱ ژوئن ۱۹۰۵ در پاریس متولد شد. او یک روشنفکر و پیشگام و طرفدار اگزیستانسیالیسم بود که از اهداف چپ (مارکسیست) در فرانسه و سایر کشورها حمایت می‌کرد. او تعدادی کتاب نوشت و جایزهٔ نوبل ادبی را در سال ۱۹۶۴ دریافت کرد. هرچند که آن را رد کرد...
