از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله اثر کریم امامی

معرفی کتاب از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله

ترجمه فقط جایگزین‌کردن واژه‌های یک زبان با واژه‌های زبان دیگر نیست؛ هر ترجمه با انتخاب، تفسیر، لحن و تصمیم‌های دشوار همراه است. کتاب از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله حاصل سال‌ها فعالیت حرفه‌ای کریم امامی در زمینه ترجمه است و خواننده را با جنبه‌های گوناگون این کار، از تجربه ترجمه شعر تا نقد فرهنگ‌های انگلیسی‌فارسی، روبه‌رو می‌کند.

این مجموعه مقالاتی درباره ترجمه، مترجم، ترجمه در ایران و ترجمه داستان را کنار هم قرار می‌دهد. کتاب برای کسانی جذاب است که می‌خواهند ترجمه را نه فقط به‌عنوان محصول نهایی، بلکه به‌عنوان فرایندی فکری و زبانی بشناسند. در نوشته‌های امامی، تجربه عملی مترجم با نگاه تحلیلی به زبان و ادبیات همراه می‌شود.

درباره کتاب از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله

ساختار کتاب سه بخش اصلی دارد. بخش نخست شامل گفت‌وگوهایی با کریم امامی درباره ترجمه و مترجم و نیز مقاله‌ها و برگردان‌هایی درباره موضوعات مرتبط است. در این بخش، مسئله ترجمه شعر فارسی به انگلیسی جایگاه ویژه‌ای دارد و تجربه برگردان شعر «از خاک به خاک از جان به جهان» و شعر «صدای پای آب» از سهراب سپهری بررسی می‌شود.

یکی از محورهای مهم کتاب، توجه به لحن در ترجمه است. لحن می‌تواند فضای متن، شخصیت بیان و نسبت اثر با خواننده را دگرگون کند؛ از همین رو، مترجم ناگزیر است فراتر از معنای ظاهری واژه‌ها را ببیند. امامی همچنین درباره بهترین اثر ترجمه‌شده ایرانی بحث می‌کند و در مقاله‌ای دیگر، با تکیه بر تجربه همکاری خود با ذبیح‌الله منصوری در انتشارات فرانکلین، به روش ترجمه خاص و منحصربه‌فرد او می‌پردازد.

در ادامه، ترجمه ادبی از زاویه‌ای عملی‌تر دنبال می‌شود. امامی در یکی از مقاله‌ها کوشیده است هفتاد رباعی خیام را به انگلیسی برگرداند. این بخش‌ها برای خواننده‌ای که به دشواری‌های انتقال شعر، موسیقی کلام و معنای ادبی میان دو زبان علاقه دارد، چشم‌اندازی روشن از چالش‌های ترجمه فراهم می‌آورد؛ چالش‌هایی که همیشه با یک پاسخ قطعی حل نمی‌شوند.

بخش دوم به نقد دیدگاه نویسنده درباره سه فرهنگ انگلیسی‌فارسی اختصاص دارد: فرهنگ معاصر انگلیسی فارسی اثر محمدرضا باطنی، فرهنگ انگلیسی فارسی هزاره اثر علی‌محمد حق‌شناس و فرهنگ انگلیسی فارسی حییم تألیف سلیمان حییم. پرداختن به فرهنگ‌نویسی در کنار ترجمه، دامنه بحث کتاب را گسترده‌تر می‌کند و نشان می‌دهد انتخاب واژه و ارائه معنای مناسب، تا چه اندازه به شناخت دقیق زبان وابسته است.

بخش سوم با عنوان «کارگاه ترجمه» جنبه آموزشی و کاربردی بیشتری دارد. این بخش از ۲۲ کارگاه تشکیل شده و راهکارها و اصول عملی ترجمه از انگلیسی به فارسی را همراه با نمونه‌های متعدد ارائه می‌کند. بنابراین، کتاب هم برای تأمل درباره تجربه مترجمان و هم برای دنبال‌کردن مسائل روزمره ترجمه قابل استفاده است. خواننده باید انتظار مجموعه‌ای یکدست و آموزشی به معنای معمول را نداشته باشد؛ این اثر هم‌زمان مجموعه مقاله، نقد، تجربه و کارگاه است.

از سوی دیگر، عنوان کتاب به فراز و نشیب‌های حرفه ترجمه اشاره دارد؛ حرفه‌ای که در آن انتخاب معادل، حفظ لحن، توجه به زمینه و سنجش کیفیت ترجمه اهمیت پیدا می‌کند. ارزش خواندن کتاب در همین ترکیب نهفته است: مباحث نظری با نمونه‌های واقعی پیوند می‌خورند و پرسش‌های ترجمه در قالب تجربه‌ها و بررسی‌های مشخص مطرح می‌شوند.

نویسنده کتاب از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله

کریم امامی از مترجمان نامدار ایران است. او در سال ۱۳۰۹ در کلکته هند متولد شد و زادگاه رسمی‌اش شیراز بود. از دوران دبیرستان آموختن زبان انگلیسی را آغاز کرد و در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران تحصیل کرد. پس از فارغ‌التحصیلی، مدتی به‌عنوان مترجم برای خبرنگاران خارجی کار کرد و سپس به کیهان فارسی پیوست.

امامی بعدتر دریافت که روزنامه‌نگاری با مسیر مورد نظرش سازگار نیست و در انتشارات فرانکلین مشغول به کار شد. او نخستین کتابش را در سال ۱۳۴۲ ترجمه کرد. کتاب حاضر حاصل گردآوری مقاله‌هایی است که امامی در فاصله سال‌های مختلف و در روزنامه‌های گوناگون درباره ترجمه نوشته بود؛ مقاله هفتم این مجموعه در جلد دوم به چاپ رسیده است. نگاه او در این اثر، بر تجربه، دقت زبانی و مواجهه مستقیم با مسائل ترجمه استوار است.

خرید کتاب از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به ترجمه ادبی، ترجمه شعر فارسی به انگلیسی و رابطه میان زبان و معنا علاقه دارید، از این کتاب نکته‌ها و پرسش‌های فراوانی دریافت می‌کنید. این اثر برای دانشجویان و علاقه‌مندان ترجمه، مترجمان زبان انگلیسی و فارسی، ویراستاران و خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند درباره لحن، انتخاب معادل و دشواری‌های انتقال متن بیشتر بدانند.

همچنین اگر به نقد فرهنگ‌های لغت، تجربه مترجمان ایرانی یا نمونه‌های عملی ترجمه علاقه‌مندید، سه بخش کتاب پاسخ‌گوی سلیقه‌های متفاوت شما خواهد بود. از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله کتابی برای مطالعه آهسته و مقایسه‌ای است؛ کتابی که در آن هم با تجربه‌های ادبی کریم امامی روبه‌رو می‌شوید و هم با اصول و راهکارهایی برای ترجمه از انگلیسی به فارسی. در نهایت، این مجموعه برای کسانی انتخاب مناسبی است که می‌خواهند پشتِ متن ترجمه‌شده، تصمیم‌ها و دشواری‌های مترجم را نیز ببینند.