دور تا دور دنیا (۴۴) سیندخت اثر فریده فرجام

معرفی کتاب دور تا دور دنیا (۴۴) سیندخت

گاهی یک دیدار، تنها گفت‌وگویی میان دو شخصیت نیست؛ بلکه می‌تواند سرنوشت آدم‌ها و نگاه آنان به دشمنی، دوستی و داوری را به چالش بکشد. کتاب «دور تا دور دنیا (۴۴) سیندخت» نمایش‌نامه‌ای از فریده فرجام است که یکی از داستان‌های شاهنامه را در قالبی نمایشی و در سه پرده بازنویسی می‌کند. در مرکز این اثر، سیندخت قرار دارد؛ زنی که با حضوری سنجیده و اثرگذار، در برابر سام می‌ایستد و سخن خود را با صراحت بیان می‌کند.

این کتاب برای خوانندگانی که به ادبیات نمایشی، بازنویسی داستان‌های شاهنامه و روایت‌های اسطوره‌ای علاقه دارند، فرصتی فراهم می‌کند تا با یکی از چهره‌های زن در ادبیات حماسی فارسی از زاویه‌ای تازه همراه شوند. فضای اثر بر گفت‌وگو، رویارویی و آشکار شدن موضع شخصیت‌ها استوار است و خواننده را به شنیدن صدای سیندخت در موقعیتی حساس دعوت می‌کند.

درباره کتاب دور تا دور دنیا (۴۴) سیندخت

فریده فرجام در این نمایش‌نامه، داستان سیندخت را از شاهنامه انتخاب کرده و آن را برای صحنه در سه پرده بازآفرینی کرده است. ساختار سه‌پرده‌ای، روایت را بر لحظه‌های رویارویی و گفت‌وگو متمرکز می‌کند. در بخش معرفی‌شده از نمایش، سیندخت روبه‌روی سام می‌ایستد، تور سیاه را از چهره‌اش کنار می‌زند و خود را مادر رودابه و همسر مهراب معرفی می‌کند. همین معرفی، جایگاه او را در میان شخصیت‌های درگیر با این ماجرا روشن می‌سازد.

سیندخت با آمدن نزد سام، درباره نگاه او به کابل، دشمن و دوست، و نسبت میان گناه، بدگوهری و شایستگی سخن می‌گوید. کلام او لحنی التماس‌آمیز و در عین حال استوار دارد؛ گویی شخصیت، در شرایطی دشوار، می‌کوشد با حضور مستقیم و گفت‌وگو راهی برای شنیده شدن پیدا کند. نمایش‌نامه از همین مسیر، موضوعاتی مانند داوری درباره دیگران، پیش‌داوری، نسبت خانوادگی، مسئولیت و شجاعت در برابر قدرت را پیش می‌کشد.

بازنویسی یک روایت شاهنامه در قالب نمایش، باعث می‌شود داستان بیش از آنکه صرفاً نقل شود، از راه صدا، مکث، حرکت و تقابل شخصیت‌ها تجربه شود. جمله‌های کوتاه، مکث‌های نمایشی و توضیح حرکت‌های صحنه‌ای، به متن حال‌وهوایی اجرایی می‌بخشند. خواننده می‌تواند هنگام مطالعه، حضور شخصیت‌ها و تغییر فضای گفت‌وگو را تصور کند و هم‌زمان با لایه‌های انسانی روایت همراه شود.

در این اثر، سیندخت تنها موضوع یک داستان کهن نیست؛ او شخصیتی است که خود وارد میدان می‌شود و درباره موقعیتش سخن می‌گوید. اهمیت این رویکرد در آن است که روایت حماسی، از زاویه مواجهه یک زن با قدرت و خطر دوباره خوانده می‌شود. با این حال، نمایش‌نامه تلاش نمی‌کند فضای داستان را از ریشه خود جدا کند؛ بلکه آن را در قالبی فشرده، دیالوگ‌محور و مناسب خوانش نمایشی پیش چشم مخاطب قرار می‌دهد.

مطالعه «دور تا دور دنیا (۴۴) سیندخت» می‌تواند برای کسانی جذاب باشد که می‌خواهند با بازآفرینی ادبیات کلاسیک در قالبی کوتاه و نمایشی آشنا شوند. این کتاب، در کنار توجه به زبان و کنش صحنه، پرسش‌هایی درباره امکان گفت‌وگو در موقعیت‌های بحرانی مطرح می‌کند: آیا می‌توان میان دشمنی و دوستی مرزی دوباره ترسیم کرد؟ آیا شنیده شدن یک صدا می‌تواند نگاه طرف مقابل را تغییر دهد؟ پاسخ این پرسش‌ها در روند نمایش شکل می‌گیرد و مخاطب را به تأمل وامی‌دارد.

نویسنده کتاب دور تا دور دنیا (۴۴) سیندخت

فریده فرجام نویسنده کودکان، نمایش‌نامه‌نویس، نویسنده و شاعر بزرگسالان ایرانی است. او در تهران به دنیا آمد، تحصیلات دبیرستانی خود را در تهران و پاریس به پایان رساند و سپس در فرانسه در رشته زبان و ادبیات فرانسه تحصیل کرد و در این رشته لیسانس گرفت. فرجام از نخستین زنان نمایش‌نامه‌نویس ایرانی است که در دهه ۱۳۳۰ خورشیدی به نوشتن نمایش‌نامه پرداخت.

فرجام در کنار نمایش‌نامه‌نویسی، داستان کوتاه و شعر نیز نوشته است. نخستین کار کودکانه او «حسنی» بود و از دیگر آثار کودکانه‌اش می‌توان به «گل بلور و خورشید» و «زنجیر عمو زنجیر باف» اشاره کرد. نمایش‌نامه «سیندخت» نیز نشان می‌دهد که او به بازخوانی روایت‌های ادبی و تبدیل آن‌ها به متنی زنده برای گفت‌وگو و اجرا توجه داشته است. تجربه او در نوشتن برای کودکان و بزرگسالان، نمایش‌نامه و شعر، در گستره موضوعی کارنامه‌اش دیده می‌شود.

خرید کتاب دور تا دور دنیا (۴۴) سیندخت به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به شاهنامه و روایت‌های حماسی فارسی علاقه دارید و دوست دارید داستان‌های کهن را در قالب نمایش‌نامه بخوانید، این کتاب انتخابی متناسب با سلیقه شماست. همچنین مطالعه آن به دوستداران ادبیات نمایشی پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه کسانی که از متن‌های سه‌پرده‌ای، دیالوگ‌های فشرده، رویارویی شخصیت‌ها و فضای مبتنی بر گفت‌وگو لذت می‌برند.

این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که به نقش و صدای زنان در روایت‌های کلاسیک توجه دارند و می‌خواهند شخصیت سیندخت را در موقعیتی پرتنش و تصمیم‌ساز دنبال کنند. علاقه‌مندان به آثار فریده فرجام، بازنویسی ادبیات کهن و نمایش‌نامه‌های فارسی نیز می‌توانند از این اثر بهره ببرند. در نهایت، «دور تا دور دنیا (۴۴) سیندخت» را باید کتابی دانست برای کسانی که انتظار دارند در حجمی نمایشی، با بخشی از جهان شاهنامه، کشمکش میان قدرت و گفت‌وگو، و شخصیتی زنانه و اثرگذار روبه‌رو شوند.