انجمن حمایت از خرگوش‌ها اثر الهه دهقان‌پیشه

معرفی کتاب انجمن حمایت از خرگوش‌ها

اگر یک روباه، برخلاف عادت همیشگی هم‌نوعانش، ادعا کند برای نگهبانی از خرگوش‌ها آمده است، آیا باید حرف او را باور کرد؟ کتاب انجمن حمایت از خرگوش‌ها نوشته الهه دهقان‌پیشه، نمایشنامه‌ای نوجوان‌پسند با شخصیت‌هایی حیوانی است که از همین موقعیت مشکوک، داستانی انتقادی و سرگرم‌کننده می‌سازد.

ماجرا زمانی آغاز می‌شود که روباهی از طرف «انجمن حاخ»، یعنی انجمن حمایت از خرگوش‌ها، به خانه گربو میو می‌آید و مأموریت خود را اعلام می‌کند. این ادعا از همان ابتدا پرسش‌برانگیز است؛ چون روباه‌ها در ذهنیت شناخته‌شده داستان، خرگوش‌ها را غذا می‌دانند، نه موجوداتی که باید از آن‌ها محافظت کرد. همین تضاد، زمینه شکل‌گیری موقعیت‌هایی طنزآمیز و در عین حال قابل تأمل را فراهم می‌کند.

این اثر در دومین جایزه ادبی آهوی کومش رتبه دوم بخش آزاد را به دست آورده است؛ با این حال، ارزش آن فقط به این موفقیت محدود نمی‌شود. انجمن حمایت از خرگوش‌ها مخاطب را وارد فضایی می‌کند که در آن اعتماد، خبر، قدرت اثرگذاری رسانه و شیوه روایت واقعیت، همگی می‌توانند محل پرسش باشند.

درباره کتاب انجمن حمایت از خرگوش‌ها

انجمن حمایت از خرگوش‌ها نمایشنامه‌ای انتقادی است که از طنزی نرم برای پرداختن به تأثیر رسانه و استفاده یا سوءاستفاده از آن بهره می‌گیرد. نویسنده به‌جای ارائه بحثی مستقیم و خشک، موضوع را در قالب گفت‌وگو و کنش شخصیت‌های حیوانی پیش می‌برد. خرگوش، روباه، لاک‌پشت، گربه و کلاغ در این فضای نمایشی، هرکدام بخشی از مناسباتی را نمایان می‌کنند که در آن خبر می‌تواند ابزار نفوذ، معامله یا جهت‌دهی به افکار باشد.

یکی از جذابیت‌های اصلی نمایشنامه، فاصله میان ظاهر خبر و حقیقت پشت آن است. کلاغ در بخشی از گفت‌وگو از «کلاغ‌پرس» و «کلاغ‌نیوز» سخن می‌گوید و حتی خبر را چیزی می‌داند که می‌توان برای آن پول گرفت. این موقعیت نشان می‌دهد رسانه فقط وسیله انتقال اطلاعات نیست؛ بلکه ممکن است خبر را داغ‌تر، تغییر‌یافته‌تر یا مطابق منفعت خود عرضه کند. چنین نگاهی، مخاطب را به دقت در برابر خبرها وادار می‌کند.

ساختار کتاب در هفت صحنه شکل گرفته است. کوتاه‌بودن و صحنه‌محوربودن روایت، امکان دنبال‌کردن روشن‌تر ماجرا و توجه به گفت‌وگوها را فراهم می‌کند. از سوی دیگر، حضور حیوانات به داستان حال‌وهوایی نمادین و خیال‌انگیز می‌دهد، بی‌آنکه موضوع اصلی از دست برود. طنز نمایشنامه نرم است؛ بنابراین نقد رسانه و مناسبات پیرامون خبر، در قالبی قابل‌فهم و دور از شعار بیان می‌شود.

خواندن این نمایشنامه می‌تواند فرصتی باشد برای فکرکردن به این پرسش که چه کسی خبر را تولید می‌کند، چه کسی آن را منتقل می‌کند و مخاطب چگونه باید میان خبر و واقعیت فاصله بگذارد. اثر در کنار سرگرم‌کردن، گفت‌وگویی درباره اعتماد، منفعت و مسئولیت در انتقال اطلاعات شکل می‌دهد و به‌ویژه برای نوجوانانی که با رسانه‌ها سروکار دارند، موضوعی نزدیک و قابل لمس ارائه می‌کند.

نویسنده کتاب انجمن حمایت از خرگوش‌ها

الهه دهقان‌پیشه در انجمن حمایت از خرگوش‌ها از ظرفیت نمایشنامه برای طرح موضوعی اجتماعی استفاده کرده است. او شخصیت‌های حیوانی را در موقعیتی قرار می‌دهد که هم برای مخاطب جذاب باشد و هم امکان نقد رفتارهای انسانی را فراهم کند. روباه، خرگوش، گربه، لاک‌پشت و کلاغ فقط عناصر یک فضای فانتزی نیستند؛ گفت‌وگوها و برخوردهایشان، مسئله خبر و چگونگی استفاده از رسانه را به مرکز توجه می‌آورد.

رویکرد نویسنده بر ترکیب روایت نمایشی، طنز و نگاه انتقادی استوار است. به همین دلیل، کتاب هم برای مطالعه فردی و هم برای گروه‌هایی که به اجرای نمایش علاقه دارند، ظرفیت دارد. تنظیم و اجرای آن می‌تواند برای گروه‌های سنی مختلف، از نوجوان تا بزرگسال، انجام شود و هر گروه از مخاطبان ممکن است از زاویه‌ای متفاوت با موضوع رسانه و اعتماد به خبر روبه‌رو شود.

خرید کتاب انجمن حمایت از خرگوش‌ها به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب انتخابی مناسب برای نوجوانانی است که به نمایشنامه، داستان‌های حیوانی و روایت‌های طنزآمیز علاقه دارند و در عین حال دوست دارند درباره موضوعی واقعی مانند تأثیر رسانه فکر کنند. اگر از آثاری لذت می‌برید که در ظاهر ساده و سرگرم‌کننده‌اند اما پرسش‌هایی جدی درباره رفتار انسان‌ها مطرح می‌کنند، انجمن حمایت از خرگوش‌ها می‌تواند تجربه‌ای متفاوت برایتان باشد.

نمایشنامه به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که به نقد رسانه، خبررسانی و نقش مخاطب در پذیرش یا ارزیابی اطلاعات توجه دارند. فضای حیوانی اثر، آن را برای نوجوانان دلنشین و قابل‌دنبال‌کردن می‌کند؛ در حالی که لایه انتقادی آن می‌تواند برای بزرگسالان نیز موضوعی قابل تأمل باشد. همچنین گروه‌های نمایشی و مربیانی که به‌دنبال متنی هفت‌صحنه‌ای با شخصیت‌های متنوع برای تنظیم و اجرا هستند، می‌توانند این اثر را در نظر بگیرند.

با خرید انجمن حمایت از خرگوش‌ها، نباید فقط انتظار یک داستان درباره روباه و خرگوش داشته باشید؛ این اثر شما را با موقعیتی روبه‌رو می‌کند که در آن هر خبر ممکن است پشتوانه‌ای از منفعت، بزرگ‌نمایی یا سوءاستفاده داشته باشد. در نهایت، کتاب برای کسانی مناسب است که نمایشنامه‌ای روان، طنزآمیز و انتقادی می‌خواهند؛ متنی که هم امکان اجرا دارد و هم نگاه دقیق‌تری به رسانه و اعتماد به خبر ایجاد می‌کند.