ماری زیر خاکستر و نه افسانهٔ دیگر از دریای اسمار اثر مژگان شیخی

معرفی کتاب ماری زیر خاکستر و نه افسانهٔ دیگر از دریای اسمار

افسانه‌های کهن، دریچه‌ای به جهان خیال، شگفتی و حکمت‌اند؛ جهانی که در آن اتفاق‌های عجیب، پرسش‌های انسانی و روایت‌های پررمزوراز در کنار هم قرار می‌گیرند. کتاب ماری زیر خاکستر و نه افسانهٔ دیگر از دریای اسمار نوشتهٔ مژگان شیخی، مجموعه‌ای از افسانه‌های هندی را برای کودکان ایرانی با زبانی ساده و روان بازآفرینی می‌کند.

این کتاب به مجموعهٔ دریای اسمار می‌پردازد؛ گنجینه‌ای ادبی که به‌معنای دریایی از افسانه‌هاست و از سنت قصه‌گویی قدیمی مردم هند سرچشمه می‌گیرد. عنوان کتاب، با اشاره به نه افسانه، مخاطب را به سفری در میان روایت‌هایی دعوت می‌کند که فضای آن‌ها با راز، شگفتی و تخیل پیوند خورده است.

درباره کتاب ماری زیر خاکستر و نه افسانهٔ دیگر از دریای اسمار

دریای اسمار مجموعه‌ای داستانی به زبان سنسکریت و نوشتهٔ نویسنده‌ای هندی به نام سُمَدوه است. این مجموعه در دورهٔ اکبرشاه گورکانی، در قرن یازدهم هجری قمری، به فارسی ترجمه شد و به‌این‌ترتیب بخشی از میراث قصه‌گویی هند در اختیار خوانندگان فارسی‌زبان قرار گرفت. اهمیت این اثر در گستردگی و ارزش ادبی افسانه‌های آن است؛ روایت‌هایی که از گذشته‌های دور به یادگار مانده‌اند و شهرتی جهانی پیدا کرده‌اند.

مژگان شیخی در این کتاب تعدادی از افسانه‌های دریای اسمار را برای کودکان بازنویسی کرده است. این بازآفرینی، روایت‌های برخاسته از فرهنگ و ادبیات هند را به زبانی قابل‌فهم‌تر نزدیک می‌کند، بدون آنکه ویژگی اصلی آن‌ها، یعنی افسانه‌ای‌بودن و فضای پررمزورازشان، از میان برود. بنابراین خواننده با داستان‌هایی روبه‌رو می‌شود که هم ریشه در ادبیات کهن دارند و هم برای مطالعهٔ کودکان امروزی آماده شده‌اند.

در این اثر، قصه‌گویی جایگاه اصلی را دارد. افسانه‌ها با تکیه بر تخیل و شگفتی، مخاطب را از فضای روزمره جدا می‌کنند و به جهانی می‌برند که در آن روایت، کشف و انتظار اهمیت دارد. عنوان «ماری زیر خاکستر» نیز از همین حال‌وهوای رازآلود و خیال‌انگیز خبر می‌دهد؛ بااین‌حال، جذابیت کتاب فقط به یک داستان محدود نیست و مجموعه‌ای از نه افسانه را دربرمی‌گیرد.

یکی از ویژگی‌های مهم این کتاب، پیوند میان ادبیات کودک و میراث داستانی جهان است. کودکان هنگام خواندن این روایت‌ها با بخشی از فرهنگ قصه‌گویی هند آشنا می‌شوند و درعین‌حال تجربه‌ای داستانی و سرگرم‌کننده دارند. این افسانه‌ها می‌توانند زمینه‌ای برای توجه بیشتر به تفاوت فرهنگ‌ها و شیوه‌های گوناگون روایت‌کردن داستان فراهم کنند.

دریای اسمار در شمار آثار مهم ادبی و میراث ماندگار بشریت دانسته شده است. نسخه‌ای از این مجموعه به زبان فارسی قدیم در سال ۱۹۹۷ میلادی با همکاری دانشگاه اسلامی علیگر در هندوستان و مرکز تحقیقات فارسی رایزنی ایران در هند منتشر شد. کتاب حاضر، با بازنویسی ساده‌تر بخشی از آن افسانه‌ها، راهی مناسب برای آشنایی خوانندگان کودک با این گنجینهٔ روایی فراهم می‌کند.

نویسنده کتاب ماری زیر خاکستر و نه افسانهٔ دیگر از دریای اسمار

مژگان شیخی در این کتاب نقش بازآفرین افسانه‌های دریای اسمار را بر عهده دارد. او تعدادی از روایت‌های این مجموعهٔ کهن را انتخاب کرده و آن‌ها را به زبان ساده برای کودکان بازنویسی کرده است. رویکرد او در این اثر، نزدیک‌کردن ادبیات کلاسیک و افسانه‌های جهانی به مخاطب کودک است؛ مخاطبی که می‌تواند از راه داستان با میراثی قدیمی و ارزشمند آشنا شود.

در نتیجه، کتاب نه ترجمه‌ای دشوار از متنی کهن، بلکه بازنویسی‌ای کودکانه از بخشی از یک مجموعهٔ بزرگ افسانه‌ای است. توجه به سادگی زبان، امکان همراه‌شدن خوانندگان کم‌سن‌وسال‌تر با روایت‌ها را بیشتر می‌کند و هم‌زمان، ارتباط آن‌ها را با ادبیات هند و سنت قصه‌گویی آن سرزمین برقرار نگه می‌دارد.

خرید کتاب ماری زیر خاکستر و نه افسانهٔ دیگر از دریای اسمار به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب برای کودکانی پیشنهاد می‌شود که از افسانه‌های پررمزوراز، داستان‌های خیال‌انگیز و روایت‌های برگرفته از فرهنگ‌های دیگر لذت می‌برند. اگر به‌دنبال کتابی هستید که فرزندتان را با ادبیات هند و قصه‌هایی از میراث کهن جهان آشنا کند، این اثر می‌تواند انتخابی مناسب باشد؛ به‌ویژه اگر زبان ساده و بازنویسی‌شده را به متن‌های دشوار و قدیمی ترجیح می‌دهید.

والدین و مربیانی که می‌خواهند مطالعهٔ کودک را با آشنایی فرهنگی و ادبی همراه کنند نیز می‌توانند این کتاب را در نظر بگیرند. نه افسانهٔ این مجموعه، فرصت گفت‌وگو دربارهٔ تخیل، تفاوت فرهنگ‌ها و ماندگاری قصه‌ها را ایجاد می‌کند. از سوی دیگر، کودکانی که مجموعه‌های داستانی را دوست دارند، از تنوع روایت‌ها و فضای اسرارآمیز کتاب بهره خواهند برد.

در نهایت، ماری زیر خاکستر و نه افسانهٔ دیگر از دریای اسمار برای خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند قصه‌های هندی را در قالبی روان و کودکانه بخوانند. انتظار شما از این کتاب باید مجموعه‌ای از افسانه‌های بازآفرینی‌شده، فضای خیال‌پردازانه و آشنایی با یکی از گنجینه‌های ادبی جهان باشد؛ تجربه‌ای که قصه‌خوانی را به پلی میان کودکان و فرهنگ‌های دور تبدیل می‌کند.