نمایشنامه کمدی اشتباهات اثر ویلیام شکسپیر

معرفی کتاب نمایشنامه کمدی اشتباهات

اگر یک اشتباه کوچک بتواند شهری را به صحنه‌ای از سوءتفاهم‌های پی‌درپی تبدیل کند، چه اتفاقی می‌افتد؟ نمایشنامه کمدی اشتباهات اثر ویلیام شکسپیر، داستان دو جفت دوقلو را روایت می‌کند که پس از جدایی در دریا، سال‌ها بعد در موقعیتی غیرمنتظره روبه‌روی یکدیگر قرار می‌گیرند و زمینه‌ساز مجموعه‌ای از موقعیت‌های خنده‌دار می‌شوند.

این اثر در مجموعه شکسپیر خندان قرار دارد؛ مجموعه‌ای که هفت اثر کمدی شکسپیر را برای آشنایی نوجوانان با جهان او بازآفرینی کرده است. متن پیش‌رو از قالب نمایشنامه فاصله گرفته و به شکل داستان بازنویسی شده تا خواندن آن برای مخاطب نوجوان روان‌تر و لذت‌بخش‌تر باشد. بازنویسی این کتاب را نوید سید علی اکبر انجام داده است.

درباره کتاب نمایشنامه کمدی اشتباهات

هسته اصلی نمایشنامه نمایشنامه کمدی اشتباهات بر مسئله هویت و دشواری تشخیص آدم‌ها از یکدیگر شکل گرفته است. دو جفت دوقلو در کودکی بر اثر طوفان از هم جدا می‌شوند؛ یک جفت بعدها به طبقه اشراف تعلق پیدا می‌کنند و جفت دیگر در جایگاه خدمتکار قرار می‌گیرند. پس از گذشت سال‌ها، دیدار دوباره آن‌ها زنجیره‌ای از اشتباهات، برداشت‌های نادرست و برخوردهای عجیب را به وجود می‌آورد.

شخصیت‌ها هر بار فردی را با شخصی دیگر اشتباه می‌گیرند و همین جابه‌جایی هویت، روابط میان آن‌ها را پیچیده‌تر می‌کند. کسی که انتظار رفتاری مشخص از دیگری دارد، با واکنشی روبه‌رو می‌شود که برایش بی‌معنا یا حتی خشم‌آور است. از سوی دیگر، خواننده از این فاصله میان واقعیت و برداشت شخصیت‌ها آگاه است و همین آگاهی، موقعیت‌های کمدی را پررنگ‌تر می‌کند. طنز کتاب تنها از رخدادها سرچشمه نمی‌گیرد؛ بازی‌های زبانی و تیزبینی در شخصیت‌پردازی نیز در شکل‌گیری فضای خنده‌آور آن نقش دارند.

شکسپیر در این نمایشنامه از شگردهای گوناگون کمدی بهره می‌گیرد؛ شخصیت‌های جسور، دیوانه و دلقک، جشن‌ها، کارناوال‌ها و رسوم مختلف، همگی به پویایی فضای اثر کمک می‌کنند. در نتیجه، خواننده با داستانی روبه‌رو است که با سرعت از یک سوءتفاهم به سوءتفاهمی دیگر می‌رسد، اما در پس این آشفتگی، مهارت نویسنده در ساختن موقعیت‌های دراماتیک و کنترل ریتم کمدی دیده می‌شود.

نمایشنامه کمدی اشتباهات از نخستین و کوتاه‌ترین نمایشنامه‌های شکسپیر به شمار می‌آید و در حدود سال‌های ۱۵۹۲ تا ۱۵۹۴ نوشته شده است. این اثر با الهام از نمایشنامه برادران مناخموس، نوشته پولوتس، شکل گرفته، اما توانایی زبانی و تسلط شکسپیر بر تکنیک‌های طنز به آن هویتی مستقل بخشیده است. خواندن بازنویسی داستانی این اثر، راهی ساده‌تر برای نزدیک‌شدن نوجوانان به ساختار نمایشنامه، طنز موقعیت و قدرت قصه‌پردازی شکسپیر فراهم می‌کند.

تصویرهای این مجموعه نیز بر پایه تصویرسازی‌های یک تصویرساز قدیمی در قرن هجدهم انتخاب شده‌اند؛ تصویرهایی که برای نمایشنامه تهیه شده بودند و اکنون به فضای این بازآفرینی داستانی پیوند خورده‌اند. بنابراین کتاب، علاوه بر روایت پرتحرک و طنزآمیز، تجربه‌ای تصویری نیز برای خواننده نوجوان فراهم می‌کند.

نویسنده کتاب نمایشنامه کمدی اشتباهات

ویلیام شکسپیر در این اثر، توانایی خود را در تبدیل یک موقعیت ساده به زنجیره‌ای پیچیده از رخدادهای خنده‌دار نشان می‌دهد. او با قرار دادن شخصیت‌هایی هم‌شکل در موقعیت‌های متفاوت، از مسئله تشخیص و اشتباه در شناخت، ابزاری برای ساختن تعلیق کمدی می‌سازد. خواننده می‌داند که آشفتگی از کجا آغاز شده است، اما شخصیت‌ها هر بار با اطمینان بر پایه برداشتی نادرست عمل می‌کنند.

اهمیت این نمایشنامه تنها در سرگرم‌کنندگی آن نیست. نویسندگان نمایشنامه و علاقه‌مندان به داستان‌پردازی می‌توانند در آن شیوه استفاده از طنز موقعیت، سوءتفاهم، شخصیت‌های مکمل و طنز زبانی را ببینند. برای مخاطب عام نیز اثر فرصتی است تا بدون روبه‌روشدن با دشواری‌های قالب کلاسیک نمایشنامه، با بخشی از جهان کمدی شکسپیر آشنا شود. در این نسخه، بازنویسی نوید سید علی اکبر، مسیر ورود نوجوانان به این داستان را هموارتر کرده است.

خرید کتاب نمایشنامه کمدی اشتباهات به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب برای نوجوانانی مناسب است که می‌خواهند آشنایی خود را با آثار شکسپیر از راه داستانی کوتاه، پرحادثه و طنزآمیز آغاز کنند. اگر از داستان‌هایی درباره دوقلوها، اشتباه در شناخت هویت، سوءتفاهم‌های زنجیره‌ای و موقعیت‌های غیرمنتظره لذت می‌برید، فضای این اثر می‌تواند برایتان جذاب باشد. بازنویسی داستانی، خواندن اثر را نسبت به مواجهه مستقیم با یک نمایشنامه کلاسیک آسان‌تر می‌کند.

نمایشنامه‌خوان‌ها و علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی نیز می‌توانند از مطالعه آن بهره ببرند؛ زیرا کتاب نمونه‌ای روشن از کمدی موقعیت و طنز زبانی ارائه می‌دهد. همچنین برای کسانی که می‌خواهند با داستان‌های شکسپیر آشنا شوند اما هنوز تجربه زیادی در خواندن نمایشنامه ندارند، انتخابی مناسب است. در نهایت، این اثر را به خوانندگانی پیشنهاد می‌کنیم که در کنار خنده و سرگرمی، به بازی‌های هویتی، پیچ‌وخم روابط انسانی و شیوه ساخته‌شدن یک داستان کمدی نیز توجه دارند.