آژاکس، هلندی‌ها و جنگ جهانی دوم (داستان عجیب فوتبال، در تاریک‌ترین روزهای اروپا) اثر سایمون کوپر

معرفی کتاب آژاکس، هلندی‌ها و جنگ جهانی دوم (داستان عجیب فوتبال، در تاریک‌ترین روزهای اروپا)

فوتبال هلند فقط داستان زمین بازی، پیروزی‌ها و ستاره‌هایی مانند یوهان کرایف نیست؛ پشت شکل‌گیری یکی از انقلابی‌ترین سبک‌های فوتبال، گذشته‌ای تاریخی و زخمی قرار دارد. کتاب آژاکس، هلندی‌ها و جنگ جهانی دوم (داستان عجیب فوتبال، در تاریک‌ترین روزهای اروپا) نوشته سایمون کوپر، فوتبال را به حافظه جمعی، تجربه جنگ و زندگی بازماندگان هلندی پیوند می‌دهد.

این کتاب به سراغ رابطه پیچیده میان آژاکس، جامعه هلند و رخدادهای جنگ جهانی دوم می‌رود و می‌پرسد چگونه تجربه‌های ناگفته یک نسل، در ساختن فرهنگ یک باشگاه و ظهور سبکی تازه در فوتبال اثر گذاشتند.

درباره کتاب آژاکس، هلندی‌ها و جنگ جهانی دوم (داستان عجیب فوتبال، در تاریک‌ترین روزهای اروپا)

سایمون کوپر در این اثر نشان می‌دهد که برای فهم فوتبال هلند، نمی‌توان تاریخ این کشور در جنگ جهانی دوم را کنار گذاشت. تصویر رایج از هلند به‌عنوان سرزمین لاله‌های نارنجی و تصور عمومی درباره تجربه «جنگ خوب»، در این کتاب با نگاهی انتقادی بررسی می‌شود. نویسنده افسانه‌ها و فراموشی‌های تاریخی را به چالش می‌کشد و توجه خواننده را به بخش‌هایی از گذشته جلب می‌کند که کمتر درباره آن‌ها سخن گفته شده است.

در مرکز روایت، آژاکس تنها یک باشگاه فوتبال نیست. این باشگاه برای بسیاری از کسانی که از جنگ جان سالم به در برده بودند، به نوعی خانواده تبدیل شد. اعضای جبهه مقاومت هلند و بازماندگان جنگ، هرکدام به شکلی در شکل‌گیری آژاکس نقش داشتند؛ بنابراین تاریخ این باشگاه از سرگذشت اجتماعی و عاطفی مردمی جدا نیست که با پیامدهای جنگ زندگی می‌کردند.

کتاب همچنین مسیر پرورش استعدادهای فوتبالی در آژاکس را دنبال می‌کند؛ مسیری که بعدها تحسین باشگاه‌های فوتبال سراسر جهان را برانگیخت. در این میان، پرورش یوهان کرایف در آژاکس اهمیت ویژه‌ای دارد، اما روایت کتاب به یک ستاره یا یک باشگاه محدود نمی‌شود. کوپر تلاش می‌کند نشان دهد چگونه خاطره، بقا، تعلق و فرهنگ باشگاهی در کنار توانایی‌های فوتبالی، زمینه را برای ظهور «توتال فوتبال» فراهم کردند.

«توتال فوتبال» در این روایت فقط یک روش بازی نیست، بلکه نتیجه فرایندی تاریخی و انسانی است که در تاریک‌ترین روزهای اروپا ریشه دارد. نثر کتاب پرشور و داستان‌محور است و با روایت سرگذشت بازماندگان هلندی، میان تاریخ فوتبال و تجربه زیسته انسان‌ها رفت‌وآمد می‌کند. از این رو، خواننده هم با داستانی درباره آژاکس روبه‌رو می‌شود و هم با تأملی درباره چگونگی تأثیر گذشته سیاسی و اجتماعی بر فرهنگ ورزش.

ارزش کتاب در همین نگاه پیونددهنده است: فوتبال از زمینه تاریخی خود جدا نمی‌ماند و باشگاه‌ها نیز صرفاً سازمان‌هایی ورزشی نیستند. آژاکس در این اثر به فضایی تبدیل می‌شود که در آن خاطره جنگ، بازسازی زندگی، پرورش استعداد و شکل‌گیری هویتی تازه به هم می‌رسند. خوانندگان می‌توانند با مطالعه آن، درباره رابطه فوتبال و تاریخ، نقش حافظه جمعی در شکل‌گیری فرهنگ باشگاهی و معنای واقعی یک سبک بازی دوباره فکر کنند.

نویسنده کتاب آژاکس، هلندی‌ها و جنگ جهانی دوم (داستان عجیب فوتبال، در تاریک‌ترین روزهای اروپا)

سایمون کوپر نویسنده‌ای انگلیسی متولد ۱۹۶۹ است که با نگاهی مردم‌شناسانه درباره ورزش می‌نویسد. او در دانشگاه آکسفورد تاریخ و آلمانی خوانده و در کنار نگارش کتاب‌های ورزشی، به‌عنوان ستون‌نویس ورزشی فایننشیال تایمز فعالیت می‌کند.

کوپر اغلب درباره فوتبال و فرهنگی می‌نویسد که آن را احاطه کرده است. در این کتاب نیز فوتبال را از سطح مسابقه و نتیجه فراتر می‌برد و آن را در ارتباط با جامعه، تاریخ و تجربه انسان‌ها بررسی می‌کند. تمرکز او بر آژاکس و هلند نشان می‌دهد که دغدغه اصلی‌اش شناخت نیروهایی است که پشت شکل‌گیری یک فرهنگ فوتبالی قرار دارند.

خرید کتاب آژاکس، هلندی‌ها و جنگ جهانی دوم (داستان عجیب فوتبال، در تاریک‌ترین روزهای اروپا) به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به تاریخ فوتبال، آژاکس و فوتبال هلند علاقه دارید، این کتاب می‌تواند تصویری فراتر از روایت‌های معمول ورزشی در اختیارتان بگذارد. اثر حاضر برای خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند درباره یوهان کرایف، ریشه‌های «توتال فوتبال» و شیوه پرورش استعداد در آژاکس بیشتر بدانند، اما در عین حال علاقه‌مندند این موضوعات را در زمینه‌ای تاریخی و اجتماعی دنبال کنند.

این کتاب همچنین به دوستداران تاریخ جنگ جهانی دوم و کسانی پیشنهاد می‌شود که از روایت‌های مربوط به بازماندگان جنگ، مقاومت و حافظه تاریخی لذت می‌برند. اگر ترجیح می‌دهید یک کتاب ورزشی فقط درباره تاکتیک، بازیکن و مسابقه نباشد و تأثیر گذشته بر هویت یک باشگاه را نیز بررسی کند، آژاکس، هلندی‌ها و جنگ جهانی دوم انتخابی خواندنی است. انتظار داشته باشید با روایتی پرشور، تاریخی و انسانی روبه‌رو شوید؛ روایتی که فوتبال را در متن زندگی هلندی‌ها و یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ اروپا قرار می‌دهد.